Echt niks menselijks aan dat grasparkietje

Wie aan antropomorfisme lijdt, moest zaterdag zeker gaan zitten voor de nieuwe BBC-documentaire die de EO is begonnen uit te zenden. Volgende week de tweede helft. Mogelijk dat de symptomen daarna zijn afgenomen, wellicht is volledige genezing zelfs mogelijk.

Antropomorfisme: het toedichten van menselijk gedrag aan dieren. In 'De aard van het beestje' van de Britse regisseur John Downer zien we wat een grote onzin dat is. Baasjes humaniseren hun honden en katten, hamsters en parkieten vaak. Je zal er maar aan lijden.

Onze huisdieren zijn dan wel duizenden jaren geleden getemd, ze hebben oneindig veel langer in het wild geleefd. In hun huidige gedrag staat die oorsprong voorop. De beweegredenen van onze geliefde troetelbeesten zijn echt nooit menselijk geworden. De BBC laat dat met mooie beelden zien, zoals de Britse camera's zovaak pareltjes afleverden in hun eerdere grote natuurseries.

We zagen zaterdag de huishonden in de Peruaanse stad Cusco, type vuilnisbakkenras, die elke dag de deur uit gaan, elkaar opzoeken en dan in grote groepen rond gaan scharrelen. Inderdaad, net als een meute wolven, maar dan aangepast aan hun huidige stedelijke omgeving. Hier en daar een straatgevecht om een teefje, maar niet agressief naar de mensen op de stoep. Bij het oversteken behendig uitwijkend voor het drukke verkeer. De meute heeft zich de lessen van de stad aangeleerd, de sporen van wolvengedrag zijn er nog wel degelijk.

Als kijker konden we meeliften met een van die ondernemende asbakken, type herdershond, die een mini-camera op zijn rug gebonden had gekregen. Pikant was dat al die loslopende Cusco-honden eind van de middag, tegen etenstijd, op huis aan gingen. Het gemak van de voederbak bij hun bazen hadden ze leren waarderen.

Huisdieren spelen hun oude wilde gedrag na, dat ze in hun huidige gevangschap niet meer nodig hebben. Katten zijn hun jachtinstinct niet kwijtgeraakt nu ze geen honger meer hebben. Ze bleven hun nagels scherpen om louter klimtechnische redenen. Ze slopen uw bank echt niet omdat ze u persoonlijk dwars willen zitten.

En daar kwam Disco in beeld. De schattige grasparkiet in een Engels gezin kraamde een verbluffend groot repertoire van wel 130 verschillende woorden uit. Hadden de filmmakers hier toch een bewijs dat dit groene gevederde vriendje menselijke eigenschappen is gaan vertonen? Welnee, in het wild imiteren parkieten het gekwetter van hun soortgenoten ook perfect. Dus Disco deed nu gewoon het geluid na van zijn bazin aan de andere kant van de tralies, vertelde de commentator.

Laat ik nou altijd gedacht hebben dat het zielige verveling is, wanneer een gekooide hamster zich eindeloos een ongeluk rent in zo'n tredmolentje. Nee, zeiden ze bij de BBC. Deze Russische dwerghamster is oorspronkelijk een prooidier, dat altijd moest vluchten. De ooit noodzakelijke hardloopdrang is een overlevingsinstinct en wordt nu nagespeeld.

Met 'De aard van het beestje' drukt de EO de miljoenen Nederlandse baasjes en bazinnetjes met de neus op de feiten. Het menselijke is onze huisdieren vreemd. Wie toch in menselijk gedrag bij beesten wil blijven geloven, kiest een tekenfilm of gaat de afleveringen van André van Duins 'Animal Crackers' terugkijken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden