Een aura van onschuld brengt kleine honden luxe en een te groot ego

Flaneren met een schildpad of kreeft, zoals de schrijver Gérald de Nerval deed, getuigde halverwege de negentiende eeuw van goede smaak. Een langzaam wandeltempo maakte je je eigen, in een – veronderstelde - zee van tijd. Getuigt het nu van goede smaak om over de winkelstraten te flaneren met minuscule dieren? We doen het nog steeds: op armen worden ze gedragen, beladen met juwelen, bedekt met jasjes met bont, met hoedjes en zonnebrillen. Honden, soms niet zwaarder dan een kilo, zijn de nieuwste accessoires die laten zien dat je geld te over hebt om je troeteldier te verwennen.

Wie het kleinste ras der honden bestudeert, de chihuahua, ziet vooral een onooglijk diertje. Het is een levende creatie uit Disney-films: de ogen bol en rond, het hoofdje uitermate groot in verhouding tot het iele lichaampje waar, aan het uiteinde, een streepje staart uit steekt. Het diertje toont enige gelijkenis met een baby, het is een knuffeldier, een barbiepop en een puppy die voor altijd klein blijft.

,,Voor sommige mensen zijn het surrogaatkinderen“, zegt Peggy Brandon, eigenares van Moois, een winkel in Amsterdam die baby- en hondenaccessoires verkoopt. In de winkel lopen Fufu en Hamilton rond, twee chihuahua’s. ,,Paris Hilton en Britney Spears zeiden dat ze toe waren aan kinderen en nu alvast gingen oefenen met hun hond. Het diertje roept ook die gevoelens op: mensen zien in de hond een lotgenoot, een vriend of een baby. Juist die momenten, dat de hond bijvoorbeeld in je bed mag slapen, versterken dat idee.“

Een baasje zal, zegt Brandon alles doen om het leven van de dierbare viervoeter te veraangenamen. Door te doen – je laat de hond uit–, door te laten – niet lang weg te blijven – en door te kopen. ,,Een truitje van kasjmier aanschaffen bijvoorbeeld. Je laat zo zien welke gevoelens je voor de hond hebt.“ Brandon heeft net voor een klant een tentje vervaardigd – voor een chihuahua, in de kleur van het interieur. Om dieren als kleine prinsjes te behandelen is zo gek nog niet, vindt ze. ,,Ouders zien hun kinderen soms ook als een soort accessoire. Een baby is een verlengstuk van jezelf. Ik trof eens een moeder die dol was op zwarte kleding. Ze had voor haar kind een zwarte bugaboo gekocht. Heel graag wilde ze ook zwarte babykleertjes, maar die kon ze nauwelijks vinden.“

Er is een eenvoudige verklaring waarom kleine hondjes kleding dragen: ze kunnen zichzelf in de winter niet goed warm houden. Ze zijn gevoelig voor griep. Maar voor de rest van het jaar? ,,Als je ze ’s zomers een prinsessenjurkje aan trekt, is dat niet functioneel meer. Wel heel grappig. Als ik zo’n hondje zie, word ik er vrolijk van“, aldus Brandon. Als het even kan, neemt ze haar hondjes overal mee naar toe. Ook vliegen is geen probleem: op een speciaal ’luierkleedje’ met een specifieke geur doen de dieren hun behoefte. Het aanbod voor deze kleine hondenrassen is groot. Er zijn reistassen waar de honden in opgeborgen kunnen worden, ze hebben zonnebrillen en motorhelmpjes, dragen petjes van Chinese zijde en halsbandjes met Swarovski-kristallen en liggen in een hondenbed van struisvogelleer.Hondenpakjes vind je in merkkleding: van Louis Vuitton tot Ralph Lauren. De flesjes nagellak gaan al enige tijd over de toonbank. Het opdirken van chihuahua’s, maltezers, teckels, mopshondjes en jack russell terriërs behoorde tot het domein van de jetset, voor de gewone man is het inmiddels ook weggelegd.

Een goede dierenzaak kan niet meer voor de dag komen zonder bling bling in de etalage. Edelstenen op halsbandjes, maar dan van plastic. Zonder gêne worden de kitscherige accessoires gekocht. ,,Reken 200 euro extra voor de outfit van een hond“, zegt Matthijs van den Velde van de webwinkel stardog. ,,Je hebt een draagtas nodig met een zachte binnenkant, een bedje of een wiegje, een halsbandje met naamplaatje, een shampoo met etherische olie en je kunt ook een bankstel voor je hond bestellen. Je hebt een winterjasje nodig, een zomers T-shirtje en een badjasje als het dier in bad heeft gezeten, een bril tegen felle zon en een hondenkettinkje voor de sier.“

Geloven hondenbaasjes veelal dat het overladen van honden met kitscherige rijkdom een teken is van genegenheid, het grenst snel aan zelfzucht. Gehesen in mantelpakjes, de pootjes geklemd in leren schoentjes, een elastiek om de kop om een hoedje op z’n plaats te houden zal waarschijnlijk niet tot vreugde van het dier zelf zijn, maar ter eer en glorie van de eigenaar. ,,We proberen ons te onderscheiden en als dat steeds moeilijker wordt, zoeken mensen het in extremen. Om aan te tonen dat je anders bent, heb je subtiele attributen nodig. Dat kan een dier zijn. Maar sommige mensen missen het subtiele en gebruiken afgeleiden van wat ze hebben gezien in de film of bij de buren. Dan willen ze nog een extremer jasje voor hun hond. Terwijl het eigenlijk niet past. Het zijn missers waar de hond aan moet geloven.

Maar goed, het is een menselijke behoefte om te laten zien dat je anders bent, óf er juist bij hoort. Zelfs als het op een onechte manier moet gebeuren“, zegt Kees de Hoog, hoogleraar gezinssociologie aan de Universiteit van Wageningen. ,,Het probleem is echter dat mensen stilaan het besef kwijtraken dat een hond een dier is met een eigen karakter en aard. Iemand kan een jack russell kopen die dient als statussymbool. Met zo’n hond suggereer je dat je op het platteland woont en een 4-wheeldrive bezit. Maar een jack russell is een rattenvanger en een terrier die rustig een gevecht met een herdershond aangaat. We zijn vergeten dat het beesten zijn.“ De honden hebben een aura van onschuld om zich heen, vindt Brandon.

Maar deze kleine wezentjes hebben alle eigenschappen van een dier in zich. ,,Koop je zo’n hondje omdat het bij je levensstijl hoort, dan is dat niet handig“, zegt Brandon. ,,Het is namelijk wel een échte hond, een hond in een klein pakketje. Ze zijn in staat om grote honden aan te vallen, ze willen op botten kauwen. Een chihuahua wordt 12 tot 17 jaar oud. Dan kun je niet denken dat het een leuk speeltje is voor je dochter van 12.“ Mensen zijn geneigd de dieren zo te vertroetelen, dat zelfs voor de hond de scheidslijn tussen baas en ondergeschikte vaag wordt. En dan zal het dier zichzelf kronen als koning in zijn rijk, met alle gevolgen van dien. Brandon bezocht in Los Angeles een dierenasiel vol chihuahua’s; tweehonderd exemplaren. ,,Ik hoorde van een hondenpsycholoog dat veel mensen de neiging hebben het dier als een baby te behandelen. Niemand straft als zo’n kleintje bijt, maar ondertussen heb je wel een verwend agressief mormel in huis.“

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden