Een enerverende avond

Op de avond van de Amerikaanse presidentsverkiezingen gaf ik op uitnodiging van de Openbare Bibliotheek van Waalwijk een lezing over het onderwerp 'democratie in Nederland'. Ik heb daar geen verstand van, maar zei natuurlijk ja op de uitnodiging. Als maatschappelijk kansloze heb je weinig keus.

Op weg naar Waalwijk stapte ik in Den Bosch uit de trein. Nooit geweest. Daar liep ik, een man met een rugzak vol verhalen en rare teksten. Om de tijd te doden, speelde ik de Amerikaanse toerist en liet me door vriendelijke voorbijgangers de werking van de kathedraal uitleggen. Daarna vroeg ik: "OK, now where is the Red Light District?" De tijd vloog om.

In Waalwijk zat een dertigtal senioren tegenover me. Ze zagen er kritisch uit. Gelukkig hoefde ik me geen moed in te drinken; ik ben van nature dronken. Ik zat aan een tafel naast Wim, oud-wethouder in Waalwijk. Wim had een balpen en een leeg ruitjesblok voor zich. Rianne, de organisatrice, introduceerde me als "Heere Heeresma junior, bekend als columnist van Trouw". Ik ging achter een katheder staan. "Wie stemt hier op Wilders?" vroeg ik. Niemand stak de rechterarm op, noch de linker. Wel zei iemand uit het publiek dat mensen heimelijk op Wilders stemmen. Hoe zou diegene dat weten?

Ik las twee verhalen voor die ik speciaal voor de avond had geschreven. In het eerste schopt een man stennis in een stembureau omdat hij bij de provinciale statenverkiezingen niet op Wilders kan stemmen. In het tweede besluit een uitkeringstrekker, die elke dag met lotgenoten in de winkelstraat tegenover de Action zit, in de politiek te gaan.

Door het gebrek aan geloof in het democratisch proces dat zijn lotgenoten aan de dag leggen, ziet hij er na een paar minuten alweer vanaf. Hij kan zijn energie beter steken in een carrière als uitkeringstrekker; daar zit meer toekomst in.

"Heeft u nog vragen?" vroeg ik mijn publiek. Er werd hard gezwegen. Ik las nog een verhaal voor, waarin een gefantaseerde islamofascistische aanslag in Amsterdam plaatsvindt. Rianne vond het hierna tijd voor een pauze en zei: "Clinton staat voor". Een mevrouw boog zich over mijn tafel. "Ik lees uw columns altijd, maar ik vind het moeilijk om er iets over te vragen," zei ze.

Na de pauze was er gelegenheid tot vragen stellen. "Wat vindt u van de democratie?" vroeg een meneer. "Vind ik goed," antwoordde ik. "En van de vrijheid van meningsuiting?" vroeg dezelfde meneer. "Ben ik tegen," antwoordde ik, "behalve voor mij." Ik begon ongevraagd te betogen dat het in het leven niet om politiek-staatkundige soevereiniteit gaat, zoals bij de Brexit en het Oekraïne-referendum, maar om persoonlijke soevereiniteit. "Wat vindt u van Zwarte Piet?" vroeg de meneer. "Ik praat niet over Zwarte Piet," antwoordde ik, "daar sta ik boven."

Tot slot las ik een column voor waarin ik ervoor pleit ons bejaardenoverschot naar het front in Syrië te sturen. Er werd gelachen en geklapt; eindelijk een snaar geraakt.

Rianne bedankte me en gaf Wim en mij een fles wijn. "Het was een enerverende avond," zei ze. Wims ruitjesblok was nog steeds leeg. Ik schonk mijn fles wijn aan het publiek: "Ga er maar om bingoën!" Een meneer en een mevrouw wilden nog even met me napraten. "Sorry," zei ik, "maar ik moet mijn bus halen."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden