Ebola op retour, mazelen komt op

Toch al zwakke gezondheidszorg West-Afrika verwoest door epidemie

Terwijl de ebola-epidemie op haar retour lijkt, ligt in West-Afrika een nieuwe gezondheidscrisis op de loer: de mazelen. Ebola heeft de toch al zwakke gezondheidszorg in de getroffen landen verwoest, schrijven Amerikaanse wetenschappers vandaag in het vakblad Science. Daardoor worden kinderen nauwelijks meer ingeënt. Bij een uitbraak van de mazelen zullen naar schatting 5.000 extra kinderen overlijden. En wellicht zelfs meer dan de 10.000 slachtoffers die ebola heeft geëist.

De wetenschappers brengen hun boodschap met flink wat slagen om de arm. Het is een modelstudie, gebaseerd op tal van schattingen en de berichten uit de getroffen landen (Liberia, Sierra Leone en Guinee) spreken elkaar tegen.

Maar, schrijven ze, de mazelen zijn de voorbodes van een wankelende zorg. Het is een zeer besmettelijk virus, wel tien keer zo infectieus als ebola. Bovendien zijn kinderen extra kwetsbaar voor de mazelen. Het vaccin wordt pas toegediend als ze negen maanden zijn, terwijl veel andere inentingen al na zes weken plaatsvinden. In tijden van crisis, als er minder wordt ingeënt en de bevolking is verzwakt, slaat het virus vaak toe. Dat gebeurde bijvoorbeeld tijdens de hongersnood in 2000 in Ethiopië, na de jaren van onrust in Congo en nu weer in Syrië.

Dat dreigt nu ook in West-Afrika te gebeuren. Terwijl het in de drie landen juist zo goed leek te gaan. Waren er tussen 1994 en 2003 nog bijna honderdduizend gevallen van de mazelen, in de tien jaar daarna waren het er nog maar zevenduizend. Maar in 2013 was de vaccinatiegraad al laag: 60 à 80 procent, terwijl 95 procent moet zijn ingeënt voor een goede bescherming.

En nu stort het vaccinatieprogramma helemaal in. Ziekenhuizen staan leeg, mensen blijven er uit de buurt en veel gezondheidswerkers zijn aan ebola overleden. De onderzoekers schatten dat het aantal vaccinaties met 75 procent is gedaald en pas over anderhalf jaar weer op het oude peil is. Dat zou betekenen dat een paar honderdduizend kinderen niet worden ingeënt en dat er bij een uitbraak 12.000 kinderen zouden kunnen overlijden aan de mazelen - tegen een geschatte 7.000 als er geen ebola was geweest. En omdat de zorg slecht is en de ondervoeding groot, zouden dat er in het ergst denkbare geval 16.000 extra kunnen zijn.

De onderzoekers erkennen dat ze dit verhaal voor meer ziektes kunnen afsteken. Malaria, aids, moedersterfte, het kan allemaal toeslaan nu de zorg verslechterd is. Maar de mazelen staan niet alleen vaak vooraan, het is ook een ziekte die eenvoudig te voorkomen is. Al moesten ze gisteren tijdens hun persconferentie toegeven dat ze niet wisten hoe ze het vaccinatieprogramma weer snel op de rails konden krijgen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden