Economische lente dient zich aan

Was eind vorig jaar nog het ene na het andere doemscenario over de eurozone op te tekenen, nu lijkt er voorzichtig wat optimisme door te klinken. Drie redenen voor die omslag.

1. De banken staan er beter voor
Het infuus van bijna 500 miljard euro dat de Europese Centrale Bank in december aan de private banken heeft gelegd, doet zijn werk. Banken konden tegen een zeer voordelige rente ongebruikelijk lange leningen afsluiten, met een looptijd van drie jaar. Ze hebben daar massaal gebruik van gemaakt. De slang met financieel voedsel verbetert de balansen van de banken en zorgt ervoor dat de kredietverlening aan bedrijven en burgers niet volledig tot stilstand is gekomen. Ook hoopte de ECB dat een deel van het geld gebruikt zou worden om obligaties van Zuid-Europese landen op te kopen. De ECB kan dat niet afdwingen, maar het lijkt wel te gebeuren. De vraag naar staatspapier van landen als Italië en Spanje is weer toegenomen. Dat betekent dat de rente op die leningen is gezakt. De landen kunnen dus weer makkelijker aan geld komen, de angst dat hun schulden onhoudbaar worden, is weggeëbd. Eind deze maand zal de ECB opnieuw via de banken geld in de markt pompen in de vorm van een driejarige lening. De ECB verwacht net zoveel belangstelling als de eerste keer. Daarna zal de ECB bekijken of er nog meer nodig is.

2. Recessie wordt geen depressie
De eurozone is inmiddels beland in wat men een 'milde' recessie noemt. Economische krimp, maar niet van het diepe en langdurige soort. Analisten kijken nu hoopvol naar de laatste cijfers over de dienstensector in de eurozone, die enig optimisme ademen. In Duitsland, de grootste economische motor van de Europese Unie, staan sommige indicatoren, zoals het vertrouwen van ondernemers, in het groen. De VS, belangrijke handelspartner van de eurolanden, hebben de ergste dip alweer gehad. Het aantal banen is gegroeid, zo werd deze week bekend. De werkloosheid ligt op het laagste niveau in drie jaar, zij het nog tamelijk hoog op 8,3 procent. De president van de Europese Centrale Bank, Mario Draghi, zei afgelopen donderdag dat hij 'voorzichtige tekenen zag van stabilisering van de economische activiteit'. De behoedzame formulering geeft wel aan dat de wens misschien de vader van de gedachte is. Het is nog maar de vraag of het herstel echt alweer gloort. Hoop dus, maar wel met zes slagen om de arm.

3. Als Griekenland valt, valt het in zijn eentje
De angst voor besmetting beheerste de laatste maanden van het vorige jaar de zorgen om de eurozone. Een Grieks faillissement of, erger nog, een Grieks vertrek uit de eurozone, zou andere landen meetrekken. Italië en Spanje zouden in grote problemen komen. Beleggers zouden geen staatsobligaties meer willen kopen van die landen, en een fatale spiraal van wantrouwen en omvallende banken zou het gevolg zijn. Frankrijk en België zouden de volgende slachtoffers zijn. Inmiddels is die vrees veel minder groot. De afspraken die de Europese regeringsleiders hebben gemaakt over strengere begrotingsregels wekken vertrouwen. Er valt over te twisten wat er nu precies nieuw aan is, maar de publieke bezegeling heeft toch effect. Daarnaast hebben de grote risicolanden Italië en Spanje vooruitgang geboekt met hun plannen voor bezuinigingen en hervormingen. De Spaanse regering lanceerde gisteren nog ingrijpende maatregelen om de arbeidsmarkt flexibeler te maken. De verwachting dat Italië en Spanje een groot beroep moeten doen op het volgens velen nog altijd te karig gevulde noodfonds, is danig kleiner geworden. Portugal is nog een vraagteken, maar het gaat daarbij, net als bij Griekenland, om een klein land. Ook dat probleem is op te lossen, zonder anderen mee te sleuren, is nu de verwachting.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden