Echtpaar wandelt met zoon van Rome naar Amsterdam

Giften zijn welkom op postgiro 3119680 NVA Bussum, ovv voetreis Rome- Amsterdam.

Rick (20) is autist. "Wij weten niet wat hij ervan vond" , vertelt zijn moeder Tiny Lankamp. "Meestal komt zijn reactie later, veel later. Maar hij doet het nooit meer, dat heeft hij wel gezegd."

Samen met zijn moeder en vader Carel Lankamp begon Rick bijna drie maanden geleden aan een voettocht van Rome naar Amsterdam. Doel was 100 000 gulden bijeen te lopen voor de Nederlandse vereniging voor autisme (NVA) in Bussum. Het drietal wordt vandaag feestelijk ingehaald in Amsterdam door harmonie en majorettes van het gemeente vervoerbedrijf waar Carel Lankamp werkt.

"Eigenlijk waren wij helemaal niet van plan om te gaan lopen voor het goede doel" , vertelt de Amsterdamse inspecteur kaartcontrole in het natuurvriendenhuis Koos Vorrink, verscholen in de bossen van Lage Vuursche. "Een jaar of drie geleden volgde mijn vrouw de serie van Herman Post op de KRO-radio, in de voetsporen van Bertus Aafjes. Een voettocht naar Rome, dat moest zij ook." Het werd andersom, lopen naar Amsterdam. Met Rick.

"Wij praatten erover waar we hem onder zouden brengen. Hij kan zichzelf aardig redden, kookt zelf, reist met de trein, zijn grote hobby. Maar iemand moet toch wel op hem letten. Hij wilde dus niet naar oma of een van de kennissen, hij wilde mee."

Toen de Lankamps lazen over de rode cijfers waar de NVA in dreigde te komen, flitste het ideeenlampje van Carel, organisator-pur-sang, direct aan. "Die club doet ontzettend goed werk voor ouders van autistische kinderen en mensen die er mee te maken hebben. Allemaal vrijwilligerswerk, dat moet overeind blijven."

Tot voor een paar jaar was weinig bekend over de hersenstoornis. "Voor ons was het erg moeilijk met Rick. Wij moesten alles zelf uitzoeken. Pas op zijn zesde ging hij praten, waar ligt dat aan? Verhalen kan ik je vertellen over artsen die vonden dat zijn wil gebroken moest worden, over de welzijnsmafia die zich wel over hem zou ontfermen."

"Daarom is het zo goed dat de vereniging er is. Autisme moet je zo vroeg mogelijk ontdekken. Hadden wij meer geweten, dan zou hij waarschijnlijk veel verder zijn in zijn ontwikkeling" , meent Tiny, terwijl zij naar haar zoon kijkt die buiten aan een tafeltje zit.

Zo op het oog mankeert hij niets. Af en toe schrijft hij met zijn hand iets in de lucht. "Dat slaat hij direct op in zijn geheugen, fotografisch. Maar wij weten niet wat in hem omgaat. Je hebt vrijwel geen contact. Wij zijn voorwerpen voor hem, meer niet." Ouder zijn van een autistisch kind is moeilijk. Tiny: "Het stelt vaak teleur. Soms zie ik wel eens meisjes naar hem kijken en dan bedenk ik hoe leuk het zou kunnen zijn. Maar hij reageert totaal niet." Carel: "Alles wat je van het vaderschap voorstelt, samen vissen, samen voetballen, is er dus niet. Je hebt een jongen, geen zoon. Maar je bent ouder, dus je accepteert." De buitenwacht begreep het vaak niet. "Soms dacht ik wel eens was hij maar een mongool, dan kun je het zien. Pas de laatste tijd is er meer begrip. Die film 'Rainman' met Dustin Hoffman heeft veel losgemaakt. Natuurlijk was het sterk overdreven. Autisten zijn vaak in een ding heel goed, zo weet Rick alles van treinen. De hoofdpersoon in de film had wel vijftien van die specialismes. Voor een breder publiek heeft het toch veel verduidelijkt."

Met hun tocht van 2250 kilometer wilden de Lankamps ook laten zien waartoe een jongen als Rick in staat is. "Zij kunnen nog zoveel bereiken. Vroeger werden zij als verloren beschouwd. Geef ze een plaats in de maatschappij, daar krijg je zeker iets voor terug."

Zwaar bepakt staat de familie op 10 april op het centraal station van Rome. Rick blijkt een grandioos loper. "Verbazingwekkend, hij liep me er finaal uit. Begon ook van die quasi-geintjes te maken, zo van: en vandaag gaan we er eens lekker tegenaan, even 40 kilometer doen" , vertelt Carel Lankamp glunderend.

Rick slingert door het landschap, nu eens 100 meter vooruit, dan weer achterblijvend. Opeens staat hij stil. "Hij speelde treintje, je hoorde hem van tuf, tuf. Schitterend strak liep hij soms de bochtjes. In gedachten maakte hij ergens een halte en dan was het stoppen geblazen."

De wandeling door Italie, Oostenrijk en Duitsland verloopt op rolletjes. "Wij gingen toch min of meer op de bonnefooi, met Aafjes en Herman Post op zak. Maar altijd kwamen we wel ergens onder dak. En die ene keer dat het niet lukte, in Florence, bood gelukkig de aanbevelingsbrief van burgemeester Van Thijn uitkomst." Volgens Lankamp zat er een beschermengeltje op zijn schouder. "Komen we ergens in Zuid-Duitsland in een kroegje terecht op zoek naar een bed. Een stel opgeschoten jongens hangt de neonazi uit. De spanning was om te snijden. 'Behinderte Kinder' daar heb je niets aan, maakten ze duidelijk. In een hoekje staat een oudere man op en neemt ons mee naar huis: we kunnen zo lang blijven als we willen, geld wil hij niet hebben." En zo zijn er meer.

Als de Amsterdammer in Dillingen vertwijfeld met een kapotte schoen in zijn handen staat, stopt een gepensioneerde schoenmaker. Hij repareert niet alleen het loopwerk, maar bezorgt de familie ook een fantastisch weekend in het clubhuis van de plaatselijke roeivereniging.

Terug in Nederland kunnen de Lankamps bijna niet geloven, dat zij het hebben gepresteerd, en dat het bijna is afgelopen. Van de beloofde ton voor de NVA is inmiddels een zestigduizend gulden binnen. Voor vertrek had het drietal al 30 mille ingezameld op de Huishoudbeurs in de RAI. Ruim 2 000 brieven naar bedrijven en instellingen plus de reacties op Lankamps reisverhaal in het Amsterdams Stadsblad zorgden voor de rest.

Om het streefbedrag te halen, wil Lankamp een grote show organiseren. "Rob de Nijs doet mee. En Gerard Joling heeft met Rick in de Story gestaan. Dat verhaal klopte niet helemaal, maar de zanger kwam er niet slecht af, dus die mag wel wat terug doen. Die ton komt er" , belooft hij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden