column

Een cyclus van terreur en contraterreur zal moeilijk te doorbreken zijn

Heere Heeresma jr. Beeld Maartje Geels

F. is een goede vriendin die voor haar werk geregeld met de trein door België reist. We hebben de gezellige gewoonte elkaar sms’jes te sturen wanneer er weer eens een terroristische aanslag is geweest. 

‘Brusselse knalbonbon?’ sms’te ik om 22.11 uur toen ik op dinsdag 20 juni op de radio had gehoord dat er mogelijk een bomaanslag had plaatsgevonden op het Centraal Station van Brussel. ‘En weer zat ik er middenin’, sms’te ze om 22.26 uur terug. ‘Ongelooflijk. Ben nu veilig aangekomen.’

Even later belde ze en vertelde dat ze in een trein zat die stapvoets langs Brussel-Centraal was gereden nadat een 36-jarige Marokkaan uit Molenbeek daar een kwartier eerder een mislukte bomaanslag had gepleegd. Er hing een nevel van rook op het ondergrondse perron en de kruitdamp was in de trein te ruiken. F. zag een Belgische soldaat zijn geweer op iets gericht houden.

In haar sms refereerde F. aan het incident op zaterdag 10 juni, waarbij een auto op het plein voor het Centraal Station van Amsterdam acht mensen aanreed. Ook daar zat ze middenin. Ze zag de auto op een plek staan waar die niet mocht komen en wilde de bestuurder daarop aanspreken. F. heeft een pro-actief karakter.

Twee politieagenten waren haar echter voor en ze ging haars weegs. Ze had naar eigen zeggen drie stappen gezet toen ze de auto achter zich hoorde wegscheuren. Toen ze zich omdraaide zag ze aangereden mensen door de lucht vliegen. Daarna sloeg ze met andere omstanders op de vlucht. Ze ging ervan uit dat het een aanslag was en hield er rekening mee dat de auto kon ontploffen of dat de bestuurder met een wapen kon uitstappen. F. is niet van gisteren.

Dezelfde avond belde F. de politie om zich als getuige aan te bieden, maar volgens de dame die ze aan de lijn had was dat niet nodig; er waren camerabeelden. Nu zijn er volgens diezelfde politie opeens geen camerabeelden; de vijftien bewakingscamera’s op het stationsplein keken toevallig net allemaal de verkeerde kant op.

Terreur cyclus

Of het incident in Amsterdam een terroristische aanslag was of niet kan ik niet beoordelen, maar F. heeft in minder dan twee weken een echte aanslag en een mogelijke aanslag meegemaakt. Daaromheen waren er in Londen een islamofascistische aanslag (London Bridge), een even fascistische tegenaanslag (Finsbury Park) en een aanslag in Parijs. Terreur raakt ingeburgerd in West-Europa.

Met name de Londense tegenaanslag kan het begin zijn van een cyclus van terreur en contraterreur die moeilijk te doorbreken zal zijn.

Het is nog niet zover, maar het kan geen kwaad om alvast na te denken over een manier om een dergelijke cyclus te doorbreken. Frankrijk had aan het einde van de Algerijnse onafhankelijkheidsoorlog te kampen met aanslagen door de Algerijnse bevrijdingsbeweging FLN en door de OAS, een terreurbeweging van Franse kolonialen en revanchistische militairen die tegen een onafhankelijk Algerije waren. De Franse staat reageerde op de vloedgolf aan FLN- en OAS-terreur door zijn eigen terreurcampagne te voeren. Geheim agenten pleegden moordaanslagen op leden van FLN en OAS die voor de Franse justitie onbereikbaar waren. Ook nu heeft Frankrijk een buitenrechtelijk liquidatieprogramma tegen terreurverdachten in het buitenland, onder de codenaam Opérations Homo. Niet lachen, het komt van homicide. Het bestaan van dit programma werd door de voormalige president Hollande bevestigd.

Zou Nederland een dergelijk programma kunnen hebben? Als de nood maar hoog genoeg is, denk ik van wel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden