Déjà Vu

Een EK vrouwenvoetbal was eind negentiende eeuw nog volstrekt ondenkbaar

Een Frans vrouwenteam in 1920. Beeld RV
Een Frans vrouwenteam in 1920.Beeld RV

De Nieuwe Rotterdamsche Courant dacht dat het een grap was. Het Algemeen Handelsblad citeerde een Engelsman die had gezegd dat, als vrouwen leerden schoppen, aan hun emancipatie niets meer ontbrak. De Rotterdamse voetbalclub dacht in 1896 een mannenelftal te laten spelen tegen een Brits vrouwenteam.

Het bleef bij een plan. De Nederlandse Voetbalbond (toen nog niet koninklijk) stak er een stokje voor. Op die manier was Nederland 'het onzalige schouwspel bespaard gebleven van vrouwen te zien voetballen'. Het gaf geen pas: hijgende, zwetende vrouwen en een spel dat ze niet eens beheersten.

Een Europees kampioenschap vrouwenvoetbal, zoals dat de komende weken in Nederland plaatsvindt, was eind negentiende eeuw nog volstrekt ondenkbaar. Alleen in Engeland toonden dames belangstelling voor actieve deelname aan het spel. De Engelse bond, de FA, zag het met lede ogen aan. In 1902 verbood de Football Assocation mannenteams om nog langer tegen vrouwenelftallen te spelen.

De technische commissie van het Nederlandsch Gymnastiek Verbond stelde tijdens een jaarvergadering in 1913 voor om het spelen een grotere rol te geven bij de aangesloten clubs. Korfbal was voor beide seksen een aanrader. Voetbal werd geadviseerd voor mannen. Het alternatief voor de vrouwen was tamboerijnspel.

Verboden voor vrouwen

Toen veel jonge mannen elders tijdens de Eerste Wereldoorlog op het vasteland van Europa vochten, won het vrouwenvoetbal in Engeland weer aan populariteit. Veel wedstrijden werden gespeeld om geld in te zamelen voor de strijd. Het beroemdst was een elftal met arbeidsters van de munitiefabriek Dick, Kerr & Co in het plaatsje Preston in het graafschap Lancashire. Dat speelde zelfs voor stadions met meer dan vijftigduizend toeschouwers. De FA bleef zich echter verzetten tegen het openstellen van de sport voor het andere geslacht. Om het verschijnsel uit te bannen werd het clubs die lid waren van de bond verboden om vrouwenteams te laten spelen op hun terreinen. Een aantal vrouwen richtte daarop een eigen bond op.

In die jaren, om precies te zijn in 1924, kreeg Nederland zijn eerste club: de Oostzaanse Vrouwenvoetbal Vereeniging. Ook hier lag de bond dwars. De NVB vond dat 'vrouwen echtgenote, moeder of geliefde van voetbalspelers' moesten zijn.

Vooroordelen

Een verslaggever van het Algemeen Handelsblad wilde niet per definitie in vooroordelen blijven hangen en ging in 1926 in Parijs zelf kijken naar een wedstrijd. Zijn conclusie: "Vrouwenvoetbal is iets overbodigs." In het stadion ontbrak het aan ambiance. "En dan het spel zelf. Nogal grof. De meisjes stormen nogal op elkaar in, en vreezen niet hardhandig te worden, al geven ze meestal wel blijk het spel te kennen. Het geheel was onsympathiek, ongracieus, wat zal ik zeggen? Onvrouwelijk. Het vrouwelijke lichaam kan op vele andere manieren ontwikkeld worden, met gezonde sport, zonder ruwheid."

Pas tijdens de tweede feministische golf, eind jaren zestig van de vorige eeuw, meldden de vrouwen zich weer in behoorlijke aantallen voor het voetbal. Even boden de bonden nog weerstand. De vrouwen lieten zich niet meer afpoeieren en richtten zelf de Algemene Nederlandse Dames Voetbal Bond (ANDVB) op. Nederland kreeg ook een nationaal team.

Langzaam kwamen de bestuurders van de bestaande bonden een beetje bij zinnen. Na een halve eeuw hief de Engelse FA het verbod op voor clubs om vrouwen op hun terrein te laten spelen. In Nederland sloot de ANDVB zich aan bij de KNVB, die het vrouwenvoetbal in 1972 officieel erkende. In dat jaar telde bond al achtduizend vrouwelijke leden en zo'n vijfhonderd elftallen.

Net als elders in Europa ontstonden competities. Italië had in deze periode de primeur van de eerste vrouwelijke voetbalprofs. De vooroordelen en snerende opmerkingen over voetballende vrouwen leefden ondertussen nog voort.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden