Reportage Myanmar

Een Chinese stad in Myanmar: 'Op televisie zag het er prachtig uit'

Beeld Aung Naing Soe

Een Chinees staatsbedrijf stampt vlakbij Myanmars grootste plaats Yangon een compleet nieuwe stad uit de grond. Critici vinden het ondoorzichtig project met onvoorspelbare financiële gevolgen. De lokale bevolking hoopt dat de stad de werkgelegenheid oplevert die is beloofd. 

De hagelwitte taxi rijdt een brug over. Hij passeert pick-uptrucks met laadbakken vol mensen, kinderen op rammelende fietsen en een oude zittende vrouw die hoopt op de gulheid van voorbijgangers. Dan duiken er rechts van de weg eenvoudige houten huisjes op. Het zijn de woningen van de duizenden Burmezen die na een verwoestende cycloon wegvluchtten uit de Irrawaddy Delta en een nieuw onderkomen vonden aan de rand van Yangon.

Veel van die huisjes zijn zonder toestemming van de autoriteiten gebouwd en het is dan ook de vraag hoelang zij nog mogen blijven staan. Myanmar wil hier een compleet nieuwe stad uit de grond stampen: New Yangon City. Voor het megalomane project – de stad moet in 2050 1,2 miljoen inwoners tellen – is een overeenkomst getekend met het Chinese staatsbedrijf China Communications Construction Company (CCCC).

Die overeenkomst is omstreden. Er wordt geklaagd dat de Myanmarese autoriteiten veel te gemakkelijk en met te weinig transparantie een deal hebben gemaakt. Andere bedrijven zouden te weinig inspraak hebben, al zijn zij wel uitgenodigd met een tegenvoorstel te komen voor het bijna 1,5 miljard euro kostende voorstel van CCCC. Die wil in de eerste fase van het project onder meer nieuwe buurtschappen, bruggen, wegen en een tien vierkante kilometer groot industrieterrein bouwen.

Daw Aye Myint (65) woont al 25 jaar in het gebied. Ze deelt haar huis met een grote familie. “Ik heb van het project gehoord en beelden gezien op televisie”, vertelt Myint in de schaduw van een boom. “Op televisie zag het er prachtig uit. Het zou geweldig zijn als die mooie plannen worden uitgevoerd, maar tot nu toe merken we er weinig van.”

Verlaten complexen

Toch is dit gebied, dat op een uur rijden van de binnenstad van Yangon ligt, de afgelopen jaren al flink veranderd. Er zijn fabrieken gebouwd en appartementencomplexen om fabrieksarbeiders te huisvesten. Veel van die complexen doen verlaten aan. Volgens omwonenden is de huur er te hoog voor een doorsnee arbeider. “Dit was een paar jaar geleden nog landbouwgrond. Ook wij leefden van de landbouw. Maar het land moest ruimte maken voor asfalt en gebouwen”, zegt Myint.

De Burmese vrouw is nu afhankelijk van haar kinderen en kleinkinderen die in een fabriek werken. Ook heeft ze een klein winkeltje met levensmiddelen. Die inkomsten stellen weinig voor, want met veel vergelijkbare winkeltjes is de concurrentie groot.

Het plan voor New Yangon City is onderdeel van een economisch samenwerkingsverband tussen China en Myanmar. De stad wordt tevens aangesloten op het ‘One belt, one road’ initiatief, het enorme infrastructurele project dat China met de rest van Azië en met Europa moet verbinden. China is sinds geruime tijd één van Myanmars grootste investeerders. Het land is onder meer betrokken bij de bouw van een diepzeehaven, de aanleg van een 771 kilometer lange oliepijplijn en een 1400 kilometer lange spoorweg.

New Yangon City moet volgens een gelikte promotievideo ‘een baken van milieuvriendelijke duurzaamheid’ en ‘een motor van economische groei’ worden met 900.000 nieuwe banen in de eerste fase en nog veel meer in de toekomst.

Zaw Min gelooft er weinig van. Hij woont sinds 2011 op de plek waar de nieuwe stad moet komen. “Het is net als in de fabriek waar ik werk. Daar zeiden ze dat ze vijfduizend extra mensen zouden aannemen. Maar uiteindelijk ging het echt maar om een paar mensen”, zegt Min onder een afdakje van zijn houten woning.

Zijn oom, Win Shwe, is enthousiaster. “Als ze dit project van de grond krijgen, krijgen we hier meer ontwikkeling. Dat lijkt mij goed.” 

Chinese invloed in zuidoost-azië

China vergroot zijn invloed in de wereld, te beginnen bij de directe buren in Zuidoost-Azië. Hoe uit zich die groeiende aanwezigheid, en wat is de impact op de lokale bevolking? Trouw ging op zoek in CambodjaThailand en Myanmar. Dit is deel 3 van deze serie.

Schulden

Officieel moeten de Chinese investeringen de Myanmarese economie versterken. Maar volgens het lokale tijdschrift Frontier gaat bij New Yangon City het grootste deel van de winst die het project op moet leveren naar het Chinese staatsbedrijf CCCC. Tot de investering is terugverdiend ontvangt CCCC 95 procent van de opbrengsten. 

Ook is er angst dat Myanmar door dergelijke projecten zo diep bij Peking in de schulden raakt dat het onmogelijk wordt de schulden nog af te betalen. Dat zou China’s invloed verder vergroten.

Westerse kritiek

Volgens David Steinberg, een Myanmar-expert aan de Georgetown Universiteit in Washington, is de Chinese invloed de afgelopen jaren toch al gegroeid. In een opiniestuk voor East Asia Forum wijst Steinberg daarvoor naar het Westen.

Want door de westerse kritiek op Myanmar, met name vanwege de brute vervolging van Rohingya-moslims, is het land een nauwere relatie met China aangegaan. Voor Peking vormen de misdaden jegens de Rohingya geen belemmering om zaken te doen.

Win Shwe (77) maakt het weinig uit wie er investeert. Zolang hij maar in zijn eenvoudige huisje kan blijven wonen als de nieuwe stad wordt gebouwd. Ook hij vluchtte weg van een cycloon in de Irrawaddy Delta. Over de toekomst twijfelt hij nauwelijks: “Ik heb geen landtitel en bijna geen bezittingen, maar zolang we werk hebben kunnen we hier vast blijven.”

Lees ook de eerdere afleveringen: 

De Chinezen zijn wel met érg veel, vinden ze in Cambodja

De vele toeristen uit China hebben de economie in het badplaatsje Sihanoukville in Cambodja een flinke boost gegeven. Maar de prijzen zijn ook sterk gestegen.

Chinatown in Bangkok verliest de strijd met China

De Chinese regering is steeds vaker in haar achtertuin actief, onder meer via de grote groep landgenoten in Thailand. Het levert Thaise Chinezen een dubbel gevoel op.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden