Eén extra spoor op Amsterdam CS, mag dat 100 miljoen kosten?

Vaststaat dat het station aan het Amsterdamse IJ veel meer reizigers gaat verwerken. Hoe, is nog de vraag.Beeld Hollandse Hoogte / Olaf Kraak Fotografie

De discussie over het aantal sporen op Amsterdam Centraal laat zien dat de belangen van ProRail en NS uiteenlopen.

Heeft Amsterdam Centraal na verbouwing tien sporen nodig om de groeiende reizigersstromen te kunnen verwerken of kan het station ook prima werken met negen? Vervoerder NS en spoorbeheerder ProRail zijn het er niet over eens hoeveel perrons er straks over moeten blijven. NS-topman Roger van Boxtel vond het eind februari zelfs nodig een bezorgde brief te sturen naar staatssecretaris Stientje van Veldhoven. Hij drong aan op tien sporen. Zelfs al kost dat 100 miljoen euro extra, een bedrag dat spoorbeheerder ProRail liever zou besparen.

Vandaag buigen de metropoolregio Amsterdam, het ministerie van infrastructuur en waterstaat en de gemeente Amsterdam zich erover. NS en ProRail kunnen wel met elkaar bakkeleien, maar moeten nu vooral afwachten wat deze overheidsinstanties gaan besluiten.

Natuurlijk gaat dat overleg niet alleen over het aantal sporen op Amsterdam Centraal, maar in bredere zin over de bereikbaarheid van de hele regio. Rondom de hoofdstad wordt het komende tijd alleen maar drukker met bedrijvigheid, inwoners en toeristen. Om ervoor te zorgen dat iedereen zijn weg in de regio makkelijk en snel kan vinden, is niet alleen Amsterdam Centraal maar ook Amsterdam Zuid een belangrijk station. En vergeet ook niet het treinstation bij luchthaven Schiphol, dat veel te krap in zijn jasje zit.

Over Amsterdam Zuid zijn de partijen het eens: daar moeten straks zes perronsporen komen. Niet alleen omdat Amsterdam Zuid grenst aan de Zuidas, het snel groeiende zakendistrict, maar ook omdat het station met de opening van de Noord-Zuidmetrolijn nog belangrijker wordt als ov-knooppunt.

Maar wat te doen met de internationale treinen, zoals de Thalys, de intercity Brussel en sinds kort ook de Eurostar? De NS lijken te vrezen dat deze treinen (al dan niet tijdelijk) moeten uitwijken naar Amsterdam Zuid wanneer Amsterdam Centraal geen tien, maar negen sporen krijgt. Ook is de vervoerder bang dat er meer reizigers zullen moeten overstappen. En dan is er nog het doembeeld dat het invoeren van het spoorboekloos rijden, dat nu al een groot succes is op het traject tussen Amsterdam en Eindhoven, vertraging zal oplopen op andere trajecten.

Verbouwing viaduct

ProRail wuift al deze bezwaren weg. De dienstregeling zou ook met negen sporen gewoon gereden kunnen worden. En die internationale treinen kunnen prima terecht op Amsterdam Zuid. Momenteel ziet de spoorbeheerder het niet zo zitten om een tiende spoor te realiseren omdat daartoe het nabijgelegen IJ-viaduct, een heel oude constructie, moet worden aangepakt. Dat tiende spoor kan later ook nog, is de redenering.

Het is een discussie die laat zien hoe de belangen van de NS en ProRail uiteen kunnen lopen, iets wat wellicht vaker zal gebeuren nu ProRail steeds meer het karakter krijgt van een overheidsdienst. Waar de NS ervoor waken om straks weer te worden overspoeld met klachten over de dienstregeling, te veel drukte of een tekort aan internationale treinen, let ProRail er vooral op dat er gedaan wordt wat nodig is, zonder dat daarvoor onnodig veel geld wordt uitgegeven.

"Het probleem is dat we niet in de toekomst kunnen kijken", zegt een woordvoerder van de NS. "Er worden besluiten genomen, terwijl we nog niet precies weten hoe het ov-netwerk rond Amsterdam eruit zou moeten zien om de toekomstige groei te kunnen faciliteren."

ProRail stelt dat het gewoon een station wil dat meer treinen en reizigers aankan. "Of het nu negen of tien sporen telt, dat maakt ons niets uit", zegt een woordvoerder. "Wij vinden het vooral belangrijk dat het toekomstbestendig is."

Op langere termijn spelen ook nog de plannen voor een zogeheten Airport-sprinter. Of die er kan komen, hangt ook weer af van de manier waarop de stations omgebouwd gaan worden.

Ook is het nog maar de vraag of de NS die luchthaventrein mogen gaan rijden of dat deze via een aanbesteding terechtkomt bij een andere vervoerder.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden