column

Een duivels dilemma voor Donald Trump

Beeld reuters

Verzoening met Noord-Korea, dat was een van de voornaamste doelstellingen van de nieuwe Zuid-Koreaanse president Moon Jae-in bij zijn aantreden drie maanden geleden. 

Het antwoord van Noord-Korea was niet anders dan bij voorgaande toenaderingspogingen vanuit het zuiden: méér agressie. Niet alleen in de vorm van extra scheldkanonnades maar vooral door het nog verder opvoeren van raketlanceringen.

Inmiddels claimt Pyongyang intercontinentale raketten met kernkoppen op de Verenigde Staten af te kunnen vuren. Deskundigen sluiten niet uit dat het regime daar inderdaad toe in staat is, is het niet nu dan toch zeer binnenkort. Noord-Korea dreigt in ieder geval raketten te zullen afvuren op de wateren nabij het Amerikaanse eiland Guam, gelegen in het westen van de Grote Oceaan.

Elke poging het Noord-Koreaanse regime door overleg van zijn nucleaire programma te doen afzien, is de afgelopen decennia mislukt. Maar het opvoeren van de druk op Pyongyang door middel van sancties heeft evenmin gewerkt. De Amerikaanse president Trump heeft gelijk als hij stelt dat dit mede komt doordat landen als (onder andere) China en Rusland de sancties tot nog toe hebben ontdoken. Of de nieuwe sancties opgelegd door de VN-Veiligheidsraad wel door China en Rusland zullen worden nageleefd, al hebben zij er zelf mee ingestemd, staat nog maar te bezien.

Militaire ingreep

Maar zelfs indien de sancties waterdicht zouden worden nageleefd, is het onwaarschijnlijk dat Kim Jong-un zijn raket- en kernwapenprogramma zal afbouwen louter om de sancties op te heffen. Het lot van de Noord-Koreaanse bevolking deert hem volstrekt niet, zo laat hij dag in dag uit blijken. Alleen de zekerheid dat het hem zijn macht zal kosten, zou hem van dat programma kunnen afbrengen.

Anders gezegd: een militaire ingreep door de Verenigde Staten en/of door China. Een gezamenlijke ingreep zal er echter niet komen. Een preventieve aanval door alleen de Verenigde Staten, al dan niet met hun bondgenoten, zou in één klap de voltallige top van het Noord-Koreaanse regime én diens vergeldingscapaciteit moeten uitschakelen, om te voorkomen dat door Pyongyang op het Koreaanse schiereiland een gruwelijke massa-slachting wordt aangericht. En zelfs dan zou zo’n Amerikaanse ingreep enkel een optie zijn wanneer China bereid is afzijdig te blijven. Dat zal Beijing echter hooguit doen in geval Noord-Korea de eerste klap uitdeelt.

Toch is het onverstandig militaire actie bij voorbaat onder elke omstandigheid uit te sluiten. Merkels oproep daartoe toont wederom dat het de Duitse bondskanselier aan basaal strategisch inzicht ontbreekt. Trumps waarschuwing dat Noord-Korea ‘fire and fury’ over zich zal afroepen wanneer het doorgaat met zijn agressieve raketlanceringen is taal die in Pyongyang beter begrepen zal worden. Juist het feit dat we niet weten of Trump blufpoker speelt of het zou kunnen menen, maakt dat zijn woorden wellicht enig effect sorteren zonder dat het tot een militair treffen hoeft te komen.

Kernwapens

Maar dan nog. Ook indien het Noord-Koreaanse regime van verdere raketlanceringen zou afzien, blijft het ongemakkelijke feit staan dat dit regime over kernwapens beschikt en over de mogelijkheid deze tegen een toenemend aantal landen in te zetten. Het is niet het eerste land dat zich sinds het Non Proliferatie Verdrag deze mogelijkheid heeft verworven, maar van al die landen wel het regime met veruit de laagste drempel om deze middelen daadwerkelijk in te zetten. Het is een situatie waarin de wereld eigenlijk niet zou moeten berusten. Geen enkele optie lijkt echter geschikt om Pyongyang tot ontmanteling van zijn nucleaire vermogen te bewegen.

Zelfs een koelbloedige en bekwame Amerikaanse president van het kaliber Harry Truman, John F. Kennedy of Ronald Reagan zou het lastig vinden een uitweg uit het duivelse dilemma te vinden hoe Kim Jong-un in te tomen. Nu dient een lichtgeraakte en wispelturige buitenlands-politieke amateur in het Witte Huis dit te doen. Schrale troost dat de naïeve ‘Mutti’ Merkel er in ieder geval níet over gaat.

Patrick van Schie is historicus en directeur van de TeldersStichting, de liberale denktank van Nederland gelieerd aan de VVD. Hij schrijft deze column op persoonlijke titel.

Lees ook de eerdere columns van Patrick van Schie

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden