Een boekenbeurs voor detectives

AMSTERDAM - Liefhebbers van oude boeken kunnen hun hart ophalen op de 22ste Europese antiquarenbeurs die vandaag in de Amsterdamse Rai begint. Boeken in de meest uiteenlopende categorieën, belangrijke werken en bijzondere uitgaven uit de afgelopen vijfhonderd jaar zijn er te bezichtigen en te koop.

,,Heb je een Thomas Mann? Nee? Zonde! Een paar weken geleden kwam ik iets van hem tegen. Een gesigneerd exemplaar - 28000 gulden. Alléén gesigneerd!' Een willekeurige flard uit een gesprekje tussen twee antiquaren. Maar als de beurs iets duidelijk maakt, dan is het dat antiquaren liefhebbers zijn en niet zomaar koopmannen in leesvoer. Vertederd spreken de handelaren op de beurs over hun materiaal, nemen voorzichtig een boek ter hand of mopperen over een kleine beschadiging: ,,Ach, kijk nou, dit moet ik laten restaureren door de boekbinder', zegt antiquaar Erlemann wijzend op een deukje in een werk uit 1931 van Pierre de Magarie. Onbekend maakt in dit geval niet onbemind. Het is een mooi gebonden boek met enkele vergulde, middeleeuws aandoende letters. Ieder verhaalt voor zich enthousiast over de eigen specialisatie, de bijzonderheid van het gebodene. Geen wonder als een eerste druk van de Statenvertaling en alles van Frederik van Eeden tot de collectie behoren. Ruth de Leeuw van Weenen van antiquaar Asher kocht een kist vol Van Eeden-materiaal van een verzamelaar. ,,Proza, gedichten, studies, brieven, alles zit erin. En veel in eerste edities. Dat is uniek. Het is leuk om zo'n kist boeken door te werken. Zo leer je die man een beetje kennen', verklaart ze haar fascinatie. De aan Van Eeden verslingerde die de sensatie wil delen zal zijn spaarpot moeten plunderen. Vraagprijs: 24500 gulden.

Behalve het banale vergapen aan prijzen maken aparte boeken de beurs de moeite waard. Werken uit de laatste vijf eeuwen zijn er bijeengebracht, van geschiedenis, literatuur en (spot)prenten tot filmboeken en takken van wetenschap. Een onbekend boekje van Hugo de Groot, karikaturen van poepende Europese vorsten met politiek commentaar, originele aantekeningen van een afgevaardigde die de Belgische Koningskwestie (1830/1831) bijwoonde, allemaal aardige schrijfsels voor de verzamelaar. Een aandachtstrekker is een luxe en peperdure uitgave van de eerste druk van 'Villa des Roses' van Willem Elsschot. Prachtig zijn de nauwgezette vogelafbeeldingen in 'Nederlandsche vogelen, volgens hunne huishouding, aert en eigenschappen beschreeven'. Pronkjuweel is een zeldzame bundeling van tussen 1770 en 1829 door een zekere Nozeman uitgegeven met de hand ingekleurde platen, vergezeld gaande van een beschrijving van de soort. ,,Kijk hoe die nerven over dat blad van die plant lopen. Heldere kleuren en stevig papier, veel beter dan de rommel die nu wordt uitgegeven', verheldert Marieke Lont van Forum. Angst dat het gigantische boek in verkeerde handen valt kent Lont niet. ,,Als je twee ton betaalt voor een boek, dan pas je er wel een beetje op.'

Niemand draait om het zakelijke heen. Maar antiquaren fulmineren tegen lieden die de boeken als pure belegging zien en in hun zucht naar succes een 'veilingspsychose' veroorzaken. Ans van Pagee (82) zit meer dan veertig jaar in het vak: ,,Liefhebbers komen er steeds minder. Niet erkende handelaren bieden te hoog op middelmatige werken.' De hoge kwaliteit van het tentoongestelde is belangrijk om mensen te tonen wat als standaard is te hanteren.

Een tip wil Simon Blok van antiquariaat Israël, die onlangs voor veel geld een eerste druk van Darwins' 'The voyage of the Beagle' aan een Engelse koper sleet, wel geven. Mocht u op reis in een boekhandeltje ergens in een achteraf steegje een eerste druk van Freuds 'Traumdeutung' opduikelen: ,,Kopen!', adviseert Blok. ,,De Traumdeutung is een van die boeken waarnaar iedereen op zoek is, net als de 'Tractatus' van Spinoza. Je moet heel zeker weten dat je het juiste exemplaar koopt. Ik combineer daarvoor allerlei gegevens uit duizenden handboeken, zoals bindwijze, kaft, fouten op een bepaalde pagina. Pas als die allemaal kloppen, weet je dat je het enige echte exemplaar in handen hebt. Dat is echt literair detectivewerk.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden