Een bonus, met mogelijk een oprisping

EUROPEES VOETBAL PSV trapt vanavond in de Champions League af tegen Atletico Madrid, in Eindhoven. Het is voor Nederlandse clubs zinvol zich doelen te stellen in de Europa League.

Een nieuw Europees voetbalseizoen begint, met vanavond PSV-Atletico Madrid in Eindhoven en met onderhand rituele gevoelens. Gevoelens van hoop op hogeschoolvoetbal van veel van 's werelds beste spelers straks in het knock-outstadium van de Champions League, gevoelens van scepsis dan wel chagrijn over de voorspelbaarheid van de groepsfase ervan, en gevoelens - in een klein land als het onze dan - van verontwaardiging over de groeiende kloof tussen de top en de middenmoot, tussen rijk en armer.

Vorige week trad het bestuur van de EPFL (European Professional Football Leagues), de verzamelde profcompetities, naar buiten met een protest tegen een gewijzigde formule van de Champions League. Per 2018 zijn de vier grote voetballanden, Spanje, Engeland, Duitsland en Italië, daarin gegarandeerd van vier plaatsen. Het protest klonk zwakjes en tamelijk machteloos - het plan is op aandrang van de grootste clubs al op het hoogste niveau door de Europese voetbalunie Uefa geaccordeerd.

Het is natuurlijk weer een teken van de macht van het grote geld. De clubs willen zich zoveel mogelijk indekken tegen het gevaar dat ze zich een keer niet plaatsen voor het miljoenentoernooi, zoals de commerciële magneet Manchester United voor dit seizoen overkwam. Daar schuilt een bepaalde mate van oneerlijkheid in, en het mag voor Nederland niet gunstig zijn. Maar hoe een vuist te ballen, als KNVB-preses Michael van Praag als vice-voorzitter van de Uefa (en deze week waarschijnlijk kansloze kandidaat-voorzitter) al met de plannen heeft ingestemd?

Nederland daalt gestaag op de Uefa-ranglijst, en het moment nadert dat de nationale kampioen niet meer rechtstreeks voor de Champions League geplaatst zal zijn. Dat staat los van de nieuwe opzet: ook bij handhaving van de oude situatie zou dat het perspectief zijn geweest. Het zou een reden te meer moeten zijn om de blik bij weer een begin van een Europees seizoen te richten op het domein voor de Nederlandse clubs, de Europa League, en de Champions League te beschouwen als wat die maximaal kan zijn: een bonus, met de sporadische mogelijkheid nog tot een oprisping.

Dat was vorig seizoen de plaats in de achtste finales voor PSV, dat daarin twee keer doelpuntloos gelijkspeelde tegen Atletico Madrid en er uiteindelijk in de strafschoppenserie voor moest buigen. Dat was een keurige prestatie. Maar op voorhand is het beeld nu toch alweer anders. PSV kon ook zo ver reiken door niet de zwaarste loting, een relatief meevallertje waar Nederlandse clubs op het hoogste plan niet meer zonder kunnen. Het verbleekte Manchester United en Wolfsburg waren in de poule niet de best denkbare tegenstanders geweest. Nu treft PSV naast Atletico Madrid ook Bayern München.

Daardoor mogen de kansen om de eerste ronde te overleven nu als minimaal worden ingeschat. Maar met het Russische Rostov als derde opponent moet PSV in staat worden geacht in elk geval als nummer drie een doorstart naar de Europa League te kunnen afdwingen. Rostov schakelde in de voorronden van de Champions League weliswaar Ajax uit, maar een gecoördineerde en soepele indruk maakte het daarbij niet.

Het wordt opnieuw interessant om PSV-trainer Cocu te volgen, als de binnen de landsgrenzen naar internationale maatstaven al langer meest interessante coach. De verwachting mag zijn dat hij PSV evenals vorig seizoen met 'on-Nederlandse' tactische ingrepen zal wapenen. In het seizoen ervoor wond hij zich nog op over de weerloze manier waarop zijn ploeg zich in de Europa League door Zenit Sint Petersburg had laten uitschakelen. Van Cocu mag worden verwacht dat hij het nu rijpere PSV van het belang van dat tweede toernooi kan doordringen, als daarin de weg moet worden vervolgd.

In de groepsfase van de Europa League gaan Ajax, Feyenoord en AZ van start. Zo is Nederland in Europa op de waardigst mogelijke wijze vertegenwoordigd, met zijn vier beste ploegen. Heracles werd in de voorronden van de Europa League uitgeschakeld door het Portugese Arouca. Daarmee werd onderstreept dat Nederland met deelname van clubs van dat kaliber niet is gediend. Ze drukken doorgaans slechts het moyenne, omdat in de Uefa-formules de puntenscore van een land het hele seizoen wordt gedeeld door het aantal ploegen bij de aanvang ervan.

Een klein(er) land is het best af met niet al te veel ploegen in Europa, alleen die waarvan mag worden verwacht dat ze de nodige punten kunnen vergaren, voor misschien weer eens een stapje voorwaarts. Het zal moeilijk genoeg worden. Ajax is ingedeeld met Panathinaikos (donderdag de eerste tegenstander in Athene), Standard Luik en Celta de Vigo; Feyenoord met Manchester United (donderdag de eerste tegenstander in De Kuip), Fenerbahçe en Zorya; AZ met Dundalk (donderdag de eerste tegenstander in Alkmaar), Zenit en Maccabi Tel Aviv.

AZ was in 2014 de laatste Nederlandse ploeg die de kwartfinale bereikte van de Europa League, het toernooi dat al jaren alleen maar aan kracht wint. Om die reden mag worden betwijfeld of een plaats bij de laatste acht in het tweede toernooi de norm nog kan zijn, zoals in het begin van dit decennium. Maar het is als doel nog niet irreëel - en uitdagender en zinvoller dan ritueel geklaag over de onbereikbare top, waar straks toch weer voetbal zal worden gespeeld dat wereldwijd zal bekoren.

PSV-coach cocu: effectief zijn

PSV-trainer Phillip Cocu verwacht dat zijn ploeg vanavond in de ontmoeting met Atletico Madrid niet veel doelkansen krijgt. Hij eist efficiëntie van zijn spelers. "De les van het afgelopen jaar is dat je een paar kansjes krijgt en dan moet je niet twijfelen, maar effectief zijn en de kans benutten", doelde hij op de dubbele ontmoeting in het vorige seizoen met de Spaanse topclub, in de achtste finale van de Champions League. Beide wedstrijden eindigden in 0-0 en pas na strafschoppen (8-7) plaatste Atletico zich voor de finale.

"Atletico is een hele stugge en goede tegenstander. Het is logisch dat er geen vijftien kansen ontstaan. We moeten een topdag hebben en met lef en passie boven onszelf uitstijgen om een goed resultaat te halen", zei Cocu gisteren op zijn persconferentie.

Voor Siem de Jong komt het duel met Atletico vermoedelijk te vroeg. "Het gaat heel goed met Siem. Zijn ambitie is groot en ik wil hem heel graag snel inzetten, maar ik moet ook het risico afwegen", zei Cocu zonder iets te onthullen over zijn selectie. Broer Luuk de Jong is positief gestemd: "Met het publiek achter ons kunnen we weer voor een stunt zorgen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden