Een eigen definitie van kiesrecht voor Hongkong

Peking bepaalt de grenzen van de democratie: iedereen mag stemmen, maar niet iedereen mag kandidaat zijn

Journalisten worden aangevallen met hakmessen, pro-democratische websites worden lamgelegd en prominente figuren waarschuwen dat desnoods het Chinese leger kan worden ingezet: de strijd om de democratie in Hongkong begint een verbeten karakter te krijgen. Een niet-officieel referendum over algemeen kiesrecht, dat vandaag van start gaat, zet de zaak nog verder op scherp.

Bij de overdracht van Hongkong aan China in 1997 was het idee dat sprake zou zijn van 'één land, twee systemen'. Buitenlandse betrekkingen en defensie zouden onder Peking vallen, maar voor het overige zou Hongkong zijn eigen karakter houden. De afspraken, in 1984 door de premiers Thatcher en Zhao Ziyang vastgelegd, garanderen voor Hongkong tot 2047 'een hoge mate van autonomie'. Onderdeel daarvan: de verkiezingen van 2017 voor de Chief Executive - in feite de premier - vinden plaats via algemeen kiesrecht. Nu dat moment nadert, blijkt Peking een eigen definitie van 'algemeen kiesrecht' te hanteren. Iedereen mag stemmen, maar niet iedereen mag zich kandidaat stellen; een klein comité van Peking-getrouwen selecteert de gelukkigen. Het is geheel in de geest van de nota die de Chinese regering vorige week publiceerde: te veel Hongkongers hebben 'verkeerde ideeën', politieke functionarissen moeten 'patriottisch' zijn.

Op initiatief van hoogleraar rechten Benny Tai trotseren democratisch gezinde Hongkongers de Chinese tegenstand. Zij dreigen met demonstraties in het zakencentrum van Hongkong, onder de noemer Occupy Central. En ze organiseren een burgerreferendum over kiesrecht, zich beroepend op de grondwet voor Hongkong, de 'Basic Law', in 2007 door het Chinese parlement bekrachtigd. "Wij willen Peking duidelijk maken wat onze uitgangspositie is: echte democratie moet kiezers echte keuzes bieden."

Tai hoopt dat het referendum 200.000 tot 300.000 deelnemers zal trekken. Stemmen kan op vijftien stembureaus en vanaf vandaag ook online, dat wil zeggen: als de website niet door een cyberaanval buiten werking wordt gebombardeerd. Afgelopen week kreeg de site in 20 uur tijd meer dan tien miljard hits te verwerken, zodat geen sterveling er meer tussenkwam - een zogeheten 'ddos' (denial-of-service attack). "Dat we zo hevig onder vuur liggen, laat zien hoe serieus Peking ons neemt," aldus Tai. De termijn waarbinnen mensen kunnen stemmen, is nu met een week verlengd.

Naast Occupy Central werd ook de liberale krant Apple Daily getroffen door een cyberaanval, waardoor die woensdag onbereikbaar was. Uitgever Jimmy Lai, een erkende tegenstander van de machthebbers in Peking, riep de Hongkongers op niet bang te zijn. "Er is geen reden voor angst. Wij gaan door met waar we mee bezig zijn, en iedereen moet gewoon gaan stemmen."

Lai is eerder het doelwit geweest van intimidatiepogingen en zijn krant verloor onlangs de lucratieve advertenties van twee prominente banken. Officieel gebeurde dat om 'commerciële redenen', maar bij Apple Daily gaat men ervan uit dat de advertenties werden teruggetrokken na druk van Peking.

De pers in Hongkong werkt in een atmosfeer van bedreigingen, soms zelfs fysieke aanvallen. In maart werden twee managers van de Hong Kong Morning News op straat belaagd door vier mannen met ijzeren staven, in februari kreeg de voormalige hoofdredacteur Kevin Lau van de krant Ming Pao een hakmes in rug en benen. Hij ligt nog altijd in het ziekenhuis.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden