Brief van de hoofdredactie

Eén ding is duidelijk: de lekwaterval was bewust en strategisch

Hoofdredacteur Cees van der Laan. Beeld Maartje Geels
Hoofdredacteur Cees van der Laan.Beeld Maartje Geels

Het formatieakkoord dat informateur Gerrit Zalm afgelopen dinsdagmiddag overhandigde aan Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib bevat een flink aantal maatregelen dat in de weken daarvoor als rijpe appelen over ons was uitgestrooid, uitgelekt dus.

Beiden voelden er zich zichtbaar ongemakkelijk bij. Alleen de paginanummering van het akkoord was niet uitgelekt, grapte Arib die daarmee een tweet aanhaalde van Bart Zuidervaart, chef van de politieke redactie van deze krant.

Maandenlang hoorden we niets over formatieonderhandelingen tussen de VVD, CDA, D66 en ChristenUnie. Een gesloten oester, waaruit half augustus wel een deel van het concept glipte en waarover het AD uitgebreid publiceerde. Tot twee weken vóór het definitieve akkoord tussen de partijen tot stand kwam, toen werden de maatregelen als een publicitaire douche over ons uitgestort. De NOS, De Telegraaf, het AD en RTL berichtten uitgebreid over de toen nog geheime voornemens, andere kranten zoals Trouw in een incidenteel geval (de milieuplannen). De politici en hun woordvoerders - die we ook spindoctors noemen - konden zich kennelijk niet meer inhouden en trokken de registers open. Terugkijkend leken het de doldwaze dagen van de formatie. Vandaar de bedenkelijke blikken van Arib en Zalm, die vanzelfsprekend natuurlijk ook wel weten hoe de hazen in dit soort processen lopen. "Het was geen lekken maar sproeien", verklaarde de informateur dinsdag.

Achtergronden

Het brengen van de primeur of het nieuwtje is een ambitie die vooral of hoogstens in journalistieke kringen gewaardeerd wordt. Lezers liggen er niet gauw wakker van als hun nieuwsmerk als eerste bericht over een btw-verhoging, een lastenverlichting of iets anders uit het regeerakkoord. Uit onze lezersonderzoeken komt telkens naar voren dat lezers goed voorgelicht willen worden over onderwerpen die in politiek en samenleving spelen en wel door het brengen van nieuws, duiding, analyses en achtergronden. Als krant stoppen wij daar onze energie in, minder in het najagen van nieuwtjes die toch op enig moment bekend worden gemaakt.

Wij zijn daarin niet uniek. Ook bij andere media zie je een tendens om vooral aandacht te schenken aan de achtergronden van het nieuws en de samenhang en verbanden met andere ontwikkelingen en kwesties. De informatiebehoefte van lezers en kijkers is groot, maar wel in het juist perspectief, niet in een geïsoleerde hapklare brok, die je niet kan duiden als je niet het hele regeerakkoord tot je beschikking hebt.

Tekst loopt door onder de afbeelding

Informateur Gerrit Zalm biedt Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib het regeerakkoord aan.  Beeld ANP
Informateur Gerrit Zalm biedt Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib het regeerakkoord aan.Beeld ANP

Dat laat onverlet dat kranten en diverse televisie- en radioprogramma's in de afgelopen jaren flink in onderzoeksjournalistiek hebben geïnvesteerd. Trouw doet daar graag aan mee.

Onze aandacht moet vooral gaan naar die zaken die de overheid, bedrijven en organisaties onder de pet willen houden en niet naar wat politici en spindoctors willen laten lekken in het kader van een publiciteitsstrategie. Want als de lekwaterval van de afgelopen weken één ding duidelijk maakt, is dat het bewust en strategisch was. Daarmee stelt de journalist zich in dienst van diegenen die er belang bij hebben dat het nieuws op een bepaalde manier gefilterd en gekleurd naar buiten wordt gebracht. Bewust positief of juist alle vervelende maatregelen vooraf. Dan kan de burger er al vast aan wennen wat hem te wachten staat! In de journalistiek moeten we onszelf steeds de spiegel voorhouden: welke belangen dienen wij? Mijn antwoord is helder: de belangen van onze lezers, niet die van politici en hun spindoctors.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden