Een andere PvdA, maar hoe is nog volledig onduidelijk

Na de desastreus verlopen verkiezingen kwam de PvdA-ledenraad zaterdag bijeen. Belangrijk punt was de vraag of de opgestapte voorzitter Spekman tot oktober zijn karwei mag afmaken.

Voorzitter Hans Spekman mag dan vertrekken, daarmee is de PvdA partij volgens politiek leider Lodewijk Asscher nog lang niet uit het verschrikkelijke dal waarin de partij bij de verkiezingen is beland. "Dit ligt niet aan Hans, ik durf te zeggen dat dit niet aan mij ligt, dit ligt niet aan de timing. Dit is al jaren aan de gang", zei Asscher zaterdag bij de politieke ledenraad, waar duizend leden kwamen uithuilen.


Asscher voorspelt een lange tocht door de woestijn en tijdens die tocht zal de PvdA zichzelf ingrijpend moeten veranderen, in een omgeving waarin de sociaal-democratie het ook internationaal niet makkelijk heeft. De trend is overal neerwaarts.


Hoe die andere PvdA eruit gaat zien, is nog onduidelijk. Vooropstaat voor Asscher dat de PvdA een volkspartij blijft, die er is voor alle groepen in de samenleving: jong en oud, migrant en autochtoon, hoog- en laagopgeleid. "Ik weiger me neer te leggen bij een politiek die gaat voor één groep, of één belang."


Probleem is wel, dat binnen de PvdA de ouderen - vooral mannen - oververtegenwoordigd zijn, bij de politieke ledenraad net zo goed als onder de kiezers. Als de leden het ergens over eens zijn, dan is het wel dat de partij weer aantrekkelijk moet worden voor jonge mensen. Daarom moet de PvdA andere thema's aansnijden dan werk, waar Asscher in de campagne sterk de nadruk op legde. Leden misten klimaat en duurzaamheid.


Een lijn zat er nog niet in de suggesties, het strijdplan hoefde van Asscher zaterdag niet af te zijn. Maar hij voelt wel urgentie: de PvdA komt er niet door zichzelf voor te houden dat andere partijen ook hun dalen hebben gekend en weer zijn opgekrabbeld. "Dat gaat niet vanzelf", zei Asscher, wiens leiderschap door de overgrote meerderheid werd bevestigd.


PvdA'ers putten met name hoop uit het CDA, ook een volkspartij, die er nu na een gigantische val toch weer zes zetels bij heeft gekregen. Het CDA zat de afgelopen vier jaar in de oppositie, en dat is ook de plek waar de PvdA zich weer gaat herpakken. De meeste leden willen nu niet regeren, niet met links en al helemaal niet nog eens met de VVD. Ook Asscher voelt daar niets voor.


Spekman had de nieuwe fase van zijn partij graag meegemaakt. Aan de vooravond van de ledenraad werd de druk op hem steeds groter om consequenties te trekken uit deze vierde nederlaag op rij onder zijn leiding. Vrijdagavond kondigde Spekman aan dat hij ermee ophoudt. Niet meteen, maar in oktober, zodat hij de reorganisatie nog kan leiden - er moeten tientallen mensen uit.


Doordat Spekman al had aangekondigd op te stappen, kwam er zaterdag geen discussie over zijn persoon. De woede en teleurstelling over de nederlaag balden zich samen in een langdurig debat over de vraag of hij tot oktober zijn karwei mag afmaken, iets waar Asscher ook sterk voor pleitte: hij prees Spekman 'dat hij nu niet op vakantie gaat'. Zestig procent gunt hem dat hij tot oktober blijft.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden