Dwars door de historie van Medemblik en West-Frieslands getemde natuur

Zo'n duizend jaar geleden was Medemblik de belangrijkste plaats van Noord-Holland. Hoorn, Enkhuizen of Amsterdam bestonden nog niet toen Vikingen er tussen 900 en 1000 handel kwamen drijven. Enkele eeuwen later verleende graaf Floris V Medemblik stadsrechten en bouwde aan de rand van de Zuiderzee een dwangburcht om agressieve Friezen te weerstaan.

Kasteel Radboud biedt een vriendelijke, onopvallende aanblik. Het is nauwelijks voorstelbaar dat de inwoners van Medemblik zich hier tegen de Friezen verschansten.

In Medemblik herinnert veel aan het roemrijke verleden van de stad, al maakt het IJsselmeer niet zoveel indruk als de Zuiderzee vroeger zal hebben gedaan. Maar er is veel te zien van de vroegere rijkdom. Want als handelsstad vergaarde Medemblik een hoop geld. Het loont de moeite de gevels met hun talloze mooie details goed te bestuderen. Zoals de steen in de 17de-eeuwse kaaswaag, waarop kooplieden met weegschalen zijn afgebeeld. Of de runderkop die aan de gevel van de eeuwenoude slagerij hangt.

De Nieuwstraat is nu een rustige winkelstraat, maar was ooit te vergelijken met de Amsterdamse grachtengordel. Er staan nog steeds mooie panden met bijzondere gevels, met name uit de 17de eeuw, waar kooplieden woonden. Vlak voor de dijk legt het 20ste-eeuwse raadhuis van architect Kropholler met trapgevel en balkon met boogjes een mooie verbinding met de koopmanshuizen. Ernaast ligt het stationsgebouw van de oude spoorlijn naar Hoorn. De museumstoomtram rijdt nog steeds. Beklim vooral de zeedijk en kijk uit over het IJsselmeer, of over het Gemaal de 'Lely' (genoemd naar de bekende drooglegger Cornelis Lely) uit 1928. Een indrukwekkend industrieel monument dat qua stijl aan Dudok en de Nieuwe Zakelijkheid doet denken.

De wandeling gaat verder door de Kerksteeg, een van de leuke straatjes van Medemblik dat leidt naar de witte weduwenhuisjes met de rood-witte luiken en vervolgens naar de Bonifaciuskerk uit 1350. De karakteristieke toren is van kilometers ver te herkennen aan de Keizerskroon.

Terug naar de Kerksteeg en daar linksaf de Torenstraat in. Hier valt het oog onmiddellijk op het poortje van het weeshuis. Boven de doorgang zijn vier weeskinderen afgebeeld in een kleurrijk tableau. Erachter ligt een vierkant plein, waar het oude witte weeshuis aan ligt. De magnolia bloeit, maar de romantische uitstraling van de hof wordt verpest door sfeerloze nieuwbouw. Terug naar de Torenstraat en naar de Martinuskerk (de tweede katholieke kerk, maar deze uit 1902) en door naar de Meelmolen De Herder. Het katholieke karakter van Medemblik blijkt iets verderop in het parkje, waar in een namaakgrot een Mariabeeld tussen de kunstbloemen staat. Het enige niet gedempte grachtje van Medemblik, het Achterom, leidt vervolgens naar de Westerhaven. Alweer een straat met pittoreske gevels. Een onaanzienlijk laag muurtje blijkt de verdedigingswal tegen de woeste Zuiderzee te zijn geweest. Bij de openingen is nog te zien waar bij hoog water de houten panelen ertussen geschoven werden.

Een wandeling over de Kwikkelbrug en door het prettig rommelige Koningin Emmapark voert naar het vriendelijk ogende sprookjeskasteel, dat vreemd genoeg naar een Friese edelman is genoemd. Vanaf mei is Kasteel Radboud dagelijks te bezichtigen. Terug langs de Pekelharinghaven, die vol poenerige jachten ligt.

Na het historische stadje is de wandeling door de omgeving een beetje teleurstellend. West-Friesland biedt sinds de herverkaveling een wat saaie horizon. Niettemin zijn er aardige natuurgebieden aangelegd waarin het goed wandelen is. Een route dwars door de nieuwbouw brengt de wandelaar bij de Brakeweg, die langs een kronkelend watertje loopt. Een drassig voetpad voert door natuurgebied De Groote Vliet, dat wordt doorsneden door talloze sloten en slootjes. Vogels vliegen af en aan met strootjes en takjes. In de verte zijn af en toe kleurrijke bollenvelden te zien. Na de Dirk Bijvoetweg wordt het in het Overhoeksbos iets droger. Bos is een groot woord, het is meer struikgewas. Hier huizen koeien en stieren, maar de dieren lijken gewend aan bezoek en houden zich rustig.

Aan het eind van het pad komt de IJsselmeerdijk in zicht. De route leidt over een aquaduct Wervershoof in, maar je kunt ook recht op de dijk af gaan.Even over een hekje klimmen, trapje op en daar sta je op de eeuwenoude Westfriese Omringdijk. De 126 km lange dijk werd in de veertiende eeuw gesloten en beschermde een groot deel van Noord-Holland tegen de Zuiderzee. Het stikt hier van de vogels, ganzen en eenden, die op enkele voor mensen afgesloten landtongen een broedgebied hebben. Achter de landtongen bollen de zeilen van talloze bootjes. De route terug naar Medemblik, door het recreatiegebied Nesbos, kan niet missen. De toren van de Bonifaciuskerk wijst de weg.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden