Een ’bijna’ duurzame gehaktbal

Een gehaktbal zonder vlees, kan dat? Ja, dat kan. Met een goedje dat meatless heet. Dat is een plantaardige vezel op basis van lupine, een plant uit de vlinderbloemfamilie, net als de pinda. Grieken en Romeinen gebruikten de plant al vanwege de hoge voedingswaarde. Het zit boordevol eiwitten, er zit amper verzadigd vet in en heeft een textuur en een bite die sterk lijken op die van vlees.

Nu vlees zo in de aandacht staat als een van de grote veroorzakers van milieuproblemen, zal de consument steeds dringender worden gevraagd om minder vlees te gaan eten. Maar een gehaktbal zonder gehakt, is het dan nog wel een gehaktbal? De discussies daarover waren de laatste weken niet van de lucht. Je ziet de spandoeken van de liefhebbers al uitgerold. ’Blijf van onze bal af!’

Vleesbedrijf VION denkt een oplossing te hebben gevonden. Volgende week, op de horecabeurs Horecava, introduceert de vleesmaker de duurzame gehaktbal. Daarin zit een mix van biologisch rund- en varkensvlees en een deel meatless. Over de verhoudingen geeft VION-woordvoerder Marc van der Lee uitsluitsel: ,,Er zit 80 procent vlees in en 20 procent meatless. Waarom juist deze verhouding is gekozen blijft het geheim van de kok.”

Hoewel de website van VION-dochter Q-linaire, die de bal op de markt brengt, wel spreekt van een ’duurzame bal’, is Van der Lee nog niet zo ver. ,,Die naam hebben wij er niet aan gegeven, dat heeft de vakpers gedaan.” Maar is de bal dan niet duurzaam? ,,Duurzaamheid is zo’n ingewikkelde discussie. Daar komt veel meer bij kijken dan bij voorbeeld alleen maar de inefficiënte omzet van plantaardige naar dierlijke eiwitten. Duurzaamheid is veel meer dan dat. Een varken eet veel reststromen uit de voedingsindustrie. Ongeschikt voor menselijke consumptie, maar het varken maakt er wel weer iets eetbaars voor de mens van.” VION ontkent met de duurzame bal in te spelen op de discussie over minder vlees eten. Van der Lee: „Voor ons is deze bal gewoon een innovatie. Consumenten vragen erom en wij willen hen een volledig assortiment aanbieden.’’

Het vlees van zowel rund als varken in de bal is biologisch. Dat betekent zeer diervriendelijk en dikwijls ook lokaal ingekocht. Van der Lee: „Het varkensvlees is zeker Nederlands. Bij het rundvlees kan het soms uit het buitenland komen. Het aanbod van biologisch rundvlees is in Nederland klein. Het is daarom niet uit te sluiten dat we naar Duitsland of Oostenrijk moeten uitwijken. Daar hebben we ook bedrijven. Bovendien bevat de bal weinig vet, 15,6 procent per bal van 110 gram.”

Een dag geen vlees eten draagt bij tot minder uitstoot van broeikasgassen. Bij de VION-bal, die immers 20 procent plantaardig materiaal bevat, kan je dus elke dag vlees eten, waarbij je toch om de vijf dagen eigenlijk geen vlees eet: virtueel een vleesloze dag inbouwt dus. „Deze bal is duurzamer dan een gehaktbal met 100 procent vlees. VION zet dus wel een stap richting duurzaamheid”, zegt onderzoeker Udo Prins van het Louis Bolk Instituut, gespecialiseerd in biologische landbouw en voeding. „Het kan natuurlijk nog duurzamer, als de bal 100 procent plantaardig is.” Maar dan is het geen gehaktbal meer. „Nee, dat is waar. Maar voor VION is dit wel een hele stap. Het is een grote speler in de vleesindustrie, een van de grootste in Europa. Vegetarisme is door hen altijd als bedreigend gezien. Elke beweging richting geen vlees eten is ooit bestreden. Deze bal is kan je toch wel als een doorbraak bestempelen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden