Een erectie is geen erectie meer

Als een figuur van een andere planeet staat ze op een perron van het Amstelstation in Amsterdam. Onherkenbaar, want onzichtbaar. In de luttele momenten dat ik haar kan waarnemen, terwijl de sneltrein het station passeert, wekt ze een onbestemde angst op, grenzend aan dezelfde paniek die ik voel als een onbekende man, wiens bedoelingen ik wantrouw, op straat te dicht bij achter me blijft lopen.

Haar dikke sluier reikt vreemd genoeg slechts tot voorbij haar knieen, maar haar gezicht is volledig afgeschermd. Slechts een smal streepje gaas zit voor haar ogen. Vanwaar die angst? Vanwaar mijn diepe overtuiging dat deze vrouw de verkeerde weg bewandelt; dat ze zich zó niet kan opstellen in onze maatschappij; zich niet zo kan afschermen?

Ik ga ervan uit dat ze een vreemdelinge is, nog niet zo lang in Nederland. Onze 'eigen' islamitische meisjes mogen dan een hoofddoek omdoen, in een sluier met gaas voor de ogen zie ik ze zich niet verhullen. Of is dat al een verschijnsel waarover nog niet wordt gesproken?

De gaas-gesluierde, en de mannen en vrouwen om haar heen, maken een cruciale fout. Ze gaan voorbij aan het feit dat we voortdurend en uitsluitend - althans als we niet in een klein dorp wonen, maar in een middelgrote of grote stad - vreemdelingen voor elkaar zijn.

Hoe vaak kom je op een treinstation iemand tegen die je kent? De kans is miniem. Op straat ken je niemand, in de file ken je niemand, de caissière van Albert Heijn en de verkoper bij Ikea zijn onbekenden en zelfs de winkelier in de buurtwinkel is nauwelijks meer dan een totale vreemde.

Wat je nodig hebt in zo'n samenleving van geïnstitutionaliseerd vreemdelingenschap als de onze is minimale informatie over de ander, die je de mogelijkheid geeft in te schatten of die ander je goed- of kwaadgezind is. Een gezicht, een houding zijn voldoende.

En dat is wat de vrouw met de sluier die zelfs haar ogen achter gaas verstopt ons ontneemt. De geruststelling dat ze een vreemde is zoals wij allemaal voor elkaar, iemand aan wie we voorbij kunnen lopen zonder acht op haar te slaan. Iemand ook in wier seksuele aantrekkingskracht we niet zijn geïnteresseerd, al denken de mannen bij wie zij hoort van wel. Maar hoe zouden ze dat laatste kunnen weten.

Zij mag uit een fundamentalistisch-religieuze cultuur komen, wat ze hier om zich heen ziet is een fundamentalistische bordeelcultuur. Geseksualiseerd naakt is zo alomtegenwoordig aanwezig, dat je wel verschrikkelijk goed ingevoerd moet zijn in onze maatschappij om te weten dat dit publieke naakt iedereen koud laat.

Jaren geleden adverteerde Canon met enorme billboards waarop een man geflankeerd wordt door tien blote boezems. De directie ging er kennelijk vanuit dat alleen mannen hun fototoestellen kopen. Sloggi adverteert nu zijn ondergoed met een rij blote billen. En in de Volkskrant werd vorige week als faits divers verslag gedaan van een dissertatie over 'kontneuken'. ,,De theoretische onderbouwing ten spijt, valt er voor de voyeur wel degelijk iets te genieten,'' juicht journalist Sander van Walsum, waarna iets later citaten volgen die in een pornoblad niet zou misstaan, evenmin als de foto erbij.

De sluier hoort in een wereld waarin iedereen elkaar kent en een kunstmatige afscheiding der seksen nodig is om nog een beetje seksuele aantrekkingskracht overeind te houden.

Maar die wereld bestaat hier niet. Hier verdedigt Holland Festival directeur Ivo van Hove het tentoonstellen van een foto van een vader die omhelsd wordt zijn zoon, terwijl de vader een erectie heeft, vanwege het filosofisch perspectief. ,,De foto is niet lustopwekkend.'' Nee, in onze maatschappij is zelfs een erectie geen erectie meer. Maak dat de gesluierde maar duidelijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden