Een bloembedje voor de dode

Al zo'n 13.000 jaar geleden kregen overledenen geurige kruiden mee in hun laatste grot

De geschiedenis van bloemen bij een begrafenis begint al ver voor de jaartelling. Een internationaal archeologenteam vond afdrukken van bloemstelen in graven in Noord-Israël, die 11.700 tot 13.700 jaar oud zijn. Dat schrijven ze deze week in wetenschapsblad PNAS.

De graven in die regio zijn toch al bijzonder omdat ze tot de vroegste plekken behoren waar mensen bij elkaar werden begraven, net als op moderne kerkhoven, maar dan in grotten. De toenmalige bewoners van de streek, behorend tot de Natufische cultuur, gebruikten de begraafplaatsen generaties lang.

Een bonus voor de onderzoekers vormden de aanwijzingen voor de aanwezigheid van bloemen in de graven die waren uitgebeiteld in de stenige grotbodem. Uit de vorm van de bloemstelen konden ze bovendien afleiden in welk seizoen ze waren geplukt.

Daaruit konden ze opmaken dat de bodem van de graven rijkelijk werd bedekt met geurige bloeiende bloemen, of eigenlijk kleurig bloeiende kruiden: varianten van salie en helmkruid, en muntachtigen. Vandaag de dag bloeien ze nog altijd op de berghellingen buiten de grotten. In de grotten werden de bloemafdrukken alleen aangetroffen op de plekken waar de doden lagen begraven.

Bloemen kunnen allerlei gevoelens uitdrukken, zoals troost, trots en vreugde, of religieuze gevoelens. In de Natufische cultuur kunnen ze nog een andere functie hebben vervuld, speculeren de wetenschappers, namelijk het versterken van groepsidentiteit en solidariteit. Dat zou van belang kunnen zijn geweest in een gebied waar de bevolking groeide en daarmee ook de kans op sociale conflicten.

De Natufiërs waren er al vroeg bij met het afzweren van het nomadenbestaan: ze leefden in permanente nederzettingen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden