Een Chinees telt minder dan een kikker

Voor de Olympische Spelen in Sydney maakten Australiërs zich druk om de belangen van kikkers. In Peking worden Chinezen verdreven uit hun woningen, die plaats moeten maken voor de olympische accommodaties in 2008. Protesten tegen schending van de mensenrechten zwellen aan, het IOC reageert amper.

Uitgerekend op de plaats waar de Australiërs voor 2000 hun olympisch park Homebush hadden gepland, kwaakte een kolonie litoria aureas, groen-gouden kikkers, haar laatste symfonie. Dankzij lokale milieuorganisaties werd een nieuwe biotoop gecreëerd waardoor het gevaar voor uitsterven werd afgewend.

De Chinese mens heeft minder rechten dan de Australische kikker. In Peking moet alles wijken voor het sportfeest waarmee China zich als een moderne natie aan de westerse wereld wil presenteren. Maar daarmee is een belofte niet ingelost.

Amnesty International wreef het de Chinezen vorige week weer eens in. Een vernietigend rapport over schending van mensenrechten werd ingeleid met een uitspraak van Jingmin, vice-president van het Chinese organisatiecomité, gedaan bij de kandidaatstelling in april 2001. ,,Door de Olympische Spelen aan Peking toe te kennen helpt u mee de mensenrechten te bevorderen.”

Het IOC omarmde Peking, in weerwil van negatieve adviezen van onder meer het Amerikaanse Congres, het Europarlement, en vele mensenrechtenorganisaties.

Minder dan twee jaar voor de openingsceremonie signaleert Amnesty een paradox: ,,Terwijl de wereld is beloofd dat de Spelen van Peking het respect voor mensenrechten zouden versterken, zet het communistische regime de hakken in het zand.”

De rechten van Pekings inwoners worden met voeten getreden om de Spelen zo mooi mogelijk aan de wereld te kunnen presenteren. Daarbij doelt Amnesty op mensen die tegen hun wil worden verdreven uit hun woningen, die plaats moeten maken voor olympische faciliteiten. Protesten worden met harde hand de kop ingedrukt.

Volgens het rapport is in mei door het stadsbestuur besloten om sneller mensen in heropvoedingskampen op te sluiten om rust en orde te verzekeren. Dit kan volgens de Chinese wet zonder vorm van proces.

Dan is er het voornemen om een groot deel van de een miljoen migranten-arbeiders tijdens de Spelen uit Peking te verbannen en geestelijk gehandicapten gedwongen te laten opnemen. Dat dit serieus is constateerde deze week Human Rights Watch (HRW) dat meldde dat in Peking in vier maanden tijd vijftig scholen voor kinderen van migranten zijn gesloten.

Sophie Richardson, plaatsvervangend directeur van HRW Azië: ,,Peking lijkt ’sneller, hoger en sterker’ te betrekken op het limiteren - niet garanderen- van onderwijs voor migrantenkinderen, en dat alles in naam van de Olympische Spelen.”

Amnesty ziet in China slechts enige vooruitgang waar het gaat om hervorming van de doodstraf. Op alle andere gebieden waarop mensenrechten worden geschonden, verslechtert de situatie. Catherine Baber, vice-directeur Azië van Amnesty International: ,,De huidige stand van zaken staat in schril contrast met de meest basale interpretatie van de ’Olympische geest’, die het ’behoud van menselijke waardigheid’ centraal stelt.”

Op een breed front zijn protestacties in voorbereiding, niet alleen van Amnesty. De mensenrechtenorganisaties Olympic Watch, Reporters without Borders (RSF), International Society for Human Rights, Solidarité Chine en Laogai Research Foundation hebben een internationale coalitie gevormd.

In een gezamenlijke verklaring wordt vastgesteld dat het IOC faalt bij de bescherming van het olympische ideaal en weigert de realiteit te zien waaronder in Peking de Spelen zullen plaatsvinden. Zij roept nationale olympische comités, atleten en sponsors op om actie te ondernemen. Een boycot wordt als een van de mogelijkheden genoemd.

Minder resoluut zijn organisaties die opkomen voor de belangen van Tibet. Mevrouw Jampa, directeur van het Europese bureau van Internationale Campagne voor Tibet (ICT) dat in Amsterdam is gevestigd, heeft geen bezwaar tegen Olympische Spelen in Peking. Dreigen met een boycot noemt ze onrealistisch. ,,Wij hebben niets tegen het Chinese volk, dat er recht op heeft om de Spelen te houden.”

Jampa ziet in de Spelen juist een mooie kans om de problemen van bezet Tibet onder aandacht te brengen. ,,De internationale aandacht voor China biedt een unieke mogelijkheid voor de Dalai Lama en het Tibetaanse volk om te onderhandelen over Tibetaanse autonomie.”

Hoe het IOC daar over denkt, heeft al ondervonden. Twee jaar geleden overhandigde ze IOC-lid Hein Verbruggen een petitie. ,,Je krijgt als antwoord dat het IOC er voor de sport is, niet voor de politiek.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden