Ebola-epidemie is nog niet voorbij

Artsen zonder Grenzen ziet toch ook stabilisatie in Sierra Leone

Wat gaat er goed in Liberia wat er fout gaat in Sierra Leone?

Die vraag dringt zich op nu blijkt dat het eerste van deze twee West-Afrikaanse landen de ebola-epidemie onder controle lijkt te krijgen, terwijl de situatie in buurland Sierra Leone de laatste weken nauwelijks is verbeterd. En dat terwijl volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) beide landen niet veel verschillen in hun aanpak: ongeveer evenveel ziekenhuisbedden, beschikbare laboratoria om vast te stellen wie er besmet is, en geschoold personeel om een begrafenis te laten verlopen zonder aanwezigen te besmetten. De internationale hulp bereikte beide landen op hetzelfde moment: te laat.

"Het klinkt wrang, maar doordat de epidemie in Liberia sneller en ernstiger toesloeg, lijkt dat land nu beter te reageren", zegt Karline Kleijer van Artsen zonder Grenzen. Vooral in de hoofdstad Monrovia vielen de doden snel. "Angst is nu eenmaal een grote reden voor mensen om hun gedrag te veranderen." Behalve beschikbaarheid van bedden is 'bewustzijn bij de bevolking' een van de belangrijkste pijlers van een goede epidemiebestrijding.

Vorige maand zag het ernaar uit dat in de twee landen - het hardst getroffen door de epidemie - de gevaarlijke ziekte over zijn hoogtepunt heen was: beide wisten hun 'weekscore' flink te drukken.

Kleijer bezocht Sierra Leone in september. "Op papier was er best een organisatie: vanaf de melding tot en met de ziekenhuisopname als iemand besmet leek. Maar in de praktijk ging het nogal eens mis. Zo kon het gebeuren dat mensen die wel besmet bleken, toch het ziekenhuis niet op tijd haalden."

In Liberia, waar zich op het hoogtepunt in september wekelijks 350 nieuwe patiënten aandienden, ging het vanaf oktober inderdaad beter. Eerst naar wekelijks een kleine 100 besmettingen, de laatste weken minder dan 50 vastgestelde besmettingen. Artsen melden nog wel dat ze meer mensen verdenken op de ziekte, maar dat hoeft na controle bij niet allemaal te kloppen.

Heel anders is dat in Sierra Leone: hier lag de piek in november met 400 bevestigde besmettingen per week. De laatste weken melden artsen weer recordaantallen: van 300 tot zelfs 500. Ook hier kan de schade nog meevallen, maar wie vorige maand voorspelde dat de epidemie in Sierra Leone op zijn retour is, komt voorlopig bedrogen uit. Met bijna 3400 sterfgevallen blijft Liberia koploper, maar het buurland is aan het inlopen: nu 2500.

Ook in het derde meest getroffen land, Guinee, daalt het aantal besmettingen nog niet hard. Daar zijn nu 1600 mensen overleden. Wereldwijd eiste de epidemie tot nu toe ruim 7500 slachtoffers, liet de WHO deze week weten.

Toch ziet AZG-noodhulpcoördinator Kleijer ook in Sierra Leone tekenen van vooruitgang. "Het is te vroeg om het zeker te weten, maar onze indruk is dat de epidemie zich ook daar stabiliseert." In het ebolaziekenhuis in Kailahun in het binnenland is de afgelopen week geen nieuwe patiënt binnengebracht - een paar maanden geleden waren dat er wekelijks honderd. "Dat is hoopgevend, hoewel een regio pas ebolavrij is als dat in totaal drie weken aanhoudt." De meeste slachtoffers vallen nog steeds in hoofdstad Freetown - daar zijn nog altijd te weinig bedden volgens de WHO. "Toch horen we dat de zorg nu beter verloopt, en die indruk kreeg ik zeker toen ik er vorige week was. Men is alerter geworden. Maar het geldt voor Sierra Leone en voor Liberia: we zijn er nog lang niet."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden