Echte en gespeelde emoties aan het Binnenhof (Aflevering 2)

redactie: Nicole Besselink, Wilfried van der Bles en Bart Zuidervaart

Liefde tussen Mark Rutte en Geert Wilders is er nooit geweest, maar een politiek verbond zorgde tijdens het vorige kabinet wel voor warme contacten. Toen dat na het mislukte Catshuisberaad in het voorjaar van 2012 knapte, zei Rutte tegen Wilders: "Ik ben nu heel erg gemotiveerd om dat partijtje van jou tot de laatste zetel af te breken." Tot zover de waarde van vriendschap op het Binnenhof.

Een jaar later debatteerde de Tweede Kamer over het sociaal akkoord dat het huidige kabinet heeft gesloten met de sociale partners. Wilders zei die middag: "Ik hoor dat de minister-president wil dat we een nieuwe auto kopen. Zijn het paddo's, of heeft hij soms een flink stuk spacecake achter de kiezen?"

Later die dag, toen Rutte aan het woord was, onderbrak Wilders hem: "Wat kost dat nu, zo'n flink stuk spacecake?"

Rutte: "Mijnheer Wilders, als ik zo uw haar zie, weet u er meer van dan ik."

Wilders: "Die was leuk."

Rutte: "Dat vond ik ook. En de heer Wilders moet bij de heer Pechtold zijn, want hij behoort tot de sociaal-liberalen en weet altijd de huidige prijs van softdrugs."

Vakantie

Het weerwoord van Rutte was bijzonder gevat en leverde hem tromgeroffel op de Kamerbankjes op. Een parlementaire uiting van waardering. Maar instant-reacties van de premier zijn niet altijd sterk. Denk aan de 'Doe lekker zelf normaal! Tjonge jonge'-opmerking tegen diezelfde Wilders. De premier heeft wel eens chiquere optredens gekend.

Vorige week memoreerden we op deze plek aan het emotionele dreigement van Rutte naar EU-president Van Rompuy, dat Nederland de eurozone zou verlaten. Noem het een zwak moment, of een ongecontroleerde 'driftige bui', zoals Pechtold het omschreef. Voorop staat dat deze premier zo op het oog prettig is in de omgang, joviaal soms. Een van zijn voorgangers, PvdA'er Wim Kok, gaat de boeken in als een ongekend chagrijn. Een ambtenaar zei ooit: "Sommige mensen hebben last van een ochtendhumeur. Kok heeft het 24 uur per dag."

Een bekende driftkikker is voormalig CDA-minister Maxime Verhagen. De Volkskrant confronteerde hem enkele jaren geleden met: "U kunt flink tekeer gaan. Huilen, schreeuwen, mensen kleineren." Verhagen: "Nee, mensen kleineren niet. Ik kan wel boos worden." Over het moment toen de twee dissidenten in de fractie (Kathleen Ferrier en Ad Koppejan), bezwaarmaakten tegen samenwerking met de PVV: "Toen heb ik gehuild. Tot 5 uur 's ochtends hebben we gepraat. Ik zei: Jongens, had die bezwaren eerder geuit, dan had ik in ieder geval nog met mijn vrouw en kinderen op vakantie gekund."

Sotsji

Huilen maakt nog enige indruk. Maar sommige emoties zijn zo gedevalueerd, dat niemand in het kabinet daar nog zijn wenkbrauwen bij fronst. De Tweede Kamer is aan de lopende band ontzet, ontdaan, geschokt en verbijsterd. Over examendiefstal, over de koning bier drinkend met Poetin in Sotsji. In 2007 waren PVV'ers ontdaan dat Ahmed Aboutaleb en Nebahat Albayrak - beiden in bezit van twee paspoorten - zouden toetreden tot het kabinet. De rest van de Kamer reageerde hier vol verbijstering op. Wilders was daarover ontzet.

Een fraai staaltje verbijstering deed zich voor in november 2002, tijdens een debat over emancipatie met de wat zweverig aangelegde LPF-staatssecretaris Khee Liang Phoa. Kamerleden oordeelden vernietigend over zijn optreden: 'oppervlakkig', 'schiet totaal niet op', 'schande dat hij op deze post zit'. Zijn opvolger, CDA-minister Aart Jan de Geus, gaf destijds toe: "Phoa had van die bewegingen, visies en beschouwingen. Ik dacht wel: waar heb je het nu eigenlijk over?"

Zuinig met emoties

1.Angelien Eijsink (PvdA)

2.Marit Maij (PvdA)

3.Duco Hoogland (PvdA)

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden