Een blik op acht wielen voor Addis Abeba

In Megenanga, een busstation in de Ethiopische hoofdstad Addis Abeba, krioelt het van de blauw-witte Toyota minibusjes. Ze toeteren, snijden elkaar af en vechten zo om klandizie. Uit de schuifdeur van elke bus hangt een wayala, die als propper en conducteur werkt. Met een snerpende stem maakt hij zijn bestemming bekend en springt behendig opzij zodra passagiers de bus bestormen.

De minibus is het populairste vervoersmiddel in Addis Abeba, maar als het aan Tadesse Tessema, directeur van het met Nederlands subsidiegeld opgerichte autobedrijf Holland Car ligt, komt daar snel verandering in. Binnenkort zal zijn eerste trailerbus gaan rijden. Daarin gaan driehonderd passagiers, evenveel als in twintig minusbusjes. Addis Abeba fungeert als proeftuin, daarna moet het hele Afrikaanse continent overstag. „Het is niets meer dan een blik op acht wielen”, zegt Tadesse, die studeerde aan de HTS in Zwolle. „En dat is ideaal personenvervoer in Afrika”.

Volgens de directeur maakt de trailerbus een einde aan een bekend Afrikaans tafereel: auto’s die met klapband of rokende motor aan de kant van de weg staan. Zijn trailerbus bestaat uit twee delen: een vrachtauto, die uit China wordt geïmporteerd, en een bijna veertien meter lange trailer. „Als de motor stukgaat, zet je er gewoon een nieuwe vrachtauto voor. Zo sta je nooit meer uren met pech aan de kant”.

De kracht van de trailerbus, die is ontworpen door het designbedrijf Motio uit Eindhoven, is de eenvoud. „Er is geen rocket science voor nodig om ’m te ontwikkelen”, zegt ontwerper Arjan Steketee van Motio. „Hij kan daardoor eenvoudig lokaal worden geproduceerd en gaat jarenlang mee. De bus is gemaakt van staal, er kan niet veel aan stuk. De koplampen zijn eigenlijk nog het kwetsbaarst”.

Bijkomend voordeel van de scheiding tussen vrachtauto en trailer is dat de bus wordt gereden door een chauffeur die niets anders aan zijn hoofd heeft. Dit in tegenstelling tot in de vaak volgepropte minibusjes. „Bij ons heeft de chauffeur geen passagiers op schoot”, zegt Steketee. In de trailer met oranje stoeltjes werkt een conducteur die zijn werk doet terwijl de bus al rijdt. Hij hoeft zich geen poliep op de stembanden te schreeuwen zoals een wayala. Via een display en per bestemming van kleur wisselende ledverlichting wordt duidelijk waar de bus heengaat.

Het is volgens Steketee niet de bedoeling minibusjes weg te concurreren, maar dat het aantal blauwwitte Toyota’s in het straatbeeld zal afnemen, is onvermijdelijk. „We creëren ook werk”, zegt Tadesse, die nu driehonderd man in dienst heeft. „We hebben conducteurs, chauffeurs en fabrieksmedewerkers nodig. In volle productie levert dat ruim duizend banen. En het is veel beter voor het milieu als er minder minibusjes rondrijden”.

Hoe pakt de beperkte wendbaarheid uit in het chaotische verkeer van Addis Abeba? „Dat zullen we moeten testen”, aldus de ontwerper. „De bus is even wendbaar als een normale stadsbus in Nederlandse steden. Het zou dus mogelijk moeten zijn”.

De directeur denkt goud in handen te hebben: „Afrika heeft goedkoop en betrouwbaar transport nodig en dat is met onze trailerbus mogelijk”. Holland Car presenteert de bus en onderhandelt daarna met de Ethiopische overheid over exploitatie. Na het proefdraaien in Addis Abeba hoopt Tadesse uit te breiden van stadsvervoer naar regionaal transport. Niet alleen in Ethiopië, maar in heel Afrika.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden