Edwards nu kansloos maar wel invloedrijk

Senator John Edwards is na zijn zoveelste teleurstellende resultaat in de Democratische voorverkiezingen kansloos. Toch houdt hij veel invloed op de rest van de strijd

Als John Edwards ergens had moeten winnen, dan was het afgelopen zaterdag in South Carolina. Hij is daar geboren en getogen. Hij woont nog altijd vlakbij, in het naburige North Carolina en had als enige kandidaat een zuidelijk accent. Verder won hij de staat afgetekend in de voorverkiezingen van 2004.

Bovenal leek hij een gouden kans te hebben om de lachende derde te worden in het bittere gevecht tussen Barack Obama en Hillary Clinton. Edwards riep de afgelopen week op zijn evenementen steeds dat "hij de volwassen vleugel van de Democratische partij" vertegenwoordigde.

Hoewel die 'volwassenheid' hem zeker stemmen heeft opgeleverd, waren dat er veel te weinig om Clinton van een tweede plaats af te houden. Als Edwards dat was gelukt, had zijn campagne opnieuw wat vleugels gekregen. In plaats daarvan werd hij zaterdag derde en definitief kansloos.

De oud-senator hoeft zichzelf daarover niet te hard te vallen. Vriend en vijand hebben bewondering voor zijn energieke campagne. Omdat hij vroeg het idee van een nationale ziektenkostenverzekering omarmde, zagen Clinton en Obama zich gedwongen ook met zulke plannen te komen.

Hij trok het debat ook naar links door voortdurend te ageren tegen hebzuchtige grote bedrijven, tegen het leger van lobbyisten in Washington en tegen de vrijmaking van de wereldhandel. Vooral Obama nam daar onderdelen van over. Ook Clinton durfde niet langer voor vrijhandelsakkoorden te pleiten.

Toch kon hij gewoon niet op tegen de uitzondelijke aantrekkingskracht van zijn twee concurrenten. Hillary Clinton is een ex-first lady. Ze wordt aanbeden en verguisd. Zij kan geschiedenis maken door als eerste vrouw het Oval Office te betrekken. Barack Obama wil de eerste African-American president worden.

Voor een deel had Edwards ook geluk dat Obama en Clinton de meeste aandacht opeisten. Daardoor werd zijn programma amper onder de loep genomen. En dat bevatte enorme zwakheden, waar de Republikeinen in een nationale verkiezingen met gemak gaten ingeschoten hadden.

Edwards heeft slechts één publiek ambt bekleed. Zes jaar lang was hij senator voor het behoudende North Carolina. Om zich niet van zijn thuisbasis te vervreemden, voer Edwards in zijn senaatstijd in Washington een voorzichtige centrumkoers.

Nu presenteert hij zich als dé progressieve kandidaat en een economisch populist. Met als gevolg dat hij afstand moet nemen van zijn senaatstijd. Zo zegt hij nu spijt te hebben dat hij voor de oorlog in Irak heeft gestemd, betreurt dat hij de anti-terreurwet van kort na 9/11 en het vrijhandelsakkoord met China steunde en is hij tegen de onderwijshervorming die hij omarmde. Hij werd er nog nooit keihard op aangevallen.

Edwards belooft in de race te blijven. Hoewel hij volstrekt kansloos is geworden, blijft hij belangrijk. Hij kan in de overige staten kiezers die ook 'verandering' willen bij Obama wegsnoepen en aldus Clinton aan een eindoverwinning helpen. Of misschien krijgt hij vanwege zijn 'volwassenheid' de stemmen van kiezers die teleurgesteld zijn in Clintons agressieve campagne.

Zijn adviseurs hopen stiekem dat noch Clinton noch Obama genoeg stemmen haalt voor de zege. In dat geval zou Edwards op de grote partijconventie in Denver de doorslag kunnen geven. In ruil daarvoor zou Edwards een leuke regeringspost kunnen bedingen en zo zijn politieke leven alsnog een vervolg geven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden