Een bijzonder vluchtelingenkamp is afgebrand

De bewoners verlaten het kamp van Grand-Synthe. Volgens de brandweer zijn er tien gewonden gevallen bij de brand. Beeld AFP

Het kamp van Grand-Synthe werd in enkele dagen uit de grond gestampt om vluchtelingen een plek te bieden. Nu is het weg.

Smeulende hopen as, waar hier en daar een stuk golfplaat uitsteekt. Veel meer is er niet over van het vluchtelingenkamp van Grande-Synthe dat maandagavond na een uit de hand gelopen ruzie in vlammen opging. En dat betekent het einde van het eerste humanitaire kamp in zijn soort in Frankrijk.

Slechts tientallen van de houten cabines staan nog overeind en alle naar schatting 1600 bewoners zijn vertrokken. Ongeveer 500 van hen zijn opgevangen in sporthallen in de buurt, ruim duizend anderen zijn nog spoorloos. Tien mensen zijn met verwondingen in het ziekenhuis opgenomen.

Vermoed wordt dat de brand is uitgebroken na een ruzie tussen zo'n 150 Koerdische en Afghaanse bewoners waarbij messen zouden zijn getrokken. De spanningen liepen afgelopen tijd al vaker op in het kamp.

Tegen de wens van de Franse regering in

Het kamp van Grande-Synthe, een randgemeente van de havenplaats Duinkerken, had juist de reputatie van een rustig kamp met relatief goede omstandigheden. Het werd een jaar geleden in een paar dagen uit de grond gestampt. De burgemeester van Grande-Synthe, Damien Careme, kon niet langer aanzien hoe in zijn gemeente vluchtelingen onder erbarmelijke omstandigheden moesten overleven in een niet-officieel kamp dat nog het meest weg had van een sloppenwijk. Mensen bivakkeerden in tenten in de modder, tussen vuilnis en ratten, zonder elektriciteit en nauwelijks schoon water. De burgemeester maakte zich hard voor een nieuw kamp, tegen de wens van de Franse regering in. Die wilde de vluchtelingen juist weg hebben uit het noorden van het land en hen opvangen in centra elders in het land.

De gemeente riep de hulp in van Artsen zonder Grenzen, dat in korte tijd een kamp neerzette zoals normaal gesproken in conflictgebieden of na een natuurramp. "We besloten te reageren op een noodsituatie", zegt Lucie le Carpentier van Artsen zonder Grenzen in Parijs. "Het kamp was zeker niet bedoeld als vervanging van fatsoenlijke accommodatie."

Zo'n 375 houten cabines, van elk ongeveer 6 vierkante meter groot, werden in rijen achter elkaar neergezet. De families zaten dicht bij de ingang zodat ze niet te ver hoefden te lopen als ze iets nodig hadden. Ook verrezen douches, toiletten, gemeenschappelijke keukens, recreatieruimtes en een medisch centrum. Er kwamen speelplekken voor kinderen en een vrouwencentrum. Ook betrok de gemeente de vrijwilligersorganisatie Utopia 56 bij het runnen van het kamp. Deze organisatie was opgericht door vijf vrienden met ervaring bij het opzetten en leiden van tijdelijke campings voor tienduizenden bezoekers van een muziekfestival.

Spanningen liepen op

Na een paar maanden vertrokken Artsen zonder Grenzen en Utopia 56 en huurde de gemeente een andere organisatie, Afeji, in om het kamp te leiden. De spanningen liepen ondertussen op. Onder meer omdat de bewoners niet wisten waar ze aan toe waren, zegt Le Carpentier. "Er is heel veel behoefte aan informatie over de asielprocedure en mogelijkheden om naar Groot-Brittannië te komen, maar die wordt nauwelijks gegeven."

De druk op het kamp werd nog groter toen in oktober honderden migranten na de ontmanteling van de 'jungle van Calais' naar Grande-Synthe trokken. Zo waren sommige Afghanen boos dat ze in de gemeenschappelijke keukens moesten overnachten omdat er elders in het kamp geen plek meer was.

Bovendien was er veel onduidelijkheid over het voortbestaan van het kamp. Vorige maand was er nog discussie in het kabinet of het kamp wel of niet gesloten moest worden. Nu het kamp volledig in de as ligt, lijkt de kans in elk geval klein dat het weer zal worden opgebouwd. De bewoners zullen hoogstwaarschijnlijk een nieuwe plek moeten zoeken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden