Een app om radicale predikers te recenseren

'Ben ik nou achterlijk', dacht Mohamed Mouman regelmatig na bezoek aan de moskee. Hij ontwierp het beoordelingsplatform Mynbar voor preken. Zoiets als Yelp voor restaurants. tekst

Op zijn slaapkamer in de Amsterdamse wijk Bos en Lommer knutselt Mohamed Mouman (39) aan een app die radicalisering moet tegengaan. Hij is er nu anderhalf jaar aan bezig en vol ambitie. "Hiermee kunnen we als moslims wereldwijd het tegengeluid op één punt samenbrengen."

Mouman is niet de enige die geloofsgenoten probeert weg te houden van radicalisme. Het Samenwerkingsverband Marokkaanse Nederlanders (SMN) ziet een trend. In hun rapport 'Initiatieven van Marokkaanse Nederlanders tegen radicalisering', dat vorige maand uitkwam, stellen ze: 'Er is in vergelijking met een aantal jaar geleden meer aandacht voor de rol van religie'.

Na de aanslagen in Brussel begint Mouman echt ongeduldig te worden. Onder een nieuwsbericht over een protestwandeling van moslims tegen terreur zet hij een reactie: 'Leuke wandeling. Nu de inhoudelijke verandering'.

De app van Mouman moet iets grondig veranderen binnen de islam, wil hij. In lichtblauwe pullover met ruitmotief vertelt hij glimmend over zijn plan. 'Mynbar', heet de app, of 'preekstoel'. Het moet een beoordelingsplatform voor preken worden. Net zoals je restaurants op Google Maps of Yelp een waardering kunt geven, legt hij uit. "Ik wil dat de crowd van moskeebezoekers zelf gaat nadenken. Mijn app maakt dat makkelijk - een beoordeling achterlaten is zo gedaan."

Voor imams komt zijn uitvinding ook van pas, denkt Mouman. "Die kunnen in de app kijken naar de reacties: hoe was mijn preek vandaag?" En met verbazing in zijn stem: "Waarom luisteren moskeeën en kerken niet meer naar de consument? Als Shell heel goed naar z'n klanten luistert, waarom zou de moskee dat dan niet ook doen?"

Hij zwaait omstandig met een vinger door de lucht - dát is wat je vooral ziet in de moskee. "Monologen, lange monologen. Terwijl de preken van de Profeet dialogen waren. Korte dialogen. Dat zijn de imams vergeten, lijkt het wel, en intussen zijn ze zichzelf heilig aan het verklaren."

Nog erger vindt Mouman de 'haatdragende vrijdagpreken'. "Imams, geïmporteerd uit het Midden-Oosten, zeggen dat afvalligen de dood verdienen. Dat wij moslims geen democratie kennen, maar de sharia voorstaan. Ja, ik hoor dat soort dingen regelmatig in de moskee. Ik zit dan om me heen te kijken van: Ben ik nou achterlijk?"

Zwijgende meerderheid

Op een van die momenten in de moskee kwam hij op het idee voor de app. Plots geschrokken legt hij uit dat de naam van de moskee waar hij naartoe gaat beslist niet in de krant mag. "Straks word ik verketterd."

Tegelijk gelooft Mouman dat hij steun zal krijgen. Toen burgemeester van Rotterdam Ahmed Aboutaleb na de opkomst van terreurbeweging IS de 'zwijgende meerderheid' opriep om van zich te laten horen, voelde Mouman zich bevestigd in zijn plannen. "Die kritische massa is er zeker. Ze moet alleen nog een stem krijgen." Avonden tegen radicalisering in moskeeën komen er vooral op neer dat IS als niet-islamitisch verklaard wordt, zegt Mouman. Hij ziet daar geen heil in. "Je kan wel zeggen dat de islam niets met IS te maken heeft, maar het is wel héél toevallig dat er zo'n twintig à dertig IS-achtige groepen zijn die zich allemaal op de islam beroepen."

Lezingen en informatiebijeenkomsten hebben een nadeel, vindt Mouman: ze zijn vluchtig. "Na een paar uur praten in een zaaltje is dat voorbij, dan gaat iedereen naar huis en blijft alles hetzelfde. Mijn app is iets blijvends: dat is het voordeel. De beoordelingen worden bewaard, die kun je altijd teruglezen."

Vrienden wezen hem er al op dat radicalen of salafisten het beoordelingssysteem naar hun hand kunnen zetten. Maar daar is hij niet bang voor. "Radicalen mogen meedoen, ik ga hen niet uitsluiten. Maar hun stemmen gaan het nooit winnen, want ze zijn in de minderheid."

Al het spaargeld van Mouman zit in het project, vertelt hij, en meer dan dat: hij heeft ook leningen afgesloten. Laatst gaf zijn laptop de strijd haast op, maar een neefje kreeg hem weer aan de praat. Met een crowdfunding-actie hoopte hij verder te kunnen, maar er is tot nu toe slechts 27 euro gedoneerd. En: de app is 'nog wat fragiel', omdat hij uit kostenbesparing met programmeurs uit India moest werken.

Aan zijn verkoopkwaliteiten ligt het niet. "Nog een voordeel: Hiermee geef ik de macht aan de luisteraar - de modernisering van de islam komt dan van onderaf. Tot nu toe is het altijd van bovenaf geprobeerd, en dat schiet dus niet op."

Of de app een succes zal worden in de gemeenschap? Hij aarzelt. "Misschien maakt het werken eraan me wel te optimistisch. Ik word er soms een beetje dromerig van, snap je?"

Mohamed Mouman: 'Radicalen mogen meedoen. Maar hun stemmen gaan het nooit winnen, want ze zijn in de minderheid.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden