'Een arts hoort levens te redden'

Hoofdzuster Jalien van der Westhuizen van de Ndlovu kliniek belt zich al de hele middag een ongeluk. „Wilt u ons alstublieft helpen? Onze zusters hebben al zes nachtdiensten achter de rug. Ze hebben rust nodig.” Maar de meeste verpleegkundigen willen niet, uit angst om geïntimideerd te worden door de stakers. Er wordt gedreigd met het in brand steken van hun huis. Staken doe je met zijn allen.

Al twee weken hebben verpleegkundigen, artsen en leraren het werk neergelegd. De Zuid-Afrikaanse publieke sector wil laten zien dat het menens is. Zolang de regering niet over de brug komt met 8,6 procent loonsverhoging, zullen zij het werk niet hervatten. Met name in de medische sector heeft de staking grote gevolgen. „Onze kliniek is de enige medische voorziening in een straal van 200 kilometer die nog open is”, zegt de Nederlander Hugo Tempelman. Hij is oprichter van de Ndlovu kliniek in Elandsdoorn, een paar honderd kilometer van Johannesburg.

Normaal gesproken behandelt Tempelman voornamelijk zwangere vrouwen en patiënten met hiv of aids. Maar sinds het begin van de staking, krijgt hij ineens veel meer medisch leed over de vloer. „Mensen die een auto-ongeluk hebben gehad, steek- en schietwonden, allemaal noodsituaties waar wij als kliniek helemaal niet op zijn ingesteld.”

Daarnaast is de toestroom van zwangere vrouwen gigantisch. In een normale week bevallen er in de kliniek ongeveer 15 vrouwen, in de eerste stakingsweek waren dat er al 140. Tempelman: „In onze kraamkamer zijn twee vroedvrouwen en een arts vier bevallingen tegelijk aan het doen. Volkomen onwerkbaar.”

Ook de omstandigheden waaronder de hoogzwangere vrouwen moeten slapen zijn schrijnend. Omdat de toestroom zo groot is, liggen verschillende vrouwen op matrassen op de grond. Ruimtegebrek. „Maar wegsturen doe je niet. Je kunt moeilijk tegen een hoogzwangere vrouw zeggen: doe rustig aan en kom over een week maar terug”, aldus Tempelman.

De Zuid-Afrikaanse artsen in de kliniek kunnen weinig begrip opbrengen voor de staking. „Een arts hoort zijn medische code uit te voeren. Het is je ethische plicht om te werken. Als arts mag je geen patiënten laten doodgaan”, zegt dokter Robert Moraba. Hij werkt 14 tot 15 uur per dag en dat al sinds het begin van de staking. „Het is ontzettend zwaar. Dit kan zo niet langer.”

Ook onder patiënten groeit de weerzin tegen de staking. Hoewel er langzaam uitzicht is op een overeenkomst tussen de regering en de vakbonden (zie kader), zijn de problemen nog niet opgelost. „Ik vind het belachelijk. Ik ben bij een ziekenhuis hier tientallen kilometers vandaan weggestuurd.”, zegt Finki (30). Ze loopt buiten nerveus op en neer. Ze heeft net gehuild. „Mijn baby is niet in orde. De dokter kijkt er nu naar, maar ik maak me grote zorgen. Ik ben boos en ik ben bang. Waarom moet ik boeten voor een staking?”

Ook Katlego is zojuist moeder geworden. Zij moest nog 120 kilometer afleggen naar de kliniek van Tempelman toen de weeën begonnen. Ook zij is boos dat de staking maar blijft voortduren. Al ligt het niet aan de stakers, vindt ze. Die hebben wel een punt. „De regering had het nooit zover mogen laten komen. Ik vraag me af waarom ik nog stem. De president had beloofd ons land beter te maken. Het wordt alleen maar slechter.”

Hoofdzuster Van der Westhuizen heeft eindelijk beet. Ze vindt een zuster bereid om te komen helpen. „Ze durfde eigenlijk niet.” Maar deze vrouw liet zich na lang aandringen overhalen. „Ze was haar was aan het ophangen, maar nu is ze over een uurtje hier.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden