Econoom John Kenneth Galbraith overleden

(Novum/AP) - John Kenneth Galbraith, een Harvard-econoom die Amerikaanse presidenten adviseerde en regeringen in Europa inspireerde, is op 97-jarige leeftijd overleden. Zijn zoon Alan Galbraith heeft dat bekendgemaakt. "Hij heeft een prachtig en vol leven gehad", zei hij.

De in Canada geboren Galbraith was een uitgesproken voorstander van regeringsingrijpen om sociale problemen op te lossen. Dat hem om die reden in de Verenigde Staten het etiket 'liberal' werd opgeplakt heeft hem nooit gedeerd, integendeel. "Er is geen hoop voor liberalen als zij alleen maar proberen conservatieven te imiteren, en ook geen rol", schreef hij in 1992 in Modern Maturity, een uitgave vaan de Amerikaanse Vereniging van Gepensioneerden.

Galbraiths bekendste boek is waarschijnlijk The Affluent Society uit 1958. Hij betoogde daarin dat de Amerikaanse economie individuele rijkdom produceerde, maar het liet afweten op het gebied van openbare voorzieningen, zoals wegen en scholen. Amerikaanse economen en politici waren in dat opzicht blijven steken in een verleden waarin schaarste en armoede bijna universeel waren, zei hij. In 1999 kreeg The Affluent Society de 46ste plaats op een lijst van honderd beste Engelstalige non-fictieboeken van de twintigste eeuw.

Over het idee dat maatregelen ter bevordering van economische zekerheid, zoals werkloosheidsuitkeringen, arbeiders lui zouden maken zei hij: Het denkbeeld dat economische onzekerheid noodzakelijk is om efficiency en economische vooruitgang te bereiken was een misvatting, misschien wel de grootste in de geschiedenis van economische ideeën. In werkelijkheid zijn de jaren waarin er groeiende zorg was voor economische zekerheid jaren geweest van ongeëvenaarde vooruitgang in productiviteit."

Galbraith was ook bekend om theorieën over elkaar in evenwicht houdende krachten in de economie. Vakbonden zijn nodig, zei hij, om een politiek en sociaal evenwicht te bereiken.

Na zijn vertrek van Harvard in 1975 presenteerde hij de Britse tv-serie The Age of Uncertainty. Een boek onder dezelfde titel werd een bestseller, evenals Almost Everyone's Guide to Economics. Andere bekende boeken van Galbraith zijn The Great Crash (1955) en The Culture of Contentment (1992). In januari 1987 kwam hij in een artikel voor het blad Atlantic Montly terug op het thema van de Great Crash, de beurskrach van 1929. Hij trok daarin parallellen tussen de twee tijdperken en voorspelde de beurskrach die zich in oktober van datzelfde jaar 1987 zou voordoen en bekend werd als 'Zwarte Maandag'.

Galbraith diende de presidenten Franklin D. Roosevelt en Bill Clinton als adviseur en was onder John F. Kennedy ambassadeur in India. Zijn vlotte en geestige manier van schrijven werd zeer geapprecieerd. Kennedy had er zo'n schik in dat hij erop stond alle boodschappen die Galbraith uit India stuurde onder ogen te krijgen, ook al ze niet aan hem gericht waren.

In 1988 schreef Galbraith samen met de Sovjet-econoom Stanislav Mensjikov Capitalism, Communism and Coexistence: From the Bitter Past to a Better Prospect, een verslag van een discussie die de twee in Galbraiths Canadese zomerhuis hadden gevoerd over socialisme en kapitalisme. In The Good Society (1996) zette hij een programma uiteen voor de economische en sociale verrijking van Amerika. Name-Dropping: From FDR On (1999) is een luchthartige beschrijving van de ontmoetingen die hij in zijn lange carrière had met belangrijke personages, te beginnen met Eleanor Roosevelt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden