Een 'danse macabre' van onderdrukking en onvermogen

Bambie F-16
Tournee t/m 16/5. www.bambie.org

Het vreemdsoortige staketsel op het podium is spreekgestoelte, bordes, toog en poppenkast ineen. Een verstoft bouwwerk met generaalssterren op de panelen, het toneel waarin Jochem Stavenuiter, Paul van der Laan, Martin Hofstra en Thijs Bloothoofd van mimetheatergroep Bambie elkaar voortdurend in de wielen rijden.

Met hun petten en epauletten, medailles en groteske militaire decoraties zijn het de Kadafi's, Amins en Ceausescu's van deze wereld. Achter de panelen komen ze als duveltjes uit een doosje tevoorschijn om in een of andere hoek weer onder te duiken. Via gruizige megafoontjes spreken ze hun volk in onzintaal toe, dat steeds harder voor ze begint te juichen. Horen we het daar overgaan in oproer? Daar wordt korte metten mee gemaakt door de megafoons fijntjes met dezelfde onzin voor te programmeren en aan datzelfde 'volk' te geven.

Alle handelingen gaan gepaard met de woordeloze slapstick waar Bambie bekendheid mee verwierf. Zo schieten de vier elkaar constant voor de kop, wat wordt verbeeld door het knallen van een plastic zakje, of ze draaien elkaar de nek om, met luid gekraak van een simpel bekertje. Bambie maakt er één grote, kolderieke match van potsierlijk machtsvertoon van; er komt zelfs af en toe een pauzebordje voorbij.

Met de mimiek van de kleine geste en onbetaalbaar droge blikken wordt het absurde van de macht tot op het bot gestript tot clownesk variété van wreedheid en gevallen decorum. Er blijft op een moment weinig meer over dan vier deerniswekkende mannetjes die op een rijtje gekke bekken naar ons staan te trekken.

Grappig is de scène waarin de 'generaals' hun borstkas tot onmenselijke proporties opblazen en elkaar in een tango des doods de krop trachten door te prikken. Hilarisch is het als ze als roosjes op een schietbaan, eenmaal neergeschoten, weer mechanisch op komen ploppen, met steeds weer een ander merkwaardig hoofddeksel op. Een dolgedraaid pandemonium van gejuich, applaus en overrazende F16's.

Toch was er inhoudelijk wel wat meer uit het gegeven te halen. Te lachen is er veel, maar echt grimmig wordt de slapstick niet. Het blijft bij een perfect getimede, originele en zorgvuldig in een theatraal vat gegoten uitwerking van associaties. Hooguit cynisch, echt diepgaand is het niet. Als de vier geblinddoekt op het staketsel hun weg trachten te vinden, wordt aan de kolder voorbij gegaan en komt de boodschap ook gevoelsmatig aan. In accelerando verwordt hun vallen en opstaan tot een 'danse macabre' van onderdrukking en onvermogen.

Sander Hiskemuller

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden