Een bloeiende economie kan de Taliban verslaan

De westerse troepenmacht is er niet in geslaagd de Taliban te verslaan. Geen wonder, aldus Mary Munnik, er is te weinig gedaan aan economische ontwikkeling.

Recentelijk kwam in het nieuws dat politieposten in Uruzgan zijn ingenomen door de Taliban. Het veroorzaakte grote ophef in Nederland, vooral onder militairen die zich afvroegen of hun inspanningen tevergeefs zijn geweest. De westerse troepenmacht is er in veertien jaar niet in geslaagd de Taliban te verslaan. De belangrijkste reden dat de missie faalde, is dat zij de Afghaanse bevolking geen duurzaam economisch toekomstperspectief kon bieden.

Het aan Uruzgan grenzende Helmand is exemplarisch voor wat er misging. De zuidelijke provincie, thuisland van de Taliban, was het toneel van de zwaarste gevechten in de oorlog. Van wederopbouw is weinig terechtgekomen. Er is nauwelijks industriële bedrijvigheid; de werkloosheid is hoog.

Eind 2010 verklaarde het Britse leger de provincie veilig. In Lashkar Gah, de provinciale hoofdstad, sprak ik begin 2011 met Afghaanse zakenmensen over economische projecten. Zij wilden best investeren, maar er was geen land beschikbaar. Ze verwachtten geen hulp van de regering in Kabul en beschouwden de lokale bestuurders als corrupt.

Graansilo

Een van de ondernemers legde het verband met de grote aanwas van de moslimfundamentalisten in de provincie. "Hadden we een graansilo of een katoenfabriek, dan zouden jonge mannen zich niet aansluiten bij de Taliban." Britse ontwikkelingswerkers zegden toe een state-of-the-art industrieterrein in de stad aan te leggen om banen te creëren. Zij vertrokken, met de militairen, in 2014 en droegen de verantwoordelijkheid voor het project over aan de Afghaanse overheid die daarvoor de capaciteit noch de middelen had. Het industrieterrein kwam er niet.

Ontwikkelingssamenwerking is in Afghanistan vaak ondergeschikt aan politieke en militaire motieven. Economische projecten worden gekenmerkt door overambitieuze doelstellingen, niet afgestemd op de lokale behoeften of omstandigheden.

Westerse organisaties namen als een parallelle overheid de primaire dienstverlening voor hun rekening. De regering ontwikkelde geen structureel economisch beleid. De economie, die door de aanwezigheid van hulporganisaties en militaire contracten was opgebloeid, stortte in toen de westerse soldaten zich terugtrokken in 2013. Na jaren van buitenlandse interventie is Afghanistan nog steeds een van de armste landen ter wereld. Recent onderzoek van The Asia Foundation toont aan dat Afghanen de slechte economie en de hoge werkloosheid als de grootste problemen in hun land zien.

Stabiliteit

Om het vertrouwen van potentiële investeerders te herstellen, zijn politieke stabiliteit en veiligheid van cruciaal belang. Voortgang in de vredesonderhandelingen is daarvoor een belangrijk fundament. Wat de economie weer op gang zou helpen is het stimuleren van ondernemerschap door het beschikbaar stellen van land en financiering. Dat vraagt niet alleen langdurige betrokkenheid van de internationale gemeenschap, die grote infrastructurele projecten kan financieren, maar ook een partnerschap met de Afghaanse overheid.

Het vraagt om kleinschalige ontwikkelingsprojecten op lokaal niveau, geleid door Afghanen, op basis van lokale prioriteiten en behoeften. Het vraagt om het trainen van ondernemers en begeleiden van start-ups. Voor toekomstige militaire missies moeten we ons afvragen of ontwikkeling dient om de militaire missie te doen slagen, of andersom.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden