Een cursus over de regels van het spel

Relatietherapie is een beladen term, zegt therapeute Klaske de Vries (64). Jammer, vindt ze, want als je weet hoe relaties werken, heb je meer kans op een bijzonder samenzijn. Daarom zette ze een cursus op.

"Aan het begin van de dag sta ik voor de klas met een flip-over. Vooral mannen vinden die pure informatieoverdracht prettig, merk ik. Theorie, een syllabus - daar kunnen ze wat mee."

Daarna mogen de stellen, maximaal tien per keer, aan de slag: oefenen met elkaar, onder toeziend oog van 'de juf'. Zo werkt haar vijfdaagse cursus, de 'Relatiescholing'.

Praten, luisteren, in kaart brengen waar, wat De Vries noemt, 'het ongemak in de relatie' zit, de pijn, de teleurstelling. "Dat heeft iedereen, hoor, daarvoor hoef je helemaal geen grote problemen te hebben." En aan het einde van de dag volgt, zoals het een echte school betaamt, het huiswerk.

De afgelopen vijfentwintig jaar begeleidde De Vries meer dan duizend stellen wier relatie in het slop was geraakt. "We vinden het allemaal lastig om aan de ene kant onszelf te zijn en aan de andere kant verbonden te blijven met die ander", zegt ze. "Het onderhouden van een inspirerende relatie is een van de mooiste én moeilijkste opgaven in ons leven."

In de loop van de tijd ontdekte De Vries de patronen waardoor mensen zichzelf en hun partner als het ware klem zetten.

"Steeds vaker dacht ik: wat jammer dat elk stel opnieuw het wiel moet uitvinden. Wat zou het mooi zijn als de voorwaarden voor een prettige relatie breder bekend waren, als meer mensen de regels van het spel zouden kennen. Je stapt niet in een auto zonder theorie-examen, je begint niet aan een baan zonder een opleiding, maar in een relatie doen we maar wat. Je hebt geluk als het goed gaat, en pech als het misloopt, zo lijkt het. Terwijl we er zelf grote invloed op hebben. Door dingen te doen en te laten."

Zo kwam ze op het idee om aan relatiescholing te gaan doen: in vijf (weekend)dagen leert ze haar klas wat de voorwaarden zijn voor een inspirerende, 'voedende' relatie. Moed, eerlijkheid, inlevingsvermogen, oprechte nieuwsgierigheid naar je partner en een open hart - dat zijn volgens De Vries de basisingrediënten voor een mooie relatie. En dat kun je allemaal aanleren, zegt ze.

Elke cursusdag heeft een thema: communiceren en luisteren; afhankelijkheid en macht; vergeven en vertrouwen; intimiteit. De laatste dag gaat over seksualiteit.

"We werken hard, maar stel je er alsjeblieft niet iets zwaars bij voor. Het is soms hilarisch, soms ontroerend omdat we allemaal worstelen met dezelfde dingen. Met gebrekkige communicatie, met machtsstrijdjes, met het idee dat die ander ons gelukkig moet maken. Als mensen vertellen over hun gedoe, is dat vaak zó herkenbaar voor andere stellen dat er heel wat wordt af gelachen. En het helpt om met humor naar je situatie te kijken."

De beloning na vijf dagen school: een frisse kijk op elkaar en je relatie, zegt De Vries.

Reageren?
Heeft u ervaring met relatietherapie? En, hielp het? Graag lezen we uw reactie, in 150 woorden, via tijdpost@trouw.nl

Wie is Klaske de Vries?
Klaske de Vries (1948) heeft meer dan twintig jaar ervaring in het begeleiden van mensen in veranderingsprocessen, zowel individueel als in relaties of teamverband. Ze begon haar werk in de psychiatrie. Later volgde ze onder meer opleidingen voor emotioneel lichaamstherapeut en Reichiaans lichaamswerk. In de loop der tijd specialiseerde ze zich in het begeleiden van liefdesrelaties. De Vries heeft een praktijk in Amersfoort.

Meer informatie: www.klaskedevries.nl

Maak de ander duidelijk wie je bent
In een relatie heb je te maken met twee zelfstandige wezens, elk met een eigen verhaal, kwaliteiten en tekortkomingen. Als je verliefd wordt op iemand, wil je vaak alleen de overeenkomsten zien: oh, dat heb ik ook; ja, zo sta ik ook in het leven. Maar vroeg of laat blijkt dat we authentiek en autonoom zijn.

"Maak de ander duidelijk wie je bent en wat belangrijk is voor jou", zegt Klaske de Vries. Dat bedoelt ze heel praktisch. Zo brengt zij bijvoorbeeld graag tijd alleen door. "Ik heb mijn vriend meteen verteld hoe belangrijk dat voor mij is. Voor hem was dat wennen. Inmiddels geniet hij ook erg van zijn eigen tijd."

Het is belangrijk dat je jezélf toestemming geeft om anders te zijn dan je partner, zegt De Vries. "In plaats van bijvoorbeeld te denken: waarom zíet die man niet dat ik veel liever kampeer dan dat ik met vakantie in een huisje zit, kun je ook een week kampeervakantie boeken met een vriendin. En een man met een seizoenskaart voor Ajax, moet gewoon naar zijn wedstrijden gaan, ook al zou zijn vrouw hem op zondagmiddag liever op de bank hebben."

Waarom dat soms zo moeilijk is? "We willen zó graag de illusie in stand houden dat we één zijn met onze partner, dat we daardoor gemakkelijk van ons eigen pad raken. Dat frustreert op de lange duur. Vervolgens stellen we onze partner verantwoordelijk voor dit ongemak. En dan zeggen we dat de relatie niet meer deugt."

Verken en erken jouw aandeel op het strijdtoneel
Groot of klein, in elke relatie vindt een machtsstrijd plaats, zegt Klaske de Vries. Intimideren en manipuleren - niets menselijks is ons vreemd. Je partner nooit het laatste woord gunnen, de mond snoeren, of de ander steeds weer laten blijken dat je je ongelukkig voelt en dat hij of zij daar de schuld van is. Gedoe over geld, over de opvoeding, over het huishouden of over (de frequentie van het hebben van) seks; volgens De Vries maken we liever ruzie dan dat we de pijn voelen van het anders zijn dan de ander, de pijn dat we uiteindelijk allemaal voor onszelf moeten zorgen, 'de oerpijn van het afgescheiden zijn', zegt De Vries. "Daar hebben we echt alles voor over, zelfs het beknotten van onszelf en onze partner."

De oplossing? "Onder ogen zien hoe de pijn écht in elkaar zit. Bij een ruzie denken: wat gebeurt er nu eigenlijk, waarom raakt me dit zo? Door eerlijk te worden ten opzichte van jezelf - en het daarover te hebben in plaats van er nóg een scheldkanonnade tegenaan te gooien of je in stilzwijgen te hullen."

Gedraag je niet als slachtoffer
Ze weet het nog goed, zegt De Vries. Hoe haar toenmalige man - inmiddels jaren geleden - vaststelde dat ze 'voor haar vriendin koos' toen ze op een avond zei dat ze ging dansen. Nee, zei ze, ik kies niet voor mijn vriendin, ik wil lekker dansen, en daarom ga ik nu weg. "Tot dan toe was ik altijd gevoelig geweest voor dergelijke manipulaties, maar die avond zag ik heel helder dat ik het goed was om te doen wat ik wilde doen."

Ze doorbrak daarmee haar slachtofferschap ten opzichte van haar partner, zegt ze.

Mensen lopen pijn op - ook aan elkaar, zegt De Vries. "Maar in wezen zijn we niet slecht. Als ik het zo benader, kan ik ook zien dat ik door dergelijke situaties krachtiger ben geworden, dat ze een functie hebben gehad, dat ik er lessen door heb geleerd. Dan krijgt zo'n gebeurtenis zin, en, ook mooi, dan vindt er vergeving plaats - en daar zit een prachtige kracht in."

Spreek je (verlangens) uit
Iedereen mag op elk moment zijn of haar mond opendoen, zegt De Vries. "Als je voelt dat je hart zich sluit om iets dat de ander zegt of doet, is het belangrijk om dat te benoemen." Zelf ondervond ze dat onlangs nog, zegt ze. "Mijn vriend vertelde me dat hij een weekeinde weg zou zijn in verband met een cursus waar ik moeite mee had. Ik voelde mezelf verstrakken. Het liefst had ik de deur dichtgesmeten en was ik weggelopen." In plaats van dat te doen, zeí De Vries wat ze ervaarde. "Ik kon tegen hem zeggen dat ik me buitengesloten voelde." Toen dat er eenmaal uit was, kon ze hem van ganser harte een fijn weekeinde wensen, zegt ze. "Het is namelijk niet aan mijn partner om mijn ongemak op te lossen. Bovendien moet hij - net als ik - gehoor geven aan zijn verlangens, want die negeren is dé manier om frustraties op te lopen", zegt De Vries. "Het is belangrijk dat je je verlangens niet opgeeft. Als jij eens met je beste vriendin op vakantie wilt, dan moet je dat doen. Juist daar gaat het na verloop van tijd vaak mis: mensen spreken zich niet meer uit, omdat ze ervan uitgaan dat dat leidt tot onbegrip en ruzie."

Nóg een tip van de deskundige: verwoord je verlangens op de juiste, positieve manier. Dus: 'ik heb zin om met je te vrijen', in plaats van 'we vrijen trouwens ook nooit meer' en 'het lijkt me ontzettend leuk om met je uit eten te gaan' in plaats van 'ik kan me niet heugen wanneer wíj voor het laatst uit eten gingen' of 'wij doen ook nooit meer iets leuks samen'.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden