Ebola-actie loopt af, hoewel ziekte nog niet bedwongen is

Met geld van Giro555 konden honderden begrafenissen veilig worden uitgevoerd. Dat is cruciaal in de strijd om ebola te stoppen, aangezien juist lichamen van overledenen hoogst besmettelijk zijn. Beeld anp

Giro 555 heeft in totaal 10,5 miljoen euro opgehaald voor de bestrijding van ebola - een 'complexe ramp'. De actie stopt, juist nu de ziekte weer is opgedoken in Liberia en Guinee het hoogste aantal nieuwe patiënten van dit jaar telde. 'Iedere actie heeft nu eenmaal een begin én een eind.'

De epidemie is nog niet onder controle, toch sluit Giro 555 zijn ebola-actie af. Tot 1 april worden de giften die binnendruppelen nog bijgeschreven, daarna gaan de boeken dicht. Het Nederlandse publiek heeft sinds november vorig jaar 10.531.441 euro gestort op de rekening van tien samenwerkende hulporganisaties, bedoeld om de ziekte te stoppen en slachtoffers bij te staan.

Juist vorige week dook ebola weer op in Liberia. Op 5 maart was daar de laatste ebola-patiënt genezen verklaard, maar vrijdag stelde een ziekenhuis in Monrovia de levensgevaarlijke ziekte toch weer vast bij een patiënte. In Sierra Leone zijn afgelopen weekend tien nieuwe gevallen geconstateerd, Guinee telde 95 nieuwe patiënten in de tweede week van maart, het hoogste aantal dit jaar.

Einde werd al uitgesteld
Sinds de ziekte uitbrak in december 2013 raakten ruim 24.700 mensen besmet, van wie er 11.000 stierven.

"Het is altijd moeilijk te bepalen wanneer je een actie afsluit. We hebben het einde van deze al één à twee maanden uitgesteld", zegt actievoorzitter Henri van Eeghen, in het dagelijks leven directeur van Cordaid. "Maar iedere actie heeft nu eenmaal een begin én een eind."

Twee miljoen naar zorg
3,2 miljoen euro is al uitgegeven. Twee derde ging naar gezondheidszorg. Naar zorg voor patiënten, maar ook naar 15.280 beschermende pakken die hulpverleners dragen om zelf niet besmet te worden. Zo'n vijfhonderd artsen en verpleegkundigen stierven aan ebola, vooral aan het begin van de epidemie.

Er zijn ambulances, een laboratorium, testen, veilige begrafenissen en nazorg voor overlevenden en nabestaanden van betaald. En vier pick-up trucks, tien motoren en 150 fietsen om zieken maar ook voorlichters mee te vervoeren.

Bijna een vijfde van het geld ging naar water en sanitaire voorzieningen en naar eten voor families die door ebola zijn geraakt. De kosten voor de actie zelf - verantwoording van inzet van gelden, administratie en communicatie - bedroegen 561.000 euro, 5,3 procent van het opgehaalde bedrag.

Geefbereidheid onder publiek
Van Eeghen: "Dit is de eerste Giro 555-actie voor een ramp die is veroorzaakt door een ziekte. Een complexe ramp, moeilijker te begrijpen dan een tyfoon in de Filippijnen. Daar zijn huizen kapot, die kun je herbouwen." Die actie voor de Filippijnen in 2013 leverde ruim 36 miljoen euro op.

De ebola-actie kwam er toch omdat de hulporganisaties zagen dat er 'een enorme bak werk lag', zegt Van Eeghen, die ze uit eigen middelen niet konden bekostigen. "En omdat er geefbereidheid was onder het publiek. Altijd lastig voor organisaties die hun werk met passie doen, maar voor de rampen in de Centraal Afrikaanse Republiek en Zuid-Soedan bijvoorbeeld bleek die geefbereid onvoldoende. Dan komt er geen actie."

Voor het eind van het jaar moet de volledige 10,5 miljoen zijn besteed. Zelfs als de epidemie dan onder controle is, en daar heeft Van Eeghen goede hoop op, blijft er werk zat. "De ontwrichting is enorm. Scholen, gezondheidszorg, de economie; alles moet weer worden opgestart." Ook daar zullen de hulporganisaties hun bijdrage aan leveren, maar dan zonder Giro 555-geld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden