Een ere-escorte zoals het hoort: met paarden en echt gala-uniform

Traditiegetrouw vindt op de dag voor Prinsjesdag op het strand van Den Haag de gewenningsoefening van de Cavalerie Ere-Escorte plaats.Beeld ANP

Pal achter de Glazen Koets rijdt vandaag de Cavalerie Ere-Escorte. Dat lijkt de gewoonste zaak van de wereld, maar dat is het niet.

Eigenlijk gaapt er tussen de Tweede Wereldoorlog en 1972 in de traditie rond Prinsjesdag een enorm gat. In die jaren ontbrak de cavalerie, die tot 1939 steevast deel had uitgemaakt van de stoet. De reden was simpel: de landmacht besloot in 1945 om alle paarden de deur uit te doen. De paarden konden niet op ­tegen tanks.

Dat heeft heel lang geschuurd, volgens Jan Willem Landman, kenner van Prinsjesdag en advocaat in Leiden. De plek van de krijgsmacht werd uiteindelijk ingenomen door wat toen nog de rijkspolitie heette, die immers nog wel over paarden ­beschikte. “De politie kreeg gala-uniformen die met wat tressen moesten lijken op de uniformen van de cavalerie. Maar ja, het was toch niet helemaal af. Vanaf 1814, bij de eerste Prinsjesdag, hadden bereden regimenten van het legeronderdeel het ere-escorte gevormd en dat moest weer terugkomen.”

Al in 1950 stichtte jonkheer Six een fonds om de prachtige, maar kostbare uniformen van een Cavalerie Ere-Escorte te financieren. Het duurde echter tot het huwelijk van prinses Beatrix met Claus von Amsberg in 1966 tot er daadwerkelijk een ere-escorte op de been kon worden gebracht dat de Gouden Koets van het Paleis op de Dam naar het stadhuis en daarna naar de Westerkerk begeleidde. Vervolgens ging er weer zes jaar overheen voordat deze eenheid voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog zijn rentree op Prinsjesdag kon maken.

Gala-uniformen

Landman, die de laatste vijftig jaar slechts een enkele Prinsjesdag heeft gemist, herinnert zich dat ­moment in 1972 als de dag van gisteren. “Ik verheugde me geweldig op deze prachtige en stijlvolle toevoeging aan de stoet, maar tot mijn verbijstering hadden de militairen in plaats van de prachtige gala-uniformen hun dagelijkse tenue aan. In de jaren zestig werd er van alles ­gewoon wegbezuinigd en ik vreesde dat ook de prachtige cavalerie-­uitmonstering dat lot had getroffen. Ik heb toen een brief geschreven aan de eerste stalmeester en die verzekerde mij in zijn antwoord dat dit het volgende jaar zou worden hersteld. Dat was gelukkig zo.”

Dat militairen vandaag weer op paarden de Glazen Koets begeleiden, is te danken aan Nederlandse particulieren die voor dat evenement hun paarden uitlenen. Nu vinden zij dat geen probleem, integendeel. De ­eigenaren vinden het een geweldige eer dat hun paard is uitverkoren om op zo’n belangrijke dag in de stoet van het staatshoofd te mogen lopen. Na afloop van Prinsjesdag krijgen zij als dank een plaquette van messing om ‘op stal’ te bevestigen.

Selectie

“Op zondag bij de generale repetitie en tijdens de training op het strand van Scheveningen hoor je mensen tevreden zeggen: Kijk, daar loopt mijn paard”, zegt Landman.

Het aanbod van paarden is daardoor gelukkig groter dan de vraag, dus kan er worden geselecteerd. De paarden moeten aan bepaalde voorwaarden voldoen wat betreft hoogte, kleur, groepsgedrag en temperament.

Landman kan niet begrijpen dat er zo’n lange breuk is geweest in de traditie van Prinsjesdag, maar is des te blijer dat de omissie 45 jaar geleden is hersteld. Vorsten worden al eeuwen op belangrijke momenten omringd met militaire ere-escortes. “Op Prinsjesdag gaat de koning uit eerbetoon aan de volksvertegenwoordigers in grootse stijl naar de Staten-Generaal. Binnen dat eerbetoon is de Cavalerie Ere-Escorte een eerbetoon aan de koning. Het is een vorm van hoffelijkheid over en weer.”

Lees ook: Dit staat er níet in de Troonrede

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden