Dweil en pannelap worden draak

Jeugdtheater | Op zijn 23ste mag Joris van Veldhoven zich al de nieuwe arstistiek leider van Theater Terra noemen. Zijn voorstelling 'De kabouter' gaat morgen in première. Simpele attributen moeten de fantasie van kinderen te prikkelen.

Het is zijn eerste interview met een landelijke krant. Joris van Veldhoven is dan ook nog piepjong, 23 jaar. Hij wordt de nieuwe artistiek leider van Theater Terra dat kindervoorstellingen maakt.

Morgen gaat zijn stuk 'De kabouter' in première, en de afgelopen jaren viel hij al op door zijn frisse, oorspronkelijke en fantasierijke ontwerpen van decors, poppen en kostuums. Maar nu al artistiek leider, is dat niet een beetje snel?

Van Veldhoven, die afwisselend bevlogen en dromerig, maar vooral heel integer in een theaterfoyer zijn verhaal doet, is er zelf ook nog een beetje beduusd van: "Het gaat wel een beetje snel ja. Ik ben pas drie jaar afgestudeerd en ik mag nu al mijn dromen uitvoeren. Het is fijn, maar het zijn grote stappen. Ik doe dit jaar zeven producties, want ik werk niet alleen voor Theater Terra, dat is druk, maar soms rem ik mezelf expres even af om te reflecteren. Dan bel ik collega's om te praten over het vak of om vragen te stellen."

Die collega's zijn meestal zo'n twintig jaar ouder. "Ik heb veel van die 'gildemeesters' om me heen met bakken ervaring en ik heb geleerd goed naar hen te luisteren. Bovendien krijg ik bij Terra ook ruimte om op mijn bek te gaan. Ik ga dingen uitproberen en ik heb een ervaren team om me heen, dus het komt wel goed."

In zijn ontwerpen neemt Van Veldhoven kinderen heel serieus. "Kinderen zijn het eerlijkste publiek en juist door hun fantasie en inbeeldingsvermogen aan te spreken neem ik ze serieus. Bij 'Dolfje Weerwolfje', waar ik bij Rick Engelkes Producties voor ontwierp, bestond bijvoorbeeld het hele decor uit opgestapelde stoelen. Kinderen voelen dat iedereen op een andere stoel kan zitten, een hoge of een lage, maar dat je in wezen allemaal gelijk bent. En die berg stoelen werd op een gegeven moment zo gedraaid dat je er een wijdvertakte boom in kon zien. Daar heb je geen hightech decor met een schijnbaar echte boom voor nodig.

"Kinderen moeten te snel volwassen worden. Ze groeien op met supersnelle iPads en smartphones, maar ik wil op het toneel met simpele middelen ingaan op emoties en daar neem ik de tijd voor in plaats van dat ik focus op de snelheid. Een stok met een dwarshoutje is voor hen een zwaard en een wieldop een schild. Die inventiviteit gebruik ik. En ik hoop dat het ouders inspireert om met hun kinderen ook gewoon weer met een doos te spelen die dan een kasteel wordt. En dat dan een dweil en een pannelap de draak zijn, in plaats van dat je een duur drakenpak koopt. Mijn ouders deden dat ook met mij. Echte fantasie is verrijkend voor een kind. En in het theater bereik je dat nog meer dan in een film, waar de regisseur kiest wanneer je ergens op inzoomt.

Eenvoud als winnaar

"Je ziet steeds vaker voorstellingen waarbij bijvoorbeeld een berg uit de grond omhoog komt. Of een decorstuk op een draaischijf, spuitend vuurwerk, of zelfs een 3D-geprojecteerd decor. Als je dat doet, wordt het effect overrompelend. Dat voegt niets toe aan ons drukke leven waarbij we al die effecten al op billboards en op tv zien. Ik ga voor het pure. Ik wil dat het gevoel en de inhoud overrompelen en niet de effecten. Toen ik kostuums bedacht voor acteurs die kippen moesten spelen, heb ik alleen witte petten gemaakt met een rode kam daar bovenop en de acteurs hingen een slap rood ballonnetje aan hun neus. Die eenvoud is de grote winnaar. De acteurs speelden het bloedserieus en zowel de kinderen als de volwassenen in de zaal moesten hard lachen, van verbazing: dat je met zo weinig middelen zo veel kunt bereiken.

"Die kracht van de eenvoud, die Theater Terra altijd al gebruikt, houd ik als artistiek leider. Ik zal denk ik wel iets cleanere beelden gebruiken, en een tikje meer moderne technieken, zodat een blok bijvoorbeeld automatisch het toneel op schuift in plaats van dat een acteur hem opduwt, maar met hetzelfde basic materiaal. En ik ga wat meer statements maken met sterk doorgevoerde concepten, zoals dat ik bij 'Koning Arthur' alles had vormgegeven met een speelkaarten-concept. Daarbij was dan een steen niet realistisch gemaakt met papier maché, maar het was een strak vormgegeven trapeziumvormig blok in de kleuren van de speelkaarten. Die doorgevoerde concepten zie je ook bij opera's."

Verlanglijstje

Opera en ballet staan nog op zijn verlanglijstje. Net als een carrière op het Londense West End. "Broadway hoeft voor mij niet. De mentaliteit van West End spreekt me aan: die begeestering van het vak daar, en het publiek dat gewend is om vaak naar het theater te gaan, waardoor je nog meer waardering van je werk krijgt, geweldig! Maar voorlopig geniet ik erg van mijn werk hier. Nu ook met de voorstelling 'De kabouter'.

"Het was mijn idee om de boeken van Rien Poortvliet te vertalen naar theater en nu hebben we het gewoon gemaakt. Zo leuk! De voorstelling vertelt dat als je in kabouters gelooft, dat ze er dan ook voor je zijn. De boodschap is dan ook dat als je ergens in gelooft, dat je het voor elkaar krijgt. En dat geloof ik ook echt."

Joris van Veldhoven

Van Veldhoven (23) volgde de mbo-opleiding Theatervormgeving aan de Rotterdamse Theaterschool. Hij ontwerpt veel voor kindervoorstellingen maar doet ook producties voor volwassenen. Vanaf 2017 volgt hij Theo Terra officieel op als artistiek leider van Theater Terra. Enkele producties van de afgelopen jaren: Raad eens hoeveel ik van je hou (decor), Koning Arthur (decor, kostuums, poppen), Dolfje Weerwolfje (decor en kostuums), André Astronautje (kostuums en poppen), Dansen met de vijand (decor), Nonsens (decor). De Kabouter (concept, poppen en decor) gaat zaterdag 24 september in première en speelt t/m 5 maart 2017.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden