Economen steggelen over nut loonmatiging

,,Goed nieuws'', vindt econoom Brakman het akkoord tussen de sociale partners en het kabinet. Maar zijn collega Keuzenkamp is niet onder de indruk. ,,Voor de economie maakt dit niet veel uit. Het heeft vooral therapeutische waarde.''

AMSTERDAM - Toch nog onverwacht kwamen bonden, werkgevers en kabinet dinsdag tot een sociaal akkoord. ,,Ik was wel verrast'', zegt de Groningse hoogleraar economie Steven Brakman. ,,Ik had het idee dat men er niet uit zou komen.''

Vooral het kabinet heeft ,,mooi werk verricht'', vindt hij. ,,Ze hebben een aantal concessies gedaan waarmee de sociale partners er mooi uit komen.'' Daarmee doelt Brakman onder meer op de verzachting van de bezuinigingen op vut en prepensioen en het uitstel van de WAO-ingrepen.

Dat de loonkosten voor twee jaar bevroren worden is ,,heel goed'', meent Brakman. Hij is het niet eens met economen die vinden dat loonmatiging niets oplevert, omdat bedrijven dan niet meer geprikkeld worden om efficiënter te gaan werken. ,,Natuurlijk zijn andere zaken, zoals onderzoek en ontwikkeling, ook belangrijk. Maar je moet wel naar de kosten blijven kijken.''

Brakman: ,,Zo'n loonstop voor twee jaar is toch wel heel bijzonder.'' Vooral de export kan daarvan profiteren. ,,De hoop is dat dit onze concurrentiepositie verbetert. Dat werkt alleen als andere landen de lonen niet zoveel matigen. Als het tot Nederland beperkt blijft, is het goed.''

Maar als de grote Europese landen ook overgaan tot loonmatiging, zal dat juist nadelig zijn voor de economie. ,,Als Frankrijk en Duitsland dit ook doen, gaan we elkaar het moeras in bezuinigen.'' Kortom, Nederland kan het stimuleren van de economie overlaten aan de buren en ondertussen de eigen concurrentiepositie verbeteren. ,,Dat komt ons op dit moment gewoon goed uit.''

Hugo Keuzenkamp, hoogleraar economie in Amsterdam, gelooft niet zo in dat Nederlandse concurrentievoordeel door loonmatiging. ,,De lonen zijn hier de afgelopen jaren met 10 procent gestegen ten opzichte van de Duitse. Dat kun je niet in een keer terugdraaien, ook niet met zo'n akkoord.'' Keuzenkamp gelooft helemaal niet in het grote economische belang van de afspraken in het najaarsoverleg. ,,Ja, er is veel retoriek, maar de arbeidsmarkt is gewoon slecht. En dat komt tot uitdrukking in de lonen. Het is gewoon een kwestie van vraag en aanbod. De nullijn was er toch wel gekomen, daar hebben de hoge heren van het overleg niet zoveel invloed op.''

De wet van vraag en aanbod blijft volgens Keuzenkamp gewoon gelden. ,,Zonder akkoord zouden werknemers in sectoren waar het goed gaat wel wat extra krijgen, maar die flexibiliteit is er nu ook. Loonmatiging is een Nederlands woord, in het buitenland heet dit gewoon de werking van de arbeidsmarkt.''

,,Therapeutische waarde'' heeft het akkoord volgens Keuzenkamp wel. ,,Voor de psyche is het heel goed, maar het maakt niet veel uit voor de economie.'' En de instemming van de vakbonden met ingrepen in de sociale zekerheid dan? ,,Die ingrepen zijn nu allemaal voorwaardelijk'', zegt Keuzenkamp. Hij vreest zelfs dat de hervormingen, van onder meer WAO en ouderenregelingen, alsnog op de lange baan geschoven worden. ,,Ik ben niet blij dat de kabinetsvoornemens, die nodig waren, vertraging oplopen. Nu is er momentum om in te grijpen. Straks ziet iemand ergens twee zwaluwen en is het zogenaamd weer zomer. Dat is zeker een risico.''

Van de CPB-cijfers over het verwachte positieve effect van het akkoord op de werkgelegenheid zijn beide economen niet onder de indruk. Het CPB voorspelt 35000 extra banen in 2007. ,,Ik vraag me af of dat klopt'', aldus Brakman. Hij verwacht dat de economie binnenkort weer aantrekt, en de werkgelegenheid veel sneller groeit.

Keuzenkamp is sceptisch over enig economisch effect van de afspraken in het najaarsoverleg. ,,Ik weet niet wat er waar is van dit soort veronderstellingen.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden