Economisch gaat het in Noord-Ierland prima

In de marge van het vredesoverleg in Noord-Ierland gooide de Amerikaanse onderhandelaar George Mitchell eind vorig jaar ook nog even zijn gewicht in de schaal om de Harland and Wolff scheepswerf van de financiële ondergang te redden.

De fameuze bouwer in Belfast van onder meer de Titanic en Lusitania -oceaanstomers waarmee het overigens slecht afliep- had een order voor de bouw van twee olieboorplatforms voor de Texaanse firma Global Marine hard nodig. De succesvolle lobby van de Amerikaanse ex-senator bij het 'thuisfront' betekende in elk geval voor de werf respijt en werkgelegenheid.

Uitstel van executie, vindt Ian Morrow, manager van de Noord-Ierse Kamer van Koophandel en Industrie. Voor hem had de interventie van Mitchell niet gehoeven. ,,De werf is stervende, ligt al in coma'', zegt hij. ,,En hij heeft allang niet meer de politieke gevoeligheid van vroeger, toen hij een symbool was van protestants-unionistische economische macht.'' De werf, trouwens de hele zware industrie in Noord-Ierland, heeft geen toekomst meer, zegt Morrow. ,,Er moet alleen maar geld bij, en die miljarden kunnen we beter gebruiken voor de echte groei-industrieën, de computerbusiness, software, e-commerce, elektronica, de dienstensector. Daar gaat het prima.''

Vordert het vredesproces in Noord-Ierland uiterst moeizaam -wantrouwen over en weer, een verlammende loopgravenmentaliteit, politiek geladen ultimatums over ontwapening van het Ira- op economisch vlak gaat het in de Britse provincie crescendo.

Gedurende de heetste en bloedigste jaren van The Troubles, zeg maar tot een jaar of vijf geleden, was de economische groei nul. ,,De laatste vijf jaar maakten we een groei door van 22 procent, tweemaal die van het Verenigd Koninkrijk als geheel'', zegt John McKenna, directeur van de IDB, de Noord-Ierse Industrial Development Board. Sommige jaren was er zelfs een groei van zo'n zes, zeven procent, het niveau van zuiderbuur Ierland, de 'Keltische Tijger'. De goedkope arbeidsmarkt is daar zeker debet aan.

In Noord-Ierland liggen de lonen aanzienlijk lager dan op het Europese vasteland, soms zo'n 35 procent. Lager ook dan in de rest van Groot-Brittannië. Lonen die zelfs lager liggen dan in de Ierse republiek die haar spectaculaire groei voor een groot deel aan dat 'vriendelijke' looncircuit heeft te danken, naast het gunstige belastingklimaat dan.

Dit alles, plus de voortdurende vrede in Noord-Ierland natuurlijk, zorgen ervoor dat de investeringen binnenstromen. Vooral uit de Verenigde Staten waar de overheid, met president Clinton zelf actief betrokken bij het vredesoverleg, er veel aan gelegen is om de economische wederopstanding van Noord-Ierland financieel te ondersteunen. 'Vredesdividend', heet dat, en ook de Europese Unie heeft de beurs opengetrokken om de schade en schande van de jarenlange strijd binnen West-Europese grenzen te helpen uitwissen.

,,Van maart '98 tot maart '99 zijn er hier 21 grote internationale projecten op poten gezet'', zegt McKenna, ,,tegen twaalf in het jaar daarvoor. Dit afgelopen jaar is de helft van alle Amerikaanse software-investeringen in Europa in Noord-Ierland terechtgekomen.''

Het enige in Noord-Ierland dat is gedaald -logisch gevolg van het voorafgaande- is de werkloosheid. Die ligt nu net boven de zeven procent, Ruim onder de negen procent van het Verenigd Koninkrijk, ruim onder het EU-gemiddelde van 9,3 procent. In 1986 was dat 17,2 procent, officieel, want McKenna houdt het op een niveau van boven de twintig procent. Lag de werkloosheidsverhouding tussen protestanten en katholieken in de zwartste jaren van de strijd nog op zo'n 20 tegen 80, nu is dat fifty-fifty, zegt Ian Morrow, en de kloof wordt steeds kleiner.

,,Ierland zit in zijn economische boom zo ongeveer aan het plafond'', zegt McKenna, ,,er is nauwelijks geschikt personeel meer te vinden en de grond wordt ook steeds duurder. Veel ondernemingen mikken op Noord-Ierland voor uitbreiding, nieuwe investering en personeel. Er is hechte samenwerking, de republiek is een goede handelspartner. Wij kunnen nog mensen en ruimte leveren. Als de Keltische Tijger nog wil groeien moet hij naar ons komen.''

Met de nodige ironie merkt McKenna op dat wat politiek niet is gelukt, nu economisch wel volbracht lijkt te worden: de hereniging van noord met zuid. En ook Ian Morrow ziet de warme economische relatie met de republiek alleen maar toenemen. ,,Door de euro -en Londen stapt daar zeker in- zal de hereniging van de twee delen straks op economisch gebied al bijna een feit zijn'', zegt hij.

Morrow denkt niet dat de zaak zal klappen, ook al loopt het vredesproces wellicht weer spaak. ,,De bommen en de kogels zijn uit de straten verdwenen, en die komen niet meer terug, war is over. Het is de beste hoop op de toekomst in meer dan dertig jaar. Nee, we zijn nog niet toe aan de slagroom op de taart, die zijn we nog aan het bakken. Een paar jaar geleden waren we alleen maar bezig met eieren breken.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden