'Een Disneyversie van Nimrud brengt de geschiedenis niet terug'

Beeld anp

Er is onder archeologen discussie over het wel of niet restaureren van erfgoed. Dat zegt Bleda Düring, hoogleraar Nabij Oosterse Archeologie aan de Universiteit van Leiden, in reactie op de vernielingen die Islamitische Staat heeft aangericht in het Iraakse Nimrud. "Elke restauratie doet af aan het origineel."

De ravage die IS heeft aangericht in de Iraakse historische stad Nimrud is immens. Volgens de BBC ligt een groot deel van de stad, die twee dagen geleden door Iraakse overheidstroepen op IS werd heroverd, in puin. Standbeelden zijn vernield en van een tempeltoren is bijna niets meer over. Het doet terugdenken aan de Syrische stad Palmyra, waar eerder dit jaar eenzelfde chaos werd ontdekt.

"Maar in tegenstelling tot Palmyra, weten we op dit moment een stuk minder over de motivatie van IS", zegt Düring. "Daarbij was de drijfveer dat alle geschiedenis waar IS zich niet mee identificeerde, moest worden uitgeroeid." Het kan volgens hem net zo goed zijn dat het erfgoed is gebruikt als stelling om artillerie op te plaatsen. "Een tempeltoren bovenop een berg is daarvoor natuurlijk dé ideale plek."

Holle versie

Het verbaast Düring inmiddels niet meer dat er wederom grote schade aan erfgoed in het Midden-Oosten is toegebracht, toch gaat het hem nog altijd aan het hart. "Het gebeurt met regelmaat in Irak en Syrië. Dat frustreert me, ik word er zelfs een beetje droevig van. Iets wat zo lang de tand des tijds heeft doorstaan, iets wat zoveel informatie over de geschiedenis bevat, is onbruikbaar."

Volgens de archeoloog is in veel gevallen de documentatie aanwezig om erfgoed te reproduceren. "Maar de info die erin zit en de mogelijkheid om die te onderzoeken, die is voor eeuwig verloren; zonde." Restauratie is volgens diverse archeologen dan ook geen oplossing. "Je kunt wel een Disneyversie of een holle versie ontwerpen - zoals in Palmyra is gedaan -, maar die zal altijd onderdoen voor het origineel."

Düring voelt mee met de bewoners van het gebied, zoals Ali al-Bayati, de leider van een militie die tegen IS streed. "Toen je hier vroeger kwam, kon je je voorstellen hoe het leven toen was. Nu is er niks meer", verklaarde al-Bayati over de ravage in Nimrud. "Alles is verwoest. Het verlies van Nimrud valt me zwaarder dan het verlies van mijn eigen huis."

Unesco

Werelderfgoedorganisatie UNESCO heeft zich uitgesproken tegen de acties van IS. De organisatie grijpt daarbij terug op een uitspraak die het eerder dit jaar deed, naar aanleiding van videobeelden die aantoonden dat militanten destijds al vernielingen aanrichtten in Nimrud.

"Er dient met respect te worden omgegaan met cultureel erfgoed. Moedwillige vernielingen moet als strafbaar worden beschouwd. Het is duidelijk dat IS vastberaden is om alle sporen van het verleden van het Iraakse volk uit te wissen"

UNESCO benadrukt dat Nimrud niet op de Werelderfgoedlijst staat, maar op de voorlopige lijst. Het is volgens de organisatie aannemelijk dat het zo snel mogelijk een team richting het gebied stuurt om de schade in kaart te brengen en zich op verdere vervolgstappen te beraden.

Beeld anp
Beeld anp
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden