'ED WOOD'

Amsterdam - The Movies en Alfa, Haags Filmhuis, Rotterdam - Calypso en Utrecht - The Movies. 'Glen or Glenda?' en 'Plan 9 from Outer Space' in Amsterdam - The Movies, Utrecht - The Movies, Haags Filmhuis en Rotterdam - Calypso; vanaf 28 juni ook op video, evenals 'Bride of the Monster.

MARK DUURSMA

“Filmmaking is not about tiny details, it's about the big picture.” Aldus het credo van Edward D. Wood jr, de man die faam verwierf als de slechtste regisseur aller tijden. Tussen 1952 en 1960 maakte hij vijf films, met een toegift in 1972. Titels als 'Bride of the Monster' en 'Plan 9 from Outer Space' geven ongeveer de richting aan. Onbegrijpelijke onzin schijnt het te zijn, opgebouwd uit willekeurig archiefmateriaal, knullige rekwisieten en beroerde acteerprestaties. Zó slecht dat het weer goed wordt.

Niet gehinderd door goede smaak of kennis van zaken trok Ed Wood zijn spoor door de marge van Hollywood. Kleurrijk genoeg vanwege zijn ideeën had hij ook nog de gewoonte om in dameskleding op de set te verschijnen. Een truitje van roze angora werd zijn handelsmerk. Zijn vriendenkring mocht er ook zijn: de Zweedse worstelaar Tor Johnson, tv-presentatrice Vampira, waarzegger Criswell, een kleurenblinde cameraman en Mr Dracula himself: Bela Lugosi.

Zo'n man vormt wel een heel dankbaar onderwerp voor een film. Zeker als die gemaakt wordt door Tim Burton. Hoewel heel wat succesvoller dan Wood, deelt Burton diens voorkeur voor alles wat afwijkt. Burton, maker van 'Edward Scissorhands', twee Batman-films en 'The Nightmare before Christmas', geldt in Hollywood als een gouden buitenbeentje. Ze zijn eerlijker en directer, ze raken me meer dan de zogenaamd goede films, zei Burton vorige week in Cannes over de aantrekkingskracht van slechte films.

Burtons film is een prachtig eerbetoon aan Ed Wood. Van eerherstel is geen sprake, want de rehabilitatie werd al ingezet toen Wood in de jaren zeventig werd uitgeroepen tot slechtste regisseur aller tijden. Zo'n etiket garandeert roem in cultkringen. Burton benut de komische mogelijkheden die zijn onderwerp hem biedt volop, maar tegelijk toont hij zich vol respect. Hoe twijfelachtig het resultaat van zijn inspanningen ook was, Burton eert Woods enthousiasme en doorzettingsvermogen. Tussen alle krankzinnige anecdotes door gaat 'Ed Wood' ook en vooral over liefde voor het filmmaken.

Vanaf de opening met een door bliksem omgeven houten villa, de inleiding vanuit een lijkkist en de acteursnamen op grafstenen, getuigt 'Ed Wood' van oprechte passie voor hetgeen komen gaat. Met uiterste zorgvuldigheid en vanzelfsprekend in zwart-wit wordt de jaren vijftig-entourage van Ed Wood gereconstrueerd. Gesjacher om de financiering rond te krijgen, klungelen met bordjes aan touwtjes die vliegende schotels moeten voorstellen en zelfs de gefingeerde ontmoeting met Orson Welles, het ziet er allemaal erg authentiek uit. Van de talrijke uitstekende, hilarische bijrollen mag Bill Murray als naar vrouw-zijn smachtende nicht niet onvermeld blijven.

'Ed Wood' beperkt zich tot de periode dat Wood actief was als filmmaker. In deze periode was hij intensief bevriend met de legendarische Dracula-vertolker van Hongaarse afkomst. Uitgerangeerd na een lange griezelcarrière, verslaafd aan morfine en vereenzaamd werd Lugosi opgepept door Wood en weer op het doek gebracht. Burton, die zelf bevriend was met jeugdidool Vincent Price, concentreert zich op deze vriendschap, die af en toe danig op de proef werd gesteld door Woods gekte en Lugosi's verslaving. Johnny Depp is erg goed als Wood, Martin Landau formidabel als Lugosi.

Dankzij de nadruk op de relatie met Lugosi blijft de neergang van Wood, overleden in 1978, de kijker bespaard. De film eindigt met de première van 'Plan 9 from Outer Space', een moment van relatieve glorie. Lugosi overleed tijdens de opnamen van 'Plan 9'. Zijn rol werd overgenomen door de chiropractor van Woods echtgenote. Omdat hij niet helemaal op Lugosi leek, moest de invaller met een cape voor zijn gezicht spelen. Wie 'Ed Wood' heeft gezien, wil meteen een originele Ed Wood-film zien. Een paar bioscopen voorzien in die behoefte.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden