Duurzame energie is minder in trek

Nu olie- en gasprijzen blijven stijgen, trekken de investeringen daarin aan. Beeld Reuters

Na een paar jaar van teruglopende investeringen, winnen fossiele brandstoffen weer terrein. Dat bedreigt het halen van de klimaatdoelstellingen.

Ondanks de beloften van landen wereldwijd om klimaatverandering tegen te gaan, zijn de investeringen in duurzame energie vorig jaar gedaald. Er is sprake van een flinke trendbreuk, zo constateert het Internationaal Energie Agentschap (IEA), die waarschijnlijk dit jaar zal doorzetten. Daarmee komen de doelstellingen van het klimaatakkoord van Parijs, en ook de energiezekerheid, in gevaar, waarschuwt het agentschap.

Van de totale wereldwijde investeringen in energie (grofweg 1800 miljard dollar in 2017), bestond 59 procent uit investeringen in fossiele brandstoffen. Dat is een fractie hoger dan in 2016, maar wel een trendbreuk ten opzichte van de voorgaande jaren. In 2014 bedroeg het aandeel van fossiele brandstoffen nog 70 procent, wat in de jaren daarna snel daalde.

Volgens het IEA zal het aandeel van fossiele brandstoffen in investeringen in energie moeten dalen tot 40 procent, wil de wereld blijven voldoen aan de klimaatdoelen. Directeur Fatih Birol spreekt dan ook van een 'zorgelijke trend'. Zeker omdat niet alleen het aandeel van investeringen in hernieuwbare energie daalt, maar ook in absolute getallen minder wordt uitgegeven. De 318 miljard dollar aan investeringen in duurzame energie in 2017 ligt 7 procent lager dan in 2016.

"We zien een daling, en dat is teleurstellend", aldus Birol. "Nog zorgelijker is dat we aanwijzingen hebben dat die daling dit jaar verder doorzet." De beloften van wereldleiders om meer duurzame energie op te wekken en verder in te zetten op energie-efficiëntie moeten gepaard gaan met concrete daden, stelt de IEA-directeur. "Ik maak me zorgen over de tegenstelling tussen enerzijds de verklaring die regeringen maken en anderzijds wat de wereld nodig heeft qua investeringen, die we zien afnemen."

Vooral investeringen in windmolens op land lopen snel terug, constateert het IEA. Dat is deels te verklaren doordat de ontwikkelingskosten voor windmolens steeds lager worden, maar het agentschap ziet ook teruglopende interesse vanuit de Verenigde Staten, Europa, Brazilië en China. Energie uit waterkracht kent eveneens minder animo, maar de investeringen in zonne-energie kwamen vorig jaar juist uit op het hoogste niveau ooit. Dat dreigt de komende jaren wel omlaag te gaan, nu China heeft besloten de subsidies voor zonne-energie te verminderen. China is met afstand de grootste investeerder in zonne-energie, met aan aandeel van 40 procent wereldwijd.

Aan de fossiele kant raakt kolen steeds meer uit de gratie: de investeringen in kolen-gerelateerde energie lagen vorig jaar op het laagste punt in tien jaar. Ook nucleaire energie is niet in trek met de laagste investeringen in vijf jaar tijd. Het alternatief blijkt energie uit gas, waar de investeringen het afgelopen jaar met liefst 40 procent toenamen.

Nu olie- en gasprijzen gestaag blijven stijgen, trekken de investeringen daarin steeds verder aan. Vooral in de Verenigde Staten is er sprake van een forse groei, als gevolg van de winning van Amerikaanse schalieolie. Volgens Birol staat die sector op een keerpunt, nu voor het eerst in jaren er meer geld verdiend wordt dan er wordt geïnvesteerd in nieuwe productielocaties. Tussen 2010 en 2014 was er nog sprake van van 1,8 dollar kosten voor iedere dollar aan inkomsten uit schalieolie.

Ondanks de extra productie uit schalieolie blijven nieuwe investeringen in 'gewone' olie nodig, waarschuwt het IEA. De vraag naar olie groeit nog steeds, en zonder nieuwe vondsten dreigt het aanbod daarop achter te gaan lopen. Vervanging van olie helpt vooralsnog nauwelijks om die groei in te dammen.

Ter illustratie: In 2017 werd 43 miljard dollar uitgegeven aan elektrische auto's, wat ervoor zorgde ervoor dat inmiddels 1 procent van het wagenpark op stroom rijdt in plaats van benzine, gas of diesel. Dat vermindert de wereldwijde vraag naar olie met 30.000 vaten per dag, slechts een fractie van de totale groei van de vraag naar olie, die in 2017 1,6 miljoen vaten per dag bedroeg.

Lees ook:

'Groene' Canadese premier kiest toch even voor de olie

De regering van Canada investeert in een omstreden oliepijpleiding nu een particulier bouwbedrijf na felle protesten is afgehaakt. 'Economisch noodzakelijk', zegt premier Trudeau.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden