Opinie

Een djihadstrijder is ook maar een mens

Rebellen in Aleppo houden zich schuil voor de troepen van Assad. Beeld AFP

JOAS WAGEMAKERS   Wie zich verdiept in de persoonlijke dilemma's van djihadstrijders, krijgt een veel genuanceerder beeld, laat islamkenner Joas Wagemakers zien.

Schrijnend. Dat was de recente oproep op Facebook van een Arnhemse moeder om informatie over haar zoon. Ze weet inmiddels dat hij naar Syrië is vertrokken om daar wellicht te gaan strijden tegen het regime van president Bashar al-Assad.

De zorg van een moeder om haar zoon snapt iedereen. Maar haar verhaal staat in schril contrast met het beeld dat we doorgaans via de media krijgen over djihadstrijders: ideologisch geïnspireerde fanatiekelingen, terroristen, jonge (wellicht misleide) mannen op zoek naar martelaarschap en verlangend naar de inmiddels welbekende 72 maagden in het paradijs. Toch lijkt deze moeder uit Arnhem met het alleszins menselijke beeld dat zij schetst van haar zoon dichterbij de realiteit van djihadstrijders te staan dan de beelden die we meestal over hen te zien krijgen.

Op tawhed.ws, een Arabischtalige website die de grootste online bibliotheek van radicaal-islamitische literatuur herbergt, bestaat een forum waar moslims van over de hele wereld om fatwa's (islamitisch-juridische adviezen) kunnen vragen aan radicale geleerden. Omdat men onder een pseudoniem vragen kan stellen, is de anonimiteit gewaarborgd. Daarom geeft dit forum een goed beeld van wat er echt leeft onder in ieder geval een deel van de potentiële djihadstrijders. De vragen die gesteld worden op dit forum schetsen een heel menselijk beeld van de jongemannen die maar al te snel als 'terroristen' worden neergezet.

Familie
Een van de kwesties die telkens weer naar voren komen in de vragen die moslims met de bereidheid tot djihad stellen, is toestemming van de ouders. Veel potentiële Syriëgangers weten dat zij voor bepaalde soorten djihad goedkeuring van hun ouders nodig hebben, maar stellen dat die hen dat absoluut niet geven. Sommigen ervaren dit duidelijk als een probleem en vragen dan ook of ze mogen liegen tegen hun ouders. Anderen lijken eerder te hopen op een antwoord dat hen vrijstelt van de djihadplicht en willen weten of ze misschien ook met geld de strijd kunnen steunen. Een persoon gaat zelfs zo ver om te vragen wat de mogelijke excuses zijn om je aan de strijd te onttrekken, kennelijk in de hoop dat er tenminste eentje ook op hem van toepassing is.

Een ander belangrijk onderwerp dat vaak terugkomt in vragen van mogelijke Syriëgangers is de zorg voor hun familie. Velen stellen een arme familie, een zieke vader, een alleenstaande moeder of een vrouw en kinderen te hebben die ze geen van allen zomaar achter kunnen laten. Een persoon vreest dat als hij naar Syrië vertrekt zijn moeder van verdriet zal sterven en een ander zegt dat elke keer als hij over djihad begint zijn vrouw gaat huilen. Weer anderen willen graag trouwen, een baan behouden of hun studie afmaken en zien een reis naar Syrië als een mogelijk obstakel hiervoor. Kennelijk niet bereid om hun thuissituatie en carrière zomaar in de steek te laten, willen ze weten hoe ze in deze situatie moeten handelen.

Twijfels en angsten
Dit alles duidt er niet op dat potentiele Syriëgangers er eigenlijk de kantjes vanaf willen lopen; dat zou geen recht doen aan hun wil om verzet te bieden tegen de oorlog die al-Assad tegen zijn eigen volk voert. Ook wordt hiermee niet ontkend dat er in Syrië door djihadstrijders wel degelijk gruwelijke misdaden worden gepleegd tegen alawieten, christenen en anderen. Het laat echter wel zien dat veel djihadstrijders in wording zich als moslims verplicht voelen 'iets' te gaan doen aan de situatie in Syrië, maar tegelijkertijd ook gewoon mensen zijn met hun alledaagse beslommeringen. Hun vragen over djihad tonen dat ze lang niet altijd ideologisch geïnspireerde moordenaars zijn, die reikhalzend uitkijken naar het martelaarschap, maar ook hun zorgen, twijfels en angsten hebben. Voordat we oordelen over deze 'terroristen' is het daarom goed om een vraag in het achterhoofd te houden die op voornoemd forum gesteld werd door een van hen: "Als je gedood wordt tijdens de strijd, ben je dan ook een martelaar als je bang bent om te sterven?"

 
Veel potentiële Syriëgangers weten dat zij voor bepaalde soorten djihad goedkeuring van hun ouders nodig hebben, maar stellen dat die hen dat absoluut niet geven
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden