Een beetje Pisa op het Groningse platteland

Vanaf station Groningen vertrekken verschillende bussen die in Midwolde stoppen. Neem er een die richting Leek of Drachten gaat. De meeste stoppen langs de rijksweg en vandaar is het tien minuten lopen door de hoofdstraat naar het beginpunt van de wandeling bij de kerk.

Automobilisten kunnen vanaf de A7 richting Groningen de afslag Leek nemen. Ze komen dan voor Leek een bord Midwolde tegen. Achter de kerk is een parkeerplaats.

We gaan strunen door het Groningse Westerkwartier en beginnen daarvoor bij de prachtige oude kerk van Midwolde, waar nu regelmatig concerten worden gegeven. Het oudste deel van de kerk stamt uit 1200.

In de tweede helft van de vorige eeuw dreigde de kerk weg te zakken in de drassige bodem en om verder achterover hellen tegen te gaan, kreeg de kerk in deze eeuw een nieuw fundament. De veldkeien waarop de kerk was geplaatst werden vervangen door een stalen constructie.

We lopen terug de hoofdstraat in, langs een paar fraaie boerderijen en steken na de warme bakker de weg over, de laan in richting een witte boerderij. Althans dat zou moeten kunnen volgens de officiële 'struunroute' van de Stichting ter ondersteuning van kleine dorpen Groningen, die ons werd toegestuurd door de VVV. Helaas zijn we helemaal niet welkom op deze laan. Een groot hek met verboden toegang verspert de weg. Terug dan maar.

We troosten onszelf bij warme bakker Zigterman, die al sinds 1937 hier winkel houdt. Wij maakten deze wandeling rond oud en nieuw; de bakker had de oliebollen klaar. Je vindt ze waarschijnlijk niet terug in de een of andere oliebollentest maar ze zijn fantastisch en met een zak vol gaat het weer richting kerk.

Vanaf de kerk volgen we de weg richting het dorpje Lettelbert. Bij het kluitje huizen dat bekendstaat als 'hondenhoek' buigt de weg naar rechts. We passeren verschillende fraaie boerderijen met vlak onder het rieten dak de kleine raampjes van de 'meidenkamertjes'. Voor nummer156 staat een ronduit spectaculaire verwrongen boom. We lopen door naar Lettelbert en passeren een vennetje waar 'szomers wordt gezwommen.

Het kerkje van Lettelbert is ook alweer zo mooi en ongeveer even oud als dat van Midwolde. Aan de muren is goed te zien dat de kerk vaak is opgeknapt. Sporen van oude bogen boven de nieuwe ramen verraden herstelwerkzaamheden die door de eeuwen hebben plaatsgevonden. Op een plaats zijn de overblijfselen van een hagioscoop te zien, een klein raam waardoor men van buitenaf op het altaar kon kijken.

Vijftig meter voor de brug slaan we bij het ijsbaantje rechtsaf. Even verderop ligt een kleine camping van het Nivon en een watersportcentrum. Je kunt direct met de kano het kanaal op dat van het vennetje naar het Leekstermeer loopt. Tot nu toe viel de wandeling een beetje tegen omdat we op een autoweg liepen, maar nu wordt het echt mooi. Rechtuit naar het Leekstermeer gaat het. Door een hek naar de picknickplaats bij het meer waar ook een klein uitkijktorentje is, zodat je mooi over het meer uit kan kijken. We lopen verder rechtsaf over het fietspad en in de verte achter de weilanden doemt de kerktoren van Lettelbert op. Uitgestrekt is het hier, leeg en rustig.

Na een bruggetje kan de wandelaar voor verschillende routes verder kiezen. Een eindje rechtdoor en dan naar links door de hooilanden bijvoorbeeld. Of gewoon rechtdoor en bij de Nienoordse laan rechts naar Midwolde. Verdwalen kan bijna niet omdat de kerktoren van Midwolde in zicht is gekomen. Vanaf het kruispunt met de Nienoordse laan, die beter bekend is als de Beukenlaan, is goed te zien hoe de kerktoren achterover helt: een beetje Pisa in Groningen.

De kerk is een bezienswaardigheid op zich. Om te beginnen is er het praalgraf van Carel Hieronymus van Inn-en Kniphuisen, die in 1664 stierf. Zijn weduwe liet het graf maken door de kunstenaar Rombout Verhulst. Zij ligt er zelf voor. Links van het graf gaat een trap omhoog naar een herenbank uit 1660. De adellijke familie kwam door een speciale deur de kerk binnen, links naast de trap die omhooggaat naar de herenbank. Zo hoefde men zich zelfs in de kerk niet onder het volk te mengen. In de rechtermuur is een speciaal gedenkraam aangebracht voor de laatste adellijke familie die op het landgoed Nienoord, even buiten Midwolde woonde. Deze familie Van Panhuys reisde november 1907 tijdens slecht weer in een koets naar Groningen en raakte te water in het Hoendiep. Ze hadden veel geld bij zich, en om zich te beschermen tegen rovers de koets van buitenaf goed op slot laten doen. Zo vonden ze jammerlijk de dood.

Tegenover de kerk is het theehuis van Midwolde, Vredewold, dat een lange geschiedenis heeft van bloeiend café in de jaren dertig tot disco en opslagruimte in de jaren zeventig. Het is nu gelukkig weer in gebruik als café en open van woensdag tot en met zondag van 11 tot 18 uur.

De kerk is te bezichtigen op zondagen. De Stichting het Groninger Landschap organiseert samen met de Stichting Oud Groninger Kerken af en toe concerten in de kerk die onderbroken worden door een wandeling door de fraaie omgeving. En daarna is er natuurlijk thee in het theehuis.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden