Ebola in de kerk: de eucharistie is gevaarlijk

Beeld epa

Ook West-Afrikaanse kerken ontsnappen niet aan de hygiënemaatregelen tegen ebola. In Nigeria verloopt de eucharistie nu volgens aangepast programma.

Schud geen handen, laat parochianen niet drinken uit de wijnbeker en leg hosties niet op de tong maar in de handen, schreven de bisschoppen van de Nigeriaanse rooms-katholieke en anglicaanse kerken onlangs in een verklaring. Wie deelneemt aan de eucharistie mag zijn hostie in de wijn dopen.

Het sacrament van brood en wijn kan op prima op die wijze. "Communie 'in de hand' ontvangen heeft geen negatieve gevolgen voor de heiligheid, waardigheid en goddelijke karakter van de eucharistie", schreven de bisschoppen. "Het doet aan de effecten van het sacrament niets af."

Het risico van Christus' bloed
Bij de reguliere eucharistie is vooral het drinken uit de wijnbeker gevaarlijk. Communicanten nemen dan één voor één een slokje en laten dus mogelijk speeksel, bacteriën en virussen achter in de kelk. Juist op die manier - door direct contact met andermans lichaamssappen - kan het dodelijke virus zich verspreiden. Contact via de handen is ook riskant, zij het in mindere mate.

Nigeriaanse parochianen die de hostie toch op hun tong willen ontvangen, zijn vrij dat te doen. "De persoonlijke toewijding voor de eucharistie moet worden gerespecteerd", stelt het rooms-katholieke bisdom van Lagos. Of pastoors veel van zulke verzoeken krijgen is niet duidelijk. Nigeriaanse kranten schrijven over kerken waar het bezoek drastisch is teruggelopen, maar het is onbekend of daar in het hele land sprake van is.

Nigeria en Senegal zijn onder controle
Het virus verspreidt zich de laatste weken rap door West-Afrika, maar in Nigeria lijkt de schade beperkt te blijven. De Wereldgezondheidsorganisatie meldde maandag dat de uitbraak in dat land onder controle is. Hetzelfde geldt voor Senegal. Ebola heeft nu ruim 2800 levens geëist; minstens 5800 mensen zijn besmet. In Sierra Leone gold tot zondagavond een 'lockdown'. Grenzen waren gesloten en inwoners mochten de straat niet op.

Dat zulke drastische maatregelen nodig zijn, is een gevolg van de culturele veranderingen in Nigeria. Eerdere uitbraken bleven lokaal en kwamen snel ten einde. Inmiddels zijn de welvaart en mobiliteit dusdanig in West-Afrika dusdanig toegenomen dat het virus zich al had verspreid voordat het ontdekt werd.

Een aantal christelijke zendingsorganisaties en hulporganisaties heeft het werk inmiddels neergelegd. Sommige medewerkers namen het zekere voor het onzekere en zijn teruggekeerd naar hun land van herkomst.

'Waag je niet aan gebedsgenezing'
Gouverneur Chibuike Amaechi van de Nigeriaanse staat Rivers heeft inwoners die vermoedden dat ze besmet zijn in ieder geval gevraagd om op zondagochtend thuis te blijven. Ook zonder eucharistie is de kerk een gevaarlijke plaats, vindt hij. "Je begeeft je er in een mensenmassa. Je kunt het virus al verspreiden als je één of twee mensen aanraakt."

Wie twijfelt, moet wat Amaechi betreft zo snel mogelijk bellen naar een speciaal ebola-nummer van de overheid. "We kunnen je direct testen en binnen zes uur uitsluitsel geven." Voor religieuze leiders die ebola-patiënten willen proberen te genezen heeft Amaechi ook een boodschap: niet doen. "Genees ze niet, raak ze niet aan, maar bel ons gewoon."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden