Column

Een belangrijke dag die toch geruisloos voorbij zal gaan

De woordvoerders van de partijen melden zich bij Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburg in de Tweede Kamer. Beeld anp

Het is vandaag weer feest in de politiek. Verantwoordingsdag. U keek er natuurlijk al reikhalzend naar uit. Het is immers al weer ruim vier maanden geleden dat de boeken over 2012 gesloten werden en we zijn uiteraard allemaal benieuwd wat al dat beleid en al die uitgegeven miljarden vorig jaar hebben opgeleverd.

De derde woensdag in mei, vandaag dus, is de dag dat die nieuwsgierigheid bevredigd wordt. Een mooie traditie. De essentie van democratische politiek, verantwoording afleggen, geconcentreerd op één dag. Het zal bruisen in Den Haag, de media hebben te weinig zendtijd of papier om dit hoogtepunt een beetje verantwoord te verslaan.

Was het maar waar. Verantwoordingsdag leidt een zieltogend bestaan, gemarginaliseerd door een totaal gebrek aan belangstelling. Wat zouden we terugkijken?

Effectief beleid
Veel belangrijker is of een staatssecretaris het debat over het, door de Kamer zelf gewenste en doorgedrukte, gedrocht van de toeslagen overleeft. In dat geval wordt de vraag naar de effectiviteit van beleid, en de verantwoordelijkheid daarvoor, zelfs verengd tot de simpele vraag of de staatssecretaris mag blijven.

Met een kritische blik terugkijken en daarbij kritisch kijken naar het eigen functioneren? Dat is niet iets wat Kamerleden graag doen, ook niet op Verantwoordingsdag.

Er zit een prachtige parallel in de stukken voor de Verantwoordingsdag van dit jaar en de fraude met de toeslagen, waardoor staatssecretaris Frans Weekers in grote problemen kwam. Wellicht zijn die problemen na het debat van gisteren voorbij, maar bij het schrijven van dit stukje moest dat debat nog beginnen. De uitkomst van het debat is hier ook even niet relevant. Het gaat in dit stukje om alle waarschuwingen van de Algemene Rekenkamer voor het mogelijke onheil dat de politiek over zich afriep met de vormgeving van de Toeslagenwet.

De wens van de Kamer om goed te doen voor mensen die het toch al niet zo breed hebben zou volgens de Rekenkamer fraude in de hand kunnen werken. Die waarschuwt hier al jaren voor, maar de Kamer hield zich doof.

Controle over garanties
Uit de vele honderden pagina's die de Kamer in het kader van Verantwoordingsdag ontving, blijkt dat ook een andere, bij herhaling door de Rekenkamer geuite, zorg de politici niet of nauwelijks beroert. Bijna 500 miljard euro aan garanties heeft de overheid uitstaan. Dat is een onvoorstelbaar bedrag, dat als een donderwolk boven de overheidsfinanciën hangt.

De Rekenkamer heeft zich bij herhaling afgevraagd hoe de overheid denkt al die garanties nog beheersbaar te houden en of al die garanties nu eigenlijk wel bij hebben gedragen aan het daarmee beoogde doel.

Hoeveel controle heeft de politiek eigenlijk nog over verstrekte garanties aan mensen met een eigen huis. Of aan Zuid-Europese landen die in een crisis verkeren? En is er eigenlijk zicht op dat het totaal aan garanties op enig moment weer zal dalen?

Allemaal nuttige vragen van de Rekenkamer. Net als de nuttige waarschuwingen rond de fraudegevoeligheid van toeslagen. Maar er gebeurt weinig of niets mee. Het is allemaal te ingewikkeld en het zijn zaken van te lange adem. Er zal op deze Verantwoordingsdag geen rimpeltje in de vijver ontstaan. En vanaf morgen kijken we weer lekker vooruit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden