Een echte Zaanse vertelt haar duizenden volgers over Marokko

Laila, Moustapha en hun drie kinderen Beeld Dounia Fikri

In 2015 verruilt Laila Akka met haar familie Nederland voor de Marokkaanse badplaats Agadir. Haar duizenden volgers op social media dromen van dezelfde stap. 'Wij eten 's middags nog gewoon een broodje kaas hoor.'

De airco van haar SUV staat hoog als Laila Akka (34) de brede boulevard van badplaats Agadir oprijdt. Het is bijna twaalf uur 's middags en bijna dertig graden. De vele Marokkaanse Nederlanders die de zomermaanden op het strand doorbrengen zijn naar huis. Laila is er nog. Ze rijdt langs de palmbomen, bars en gesloten nachtclubs om haar kinderen van school te halen.

Twee jaar woont ze met haar man Moustapha Gharib (45) en haar drie dochters in Agadir, een moderne toeristenstad ten zuiden van het Atlasgebergte die opnieuw is opgebouwd na de zware aardbeving in 1960. Laila is in Nederland geboren met Marokkaanse wortels en is een 'echte Zaanse'. Moustapha kwam op zijn elfde uit Marokko naar Nederland.

Ze hadden niet de wens om terug te gaan. Laila voelde zich 'heerlijk thuis' in haar dorpje Krommenie. Maar Moustapha kreeg een baan als financial controller bij de Noord-Afrikaanse tak van een agrarisch bedrijf. Marokko en Senegal zijn belangrijke producenten van groenten als snijbonen, sperziebonen en lente-ui voor de Nederlandse supermarkt. "Het is heel snel gegaan", zegt ze. Op de laatste schooldag voor de zomervakantie schreef ze haar dochters uit op de basisschool. Twee maanden later zaten ze in Marokko.

Online beroemdheid

Laila parkeert de auto bij het Frans lyceum. Ze draagt een fluweelgroene broek met bijpassend vest, een creatie onder haar eigen, onlangs gelanceerde kledinglijn LailaDesign. Met een Dolce&Gabbana zonnebril duwt ze haar zwarte haren naar achteren, stapt op hoge hakken de warmte in en gaat tussen de andere ouders staan.

Laila is niet zomaar iemand. Online is ze een beroemdheid te noemen, vooral onder Marokkaanse Nederlanders met de wens Nederland te verruilen voor Marokko. Meer dan 9.500 volgers heeft ze op de Facebookpagina die ze bij vertrek voor vrienden en familie aanmaakte, 'een nieuw leven opbouwen in Marokko'. Op haar persoonlijke pagina heeft ze het maximale aantal vrienden van vijfduizend bereikt. Via Facebook, Instagram en Snapchat deelt ze dagelijks filmpjes en foto's van haar gezinsleven.

"De wens om te verhuizen speelt blijkbaar heel erg onder Marokkaanse Nederlanders", zegt ze. Haar volgers willen vooral weten hoe het dagelijks leven in Marokko werkt. "Hoe vind je een woning in Marokko? Is er werk? Welke school voor de kinderen kan ze aanraden? Hoeveel kost het dagelijks leven? Ik krijg zelfs de vraag of mijn man nog werknemers zoekt."

Het blauwe hek van het lyceum schuift open. Basisschoolleerlingen met rugzakjes en trolleys vol boeken stromen vanuit het witte gebouw naar buiten. Met hun wachtende ouders vormen ze een internationaal gezelschap. Bij Laila's dochters in de klas zitten kinderen van diplomaten, expats en rijke Marokkanen die hun kinderen het beste van het beste gunnen. De voertaal op school is Frans. De kinderen leren Engels en Arabisch. Laila betaalt zo'n vierhonderd euro per kind per maand. Dat is exclusief de bijles om hun taalniveau omhoog te krikken. Een Marokkaanse school was voor hen geen optie. "De kwaliteit is slechter, klassen zijn overvol en de leraren zijn slecht betaald."

Lina (8) komt aanlopen. Onder haar grote bos lichtbruine krullen kijkt ze uitdagend de wereld in. Laila's volgers kennen haar als de grappige druktemaker. Nisrine (10) volgt, de serieuze van het stel die het zo goed doet op school. De oudste, Sara (13), die zo snel groot is geworden, zit even verderop op de middelbare school.

Als Laila even later de deur van hun appartementencomplex opendoet vult de geur van kruidige tajines en stoofschotel de hal, de lunch van de buren. "Wij eten 's middags gewoon een broodje kaas hoor", zegt ze. Moustapha werkt thuis vandaag en schuift met Laila en de kinderen aan de plastic tuintafel op de veranda. De lunch is een omeletje op brood en Marokkaanse pannekoekjes met stroop, want de kaas is op.

Taalachterstand

Kleine Lina herinnert zich de eerste schooldag in Marokko nog goed. Ze sprak geen woord Frans of Engels. Niemand sprak Nederlands. "Dus ik zei maar niks." Haar pretogen stralen. Maandenlang was ze 'het kind dat niet sprak'. Nu vindt ze het leuk hier. Het Frans gaat ook goed. "Maar ik mis de Intertoys." Iedereen lacht.

De oudste, Sara, was tien toen ze in Marokko aankwam. Ze werd door haar taalachterstand in eerste instantie niet toegelaten tot het lyceum. Een leerachterstand op de andere internationale kinderen had ze ook, zegt Laila. "Dat is toch logisch!", zegt Sara bozig en kijkt de andere kant op. "Sara is een beetje aan het puberen", lacht Laila. Nisrine, de middelste, eet stil haar boterham. Volgens Laila houdt Nisrine vol dat ze Nederland leuker vindt. "Ze miste Agadir anders wel toen we op vakantie in Nederland waren", plaagt Lina. "Echt niet!" roept Nisrine.

Een strak weggetje slingert tussen een goed onderhouden groen gazon met palmbomen door. Even verderop glinstert een blauw zwembad tussen de witte appartementencomplexen. Daar springen de meiden na de lunch op hun vrije woensdagmiddag graag in. Concurrentie hebben ze niet: het park heeft voornamelijk vakantiewoningen en die staan nu leeg.

Laila was bang voor Marokko bij aankomst. Ze had enge verhalen gehoord over berovingen op straat en dacht dat ze zichzelf niet kon zijn. Dat ze zo'n luxe leven zou leiden had ze niet verwacht. Door de naaisters in volksbuurten die haar kledingdesigns maken komt ze wel eens in de 'Marokkaanse realiteit'. Voor de rest leeft ze met haar gezin vooral in een parallelle, westerse wereld.

In het eerste jaar aten ze graag buiten de deur, maar niet bij de kleine 'diarree restaurantjes' die je overal langs de straat hebt. Nu eten ze meestal thuis. Lekker eenvoudig en Nederlands. Hun sociale netwerk bestaat vooral uit geƫmigreerde Nederlanders en internationale gezinnen van school. Laila doet boodschappen in de 'plaatselijke Albert Heijn'. Met de Marokkaanse buurvrouw wil ze best koffie drinken. Maar haar hele leven delen hoeft niet. "Dat verwacht men wel hier. Wij willen gewoon ons eigen ding doen."

Ze pakt haar telefoon van de tuintafel en maakt een filmpje. "Ik ga dit moment even 'snappen' hoor." Het leven hier voor de familie is mooi. Maar dat komt vooral door Moustapha's goede baan, zegt ze. In Marokko ligt een normaal salaris rond de vierhonderd euro. Nederlandstaligen die in de vele callcenters werken verdienen zo'n duizend euro. "Daarvoor werk je fulltime en woon je in een volkswijk. Als je geen financiƫle zekerheid hebt zoals wij, zou ik het afraden", zegt Laila.

Nederlanders die hierheen komen, willen hun levensstandaard behouden, zegt ze. Maar boodschappen doen in de supermarkt is prijzig. Goed onderwijs is duur. "Een privƩschool is niet te betalen, tenzij de werkgever compenseert." Thuisonderwijs is een optie, zegt ze. Maar dat is veel werk.

Ziekenhuizen

"En als je hier ziek wordt heb je een probleem", zegt Moustapha. De hygiƫne in Marokkaanse ziekenhuizen is volgens hem ver te zoeken. "Diagnoses kloppen niet altijd, artsen zijn soms niet aanwezig op de spoedeisende hulp." Als er iets met het gezin gebeurt, pakken ze direct het eerste vliegtuig naar Nederland, zegt hij.

Moustapha houdt zich niet zo bezig met social media, maar volgt de reacties op Laila's posts geamuseerd. 's Avonds op de bank hebben ze het er vaak over. "Marokko is een prachtig vakantieland met zon, zee, sneeuw, bergen en woestijn", zegt hij. "Maar maak niet de fout te denken dat dit een paradijs is. Voor de meerderheid die 's morgens opstaat in dit land is de dag een gevecht om te overleven."

Er is echt iets mis in Nederland, zegt Moustapha. "Marokkaanse Nederlanders voelen zich niet thuis en denken dat ze in Marokko een thuishaven vinden." Hij ziet dit onbehagen terug in de reacties die Laila krijgt. De enige oplossing hiervoor is volgens hem dat het beeld van Marokkanen in Nederland verandert.

Hollander

"Vergelijk het met imagoschade van een merk", zegt hij. Het wordt een 'megaklus' om te verbeteren. Dit kan pas als witte Nederlanders met meer fatsoen over Marokkanen gaan praten. En als Marokkaanse Nederlanders accepteren dat ze in Nederland thuishoren en niet in Marokko.

"Marokko is ons land niet meer. We zijn totaal anders dan de Marokkanen. Die zien jou als Hollander. En dat ben je ook. Je wordt nooit Ć©Ć©n van hen." In plaats van dromen over Marokko, moet men in Nederlander keihard aan de bak om iets van de samenleving te maken, zegt hij. "Verhuizen is geen oplossing."

Lees ook eerdere verhalen van Jenda Terpstra over Nederlandse Marokkanen die naar Marokko gaan
Bloeiend Marokko trekt Marokkaanse Nederlanders die een baan zoeken
Een baan in Casablanca: 'Hier borrelt het'
Ontheemd en op zoek naar de Marokkaanse droom

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
Ā© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden