Een beetje drugscrimineel lacht om de Brabantse speldeprikjes

De taskforce die in Brabant de drugscriminaliteit moet beteugelen, deelt vooral 'korte klappen' uit, aldus een onderzoek.

De aanpak van criminaliteit in Zuid-Nederland is te zeer gericht op 'deuren intrappen' en te weinig op blijvend effect. Die kritiek uiten medewerkers van het Openbaar Ministerie in een rapport over de Taskforce Brabant-Zeeland, een samenwerking van het OM met gemeenten, politie, de Belastingdienst en andere instanties. De taskforce moet de uit de kluiten gewassen criminaliteit in het zuiden een halt toeroepen. Het gaat daarbij om motorbendes en de handel in hennep en synthetische drugs.

De samenwerking tussen de partijen is flink verbeterd, zo blijkt uit het rapport, dat is opgesteld door het Verwey-Jonker Instituut. Maar hoeveel criminelen daadwerkelijk door de rechter veroordeeld worden, is niet bekend. De taskforce richt zich vooral op actie: het oprollen van hennepkwekerijen en het afpakken van geld en luxe auto's van criminelen bijvoorbeeld. De cijfers daarover komen wel naar buiten. Het afgelopen half jaar werd 13,5 miljoen aan crimineel vermogen afgepakt.

Een OM-medewerker spreekt in het rapport van 'windowdressing'. Dat met deze 'korte klappen' de achterliggende criminele organisaties worden aangepakt, is volgens hem 'een illusie'. Of een zaak ook standhoudt bij de rechter wordt volgens hem niet bekeken. "Het zijn speldenprikjes, de echte criminelen lachen erom", stelt een medewerker van de Belastingdienst. "Wij plukken iemand uit het netwerk, maar de organisatie zet daar wel weer iemand anders neer en het gaat gewoon door."

Ook zijn er botsingen tussen de partners, door verschillen in visie. "Een burgemeester vindt actiegerichtheid geweldig. Hoe meer voordeuren eruit hoe beter. Wij moeten toch altijd toetsen of er voldoende ligt", zegt een OM'er.

De taskforce begon in 2010 in de Brabantse steden na een reeks moorden in de drugswereld. In 2013 kwamen het Brabantse platteland en Zeeland erbij. In opdracht van de taskforce onderzocht het instituut nu hoe de samenwerking verloopt. Onderzoekers enquêteerden ruim 350 betrokkenen bij de verschillende instanties. Met een kleinere groep waren er diepte-interviews.

Volgens het rapport slaagt de taskforce erin de partners beter te laten samenwerken en meer informatie te delen, waardoor de overheid nu slagvaardiger optreedt. Maar de taskforce meet niet welk effect de acties werkelijk hebben in de maatschappij, schrijven de onderzoekers. Sommige betrokkenen vragen zich zelfs af of er wel een effect is.

De onderzoekers vinden dat de taskforce 'degelijker' moet worden, en een betere balans moet vinden tussen 'korte (rake) klappen en langetermijndoelen'. Ook kan de samenwerking met partijen als woningcorporaties en bedrijven beter.

De taskforce ziet het rapport als 'een steun in de rug voor de ingezette aanpak', laat woordvoerder Marloes van Nistelrooij via e-mail weten. Volgens haar is er wel degelijk oog voor de effecten. In reactie op de kritiek schrijft ze dat de taskforce nu eenmaal de rol van 'luis in de pels' speelt bij de partnerorganisaties, en sommige medewerkers daarbij 'uit hun comfortzone haalt'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden