Een Chinese vloedgolf dreigt

Nu baren ook de zwemmers opzien

Uitgerekend in het jaar van de Waterdraak lijkt China voor het eerst een vloedgolf in het olympisch bassin te kunnen veroorzaken. In Londen was op de openingsdag van het zwemtoernooi de oogst van Peking al overtroffen, en dat gebeurde met vlagen van orkaankracht.

Wereldrecords braken of kraakten bij de twee titels van Ye Shiwen en Sun Yang op de openingsavond. Gisteren had de Amerikaanse Dana Vollmer op de 100 vlinder een wereldrecord nodig om Lu Yin op afstand te houden.

Sinds China begon uit te groeien tot een van de machtigste olympische sportlanden, is de blijvend ondergeschikte rol in de hoofdsporten zwemmen en atletiek de regenten een doorn in het oog. In de jaren negentig hadden ze daar voor wat de vrouwen betreft even een oplossing voor gevonden. Maar nadat dopingbestrijders hun val lieten dichtklappen, werd de brandstof die de tijdelijke suprematie voedde zichtbaar.

Dat gezichtsverlies kunnen ze zich in China niet meer veroorloven. Officieel staan in het land de zwaarste straffen op positieve dopingtesten. Vanaf maart staan de Chinese olympiërs zelfs op een vegetarisch dieet, om te voorkomen dat ze door met clenbuterol besmet varkensvlees of kip positief testen.

Aan de andere kant kan China het Westen niet overtuigen van de zuiverheid van veel prestaties. Dat komt deels door de soms even onverwachte als buitensporige erupties van macht en kracht. Op een of andere manier weten de Chinezen daarin geen maat te houden.

Het wereldrecord zaterdag van de net zestienjarige Ye Shiwen op de zwaarste der disciplines, de 400 wisselslag, was daar een uitnemend voorbeeld van. De Chinese was de eerste die een mondiaal vrouwenrecord uit het tijdperk van de nu verboden polyester badpakken verbeterde. Haar 4.28,43 was ruim een seconde sneller dan de Australische Rice was in de olympische finale van Peking.

Dat was niet het enige dat opzien baarde. Het echte venijn zat hem bij Ye Shiwen in de staart. De laatste 50 meter (vrije slag) van de race zwom ze sneller dan haar mannelijke Amerikaanse evenknie Lochte minder dan een uur eerder deed op zíjn slotbaan naar goud.

Om de historische laatste split van 100 meter vrije slag in perspectief te plaatsen, ging de Britse journalist Craig Lord terug naar 1928. Deze wandelende zwemencyclopedie merkte op dat Ye Shiwen dat deel van de race net zo snel zwom als het wereldrecord waarmee de legendarische Johnny 'Tarzan' Weissmuller olympisch mannenkampioen op de 100 vrij werd.

Laconiek merkte de zwemster uit Hangzhou op dat ze helemaal niet zo tevreden was met dat laatste deel. "Er is nog heel veel ruimte voor winst. Ik ben bijvoorbeeld erg slecht op de keerpunten." De suggestie dat China zijn deelnemers traint als robotten, wees ze verontwaardigd van de hand. "Wij hebben een zeer wetenschappelijk onderbouwde training, daarom gaan we allemaal zo vooruit."

Ye Shiwen werd door haar leraar op de kleuterschool doorverwezen naar zwemmen vanwege haar grote handen. En zo kwam ze van een doorsnee arm arbeidersgezin terecht in een van de vele grote kweekvijvers die duizenden talentvolle junioren voortbrengen. Slechts enkelen brengen het als teenager tot de perfectie die opzien baart op het belangrijkste podium.

Op basis van die grote aantallen is er in China al lange tijd onopvallend onderstroom die tot een vloedgolf aan het aanzwellen is. Opvallend daarbij is de steeds prominentere rol die de mannen spelen.

Sun Yang bijvoorbeeld, vorig jaar al wereldkampioen in Shanghai, en nu de eerste Chinese man met olympisch zwemgoud. Ook hij deed dat, op de 400 vrij, met een enorme versnelling in het laatste deel van de race. Het 'onmogelijke' wereldrecord van de Duitser Biedermann (in een polyester corset) liet hij kraken in zijn voegen.

Toen de met hormonen tot bodybuilders opgekweekte Chinese vrouwen in de jaren negentig de wereld in het water hun wil oplegden, was het ontbreken van mannen opvallend. Hun lichaamsbouw - geringe lengte en iel postuur - zou niet geschikt zijn voor topprestaties in het zwembad, luidde het excuus.

Nu wordt lichaamsbouw door hoofdcoach Yao Zhengjie genoemd als een van de verklaringen voor de successen. "Onze zwemmers zijn net zo lang en krachtig als die van onze concurrenten", zei hij vorig jaar tijdens de WK in Shanghai.

"Bovendien maken we gebruik van buitenlandse kennis. Sun Yang en vele anderen verblijven regelmatig maandenlang in Australië om daar hun trainingsprogramma's te draaien." Dat doen ze onder andere bij de Australiër Denis Cotterell, voormalig trainer van de befaamde langeafstandzwemmer Grant Hackett.

Yao: "We hebben in China goede coaches, maar het Chinese zwemmen is nog relatief onderontwikkeld. Totdat we in deze sport een leidende kracht zijn, zullen we onze zwemmers voor hun ontwikkeling naar het buitenland sturen."

Het doel voor Londen was naar buiten toe het overtreffen van Peking, waar op zes medailles één titel werd gehaald. Wat dat betreft lijkt de missie voltooid. Gevreesd mag echter worden dat de zwemwereld de komende dagen nog aan het huiveren wordt gebracht.

Ongedachte versnellingen in laatste deel race

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden