Een correctie mag meer zijn dan kort, kil en zakelijk

Correcties in de krant wekken de schijn van noodzakelijk kwaad. Dat ligt aan de afgelegen plek die ze doorgaans krijgen toebedeeld en de minimale ruimte. Het brengt met zich mee dat lezers in correcties vrijwel altijd een heldere uitleg en context ontberen.


Als een redacteur een gemeente als Oude Tonge in Zeeland situeert, terwijl dit Zuid-Holland moet zijn, is die fout in twee zinnen hersteld. Zodra een rechtzetting over mensen gaat, vraagt dit gevoelsmatig meer dan alleen een feitelijke correctie.


Op 2 januari schreef Trouw rechtsonder op pagina 8 onder het kopje Correctie: 'In het vraaggesprek met minister-president Mark Rutte (Verdieping, 31 december) is een fout geslopen. In het gesprek met de verslaggevers van Trouw zei Rutte: 'Ik heb meer bereik dan een ander'. Dat citaat is verkeerd in de krant gekomen. Er is komen te staan: 'Ik heb meer bereikt dan een ander'. Maar die zin heeft de premier nooit uitgesproken.'


Zo'n correctie wekt nieuwsgierigheid. Lag het aan de opnameapparatuur dat de verslaggevers uit Rutte's mond een 't' vernamen? Mompelde de minister-president misschien? Hoefde hij of zijn woordvoerder de tekst voor publicatie niet op feiten te checken? Of zagen zij het 't-tje' in de beoogde tekst aanvankelijk over het hoofd? Niets van dit alles. De politieke redactie had correct 'bereik' getikt, een eindredacteur bleek verantwoordelijk voor de overbodige 't'.


Uitleg geeft correcties een gezicht, lijkt mij. Dat doet recht aan betrokkenen, de krant en de lezers. Tekst en context laten de journalistieke praktijk zien, hoe een interview met de premier, of met ieder ander, ook een kwestie is van mensenwerk, zorg, vertrouwen en aandacht. Alleen de kale correctie dat Rutte in het interview 'bereik' zei en niet 'bereikt', zegt dat lezers iets wezenlijks?


'Wie leest nou een correctie'?, vraagt, in verwijtende zin, de minder dan de premier bekende Elles Kater. Zij beijvert zich voor behoud van de Schoorlse duinen, waaraan Trouw in december aandacht schonk. De betrokken redacteur noteerde een prikkelende uitspraak van haar: 'Wat Staatsbosbeheer moet doen, is voor de komende honderd jaar van het Schoorlse bos afblijven'.


Voor Kater was het zuur dat het bewuste citaat niet van haar was, maar van Joke Volkers van het actiecomité. De betrokken Trouw-redacteur bood Kater meteen na zijn vergissing zijn excuses aan alsook een correctie, waarin de lezer werd geïnformeerd over de naamsverwisseling.


De korte, zakelijke rectificatie, zonder enige context, in de krant van 24 december kon bij Kater niet op sympathie rekenen. 'Na maanden onderzoek in het gebied naar onder andere zandhagedissen ben ik als een hard schreeuwende bewoner neergezet die in plaats van verbinding slechts afstand creëert', schreef zij mij. 'Na zoveel uren, dagen, weken, maanden onderzoek in stilte in de duinen maakt één zin in uw kwaliteitskrant voor mij alles kapot.'


Liever had zij gezien dat een door haar ingezonden brief op de opiniepagina was geplaatst. De chef van de opinieredactie wees plaatsing van haar brief echter af aangezien lezersreacties niet zijn bedoeld om correcties aan te brengen. Hoe terecht en begrijpelijk dat argument ook, komt hiermee de leegte bovendrijven van de huidige, besmuikte wijze van corrigeren.


De niet geplaatste, ingezonden brief van Elles Kater bevatte immers juist de context die in de correctie niet was terug te vinden. 'Het gaat om de bescherming van het bos en niet om mij', schreef zij in de toelichting omtrent haar betrokkenheid bij het natuurgebied. Ze gaf aan waarom de naamsverwisseling haar raakte.


Doelend op het onterecht aan haar toegeschreven citaat over Staatsbosbeheer: 'Het is pijnlijk. Toch hoop ik bij dezen mijn naam los te koppelen van die alles ondermijnende, botte uitspraak'.


Corrigeren zonder context of toelichting is voor mijn gevoel toch half werk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden