Een dorp vol ontgoochelde jongeren

Na 'Staal' neemt Silvia Avallone Italië opnieuw de maat

Na de bijzonder succesvolle debuutroman 'Staal' uit 2010 waren de verwachtingen hoog gespannen: was het überhaupt denkbaar dat de jonge schrijfster Silvia Avallone (1984) opnieuw met zo'n originele bestseller voor de dag zou komen?

Met 'Marina Bellezza' maakt ze de verwachtingen ten dele waar. Hoewel niet zonder schoonheidsfoutjes, is dit een knap boek over een van de pijnlijkste onderwerpen in het Italië anno nu: de uitzichtloze levensomstandigheden van de jonge generaties in 'het slechtste moment in de geschiedenis van de afgelopen zestig jaar'.

Wederom laat Avallone dus niet Italië's mooiste kant zien, te beginnen bij de plaats van handeling. 'Staal' speelde zich af in de lelijke fabrieksstad Piombino, 'Marina Bellezza' neemt ons mee naar een andere levenloze uithoek van het 'bel paese', de streek rond Biella (de geboorteplaats van de schrijfster), waar de economische crisis het ene na het andere bergdorp laat doodbloeden. Na de gouden tijd uit de beginjaren van het tijdperk-Berlusconi sloeg de economische crisis hier hard toe: infrastructuur en voorzieningen verslechterden zienderogen, winkels en bedrijven sloten hun deuren, huizen kwamen leeg te staan en verloederden. De enige nieuwkomers die zich hier nog vestigen zijn werkloze of studerende jongeren. Alleen in deze desolate omgeving kunnen zij de huur van een kamer betalen.

De hoofdpersonen Marina Bellezza en Andrea Caucino, in vrijwel alles elkaars tegenpolen, waren op de middelbare school al smoorverliefd en vinden elkaar hier na jaren terug. Nog steeds is er die onverklaarbare maar onbedwingbare aantrekkingskracht, zelfs nu hun persoonlijkheden, dromen en idealen nóg verder uit elkaar zijn gegroeid. De beeldschone en getalenteerde Marina droomt van een internationale zangcarrière, waarvoor ze allereerst de provinciale talentenshows en lokale tv-stations moet veroveren. Muziek en vooral televisie is het enige waarin ze gelooft ('Al zou de staat, de economie of zelfs heel Europa instorten, de televisie zou altijd blijven bestaan'). Als typisch kind van haar tijd ('Ze had geen idee hoe de wereld was geweest in de tijd vóór Berlusconi en sms'jes') hunkert ze naar snelle roem, glamour en rijkdom.

Andrea is vastgelopen in zijn studie filosofie, werkt parttime in een treurige dorpsbibliotheek, maar koestert een heel andere toekomstdroom: in de voetsporen van zijn opa wil hij Tiroler koeien gaan fokken en de traditionele Maccagno-kaas produceren. Op deze manier wil hij iets waardevols van zijn geboortestreek laten herleven en behouden, een bestaan opbouwen zonder zijn ziel te verkopen of zijn vrijheid op te geven.

Als gezegd, er valt zeker het een en ander af te dingen op deze roman. De uitwerking van de personages is hier en daar weinig overtuigend, de beschrijving van Marina en Andrea's knipperlichtrelatie voelt op den duur wat langdradig aan en de stijl schiet soms wat ver door in al zijn jeugdige vlotheid.

Niettemin biedt het boek een interessant portret van wezenlijke maatschappelijke problemen. Zonder dat er sprake is van het gezinsgeweld dat in Italië vrijwel dagelijks het nieuws haalt, schetst Avallone een ontluisterend beeld van de ooit zo warme en beschermende famiglia. De gezinnen van zowel Marina als Andrea zijn volledig uit elkaar gevallen, ondanks de beste bedoelingen van hun ouders. "Een gezin bijeenhouden: een onmogelijke opgave", verzucht Andrea's moeder. De crisis is zeker niet alleen van economische, maar ook van morele aard: het ontbreekt deze verloren generatie ook aan ouders en rolmodellen.

Avallone lijkt de verschillende overlevingsstrategieën op een rijtje te hebben gezet. De mooie Marina jaagt (net als haar gokkende en rokkenjagende vader) op snel geld en roem. Andrea is zo ontgoocheld over het heden dat hij teruggrijpt op de leefwijze van zijn grootvader; Andrea's oudere broer Ermanno, het lievelingetje van zijn ouders, studeerde in Cambridge, emigreerde naar Amerika en vond werk bij de Nasa. Maar als Andrea tegen het eind van de roman vlak bij Ermanno's huis in Arizona staat, overheerst de teleurstelling: "Het Amerikaanse leven van Ermanno hoorde zich niet hier af te spelen, in zo'n bescheiden straat, in zo'n periferie, in de laatste straten van de wijk achter de campus." Geen "mooie veranda, met bloeiende bloemperken, rijkdom en een sociale positie", geen van de dingen "die een Italiaan in het buitenland op eigen titel, op eigen kracht kon verwerven".

Silvia Avallone: Marina Bellezza. Vertaald uit het Italiaans door Manon Smits. De Bezige Bij; 512 blz. euro 19,90

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden