Een apenhandje houdt het doel van de keeper leeg

jozinii – In het afgelegen Jozini, diep in de provincie Kwazulu Natal, is Silverpool FC de lokale trots. De club is eigendom van Vivian Mpontshane. „We zijn in de afgelopen zeven jaar vijf keer kampioen geworden en opgeklommen naar de derde divisie in Zuid-Afrika”, vertelt Vivian trots. Het geheim van dit succes? Muti.

Vivian gaat elke zaterdagmiddag – een dag voor de wedstrijd – langs bij zijn Inyanga, de traditionele geneesheer van het dorp. „Meneer Mabika is de man achter onze successen.”

De man ontvangt hem met een kleed om zijn middel waarop allerlei schilden en speren zijn geborduurd. Op zijn hoofd heeft hij een krans, gemaakt van de vacht van een springbok. In zijn hut hangt een skelet van een aapje aan de muur, een hagedissenhuid en een konijnenvel. Op de grond wordt hij omringd door allerlei potjes vol kruiden en zalven. Vivian knielt eerbiedig voor de traditionele geneesheer. „Morgen spelen we een belangrijke bekerwedstrijd meneer Mabika. We spelen tegen de Mancinza Stars. We scoren de laatste tijd moeizaam.”

Meneer Mabika pakt een potje met ’Amabutu’. Een kruid dat 200 jaar geleden al door Zulukrijgers werd gebruikt wanneer ze oorlog voerden met hun vijanden. „Meng dit in een bak water en sprenkel het over de spelers heen.” Vivian knikt. „En dit is giraffevet”, zegt Mabika als hij een ander potje tevoorschijn haalt. „Smeer dat op de voetbalschoenen van je spitsen. Het zal ze kopkracht geven.” Tot slot krijgt Vivian een apenhandje mee, dat om de bovenarm gebonden moet worden van de keeper. „Apen zijn grijpgrage beesten, dit zal het doel van de keeper schoon houden.”

Vivian’s Silverpool is alles behalve een uitzondering. Het geloof in de kracht van traditionele genezers en de traditionele magie muti is gigantisch, tot in de hoogste regionen van het voetbal.

Oud-international Ruud Krol, coach van de zeer populaire eredivisieclub Orlando Pirates, zegt dat ook zijn team gebruik maakt van een ’spiritueel adviseur’. „Voor elke wedstrijd doet hij allerlei rituelen in de kleedkamer. Wat hij doet weet ik niet precies, want ik ben er niet bij.” Zolang het niet storend is voor de voorbereiding, vind hij het niet erg. „Ja, soms is het storend, als ik te vroeg binnenkom en de hele kleedkamer staat nog in de rook.”

Diezelfde avond verzamelen alle spelers zich in het clubhuis van Silverpool FC voor het mutiritueel. In het midden van de zaal zit Vivian op zijn knieën rond een teil water, waarin hij de amabutukruiden heeft gemengd. ’Sawina bafana sawina’, schreeuwt Vivian. We gaan winnen jongens.

De groep antwoordt met ’Sawina!’. Ja, we gaan winnen! Ondertussen haalt Vivian zijn hand door de teil en sprenkelt hij het mutiwater over de spelers heen. Hij gaat elke speler langs, hem diep in de ogen kijkend. Iedereen krijgt wat kruidenwater op zijn hoofd, als in een collectieve doop.

De bekerwedstrijd op het gortdroge veld in Jozini levert een spannend schouwspel op. Vivian glundert van trots als zijn aanvoerder met het hoofd scoort. „Zie je wel, het giraffevet werkt.”

Maar een tegentreffer van de Mancinza Stars vlak voor tijd betekent een verlenging en uiteindelijk strafschoppen.

Daarin gaat de strijd lange tijd gelijk op: tot 4-4. Silverpool maakt de vijfde penalty en dus is het aan de Stars om de stand weer in evenwicht te brengen. Maar dan gebeurt het; de bal komt op de paal. Uitzinnige vreugde bij Silverpool; ze bekeren verder.

Vivian: „Nee, natuurlijk was dat geen geluk. Wij geloven niet in geluk of toeval. Dit was ons lot vandaag. Onze muti was te sterk voor de Mancinza Stars.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden